Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Wojna polsko-bolszewicka - wyprawa kijowskaPo zawarciu przez Józefa Piłsudskiego polityczno-wojskowego sojuszu z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Semenem Petlurą, 25 kwietnia 1920 r. ruszyła polsko-ukraińska ofensywa, wyprzedzająca uderzenie przygotowywane przez Armię Czerwoną. ...
Stefan BanachStefan Banach (ur. 30 marca 1892 w Krakowie, zm. 31 sierpnia 1945 we Lwowie) – polski matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej. Jego ojcem był młody góral z Ostrowska, służący jako ż...
Bitwa Warszawska 1920 rokuW dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o...
Reklama:
31 maja
31 maja jest 151. (w latach przestępnych 152.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 214 dni.
Święta
imieniny obchodzą: Aniela, Feliks, Kamila, Kancjan, Kancjanela, Kancjusz, Marietta, Noe, Paschazy, Petronela, Sylwiusz i Witalis.
międzynarodowe – Dzień bez Papierosa (ustanowiony przez WHO)
Polska – Dzień Bociana Białego (święto ustanowione przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura”, obchodzone również w Niemczech, Austrii i Szwajcarii,)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim:
Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny (do Soboru watykańskiego II święto obchodzono 2 lipca)
św. Feliks z Nikozji (zakonnik, kapucyn)
bł. Kamila Baptysta Varano (włoska zakonnica ubogich sióstr św. Klary)
św. Petronela (dziewica)
Wydarzenia w Polsce
1592 – W Krakowie odbył się ślub Zygmunt III Waza i Anny Habsburżanki oraz jej koronacja na królową Polski.
1602 – Wojna polsko-szwedzką: wojska polskie rozpoczęły oblężenie Białego Kamienia.
1732 – Pożar Zamku Królewskiego w Warszawie.
1832 – Namiestnik carski Iwan Paskiewicz wmurował kamień węgielny pod budowę Cytadeli Warszawskiej.
1894 – Na ulice Lwowa wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.
1915 – I wojna światowa: między Bolimowem a Sochaczewem wojska niemieckie użyły 264 tony ciekłego chloru, wypuszczonego z 12 tysięcy butli rozmieszczonych przed linią okopów rosyjskich. Ilość ta ponad dwukrotnie przewyższała ilość gazu użytą podczas ataku gazowego przeprowadzonego w kwietniu 1915 pod Ypres. W ciągu kilkunastu minut zginęło kilka tysięcy osób (dokładna liczba jest nie do ustalenia).
1921 – III powstanie śląskie: Maciej Mielżyński został odwołany ze stanowiska dowódcy powstania.
1926:
Wybuch gazu błotnego na jeziorach Stańczyki
Zgromadzenie Narodowe wybrało na urząd prezydenta RP Józefa Piłsudskiego, który odmówił objęcia urzędu.
1940:
Pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie został wysadzony w powietrze przez hitlerowców.
Premiera filmu Sportowiec mimo woli.
1943 – W Jędrzejowie dokonano zamachu na Helmuta Kappa, tłumacza Gestapo.
1944 – Na Wiśle w okolicach Machowa partyzanci zatopili statek Tannenberg, przewożący żołnierzy niemieckich.
1950 – Powstała Wyższa Szkoła Rolnicza, obecnie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.
1968 – Stefan Kisielewski rozpoczął pisanie Dzienników.
1972 – Richard Nixon jako pierwszy amerykański prezydent przybył z wizytą do Polski.
1977 – Zwodowano prom Pomerania.
1981 – Odbył się pogrzeb prymasa Stefana Wyszyńskiego.
1983 – Został aresztowany seryjny morderca Paweł Tuchlin.
1989 – Założono Stowarzyszenie Pisarzy Polskich.
1995 – Premiera filmu Prowokator.
1997 – Rozpoczęła się szósta pielgrzymka Jana Pawła II.
2003 – Prezydent USA George W. Bush przybył z krótką wizytą do Krakowa.
2006 – Otwarto Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii UNESCO w Łodzi.
2007:
Bp Piotr Libera, sekretarz generalny Episkopatu Polski objął urząd biskupa płockiego i dokonał ingresu do katedry płockiej.
Pacyfikacja kopalni Wujek: Sąd Okręgowy w Katowicach uznał wszystkich 17 oskarżonych zomowców winnymi popełnienia zbrodni komunistycznej.
2009 – Ostatni lot samolotu polskich linii lotniczych Centralwings i zakończenie działalności firmy.
Wydarzenia na świecie
1162 – Stefan III został królem Węgier.
1223 – W bitwie nad rzeką Kałką wojska ruskie zostały pokonane przez armię mongolską.
1380 – Wielki książę litewski Jagiełło i mistrz krzyżacki Winrich von Kniprode podpisali Traktat w Dawidyszkach.
1417 – Jakobina Bawarska została hrabiną Hainaut oraz Holandii i Zelandii.
1433 – Zygmunt Luksemburski został cesarzem niemieckim.
1503 – Mikołaj Kopernik został w Ferrarze doktorem prawa kanonicznego.
1578:
Król Henryk III wmurował kamień węgielny pod budowę najstarszego istniejącego paryskiego mostu Pont Neuf.
Wyprawa 15 statków pod dowództwem Martina Frobishera wyruszyła z Anglii do Ameryki Północnej w celu znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego.
1653:
Ferdynand IV został wybrany na króla Niemiec.
Papież Innocenty X ogłosił bullę Cum occasione, w której potępił tezy jansenistyczne, zawarte w dziele Augustinus Corneliusa Jansena.
1740 – Fryderyk II został królem Prus.
1793 – Rewolucja francuska: jakobini obalili żyrondystów.
1795 – Rewolucja francuska: zlikwidowano Trybunał Rewolucyjny.
1817 – W Mediolanie odbyła się premiera opery Sroka złodziejka Gioacchina Rossiniego.
1847 – Otwarto linię kolejową Rotterdam-Haga.
1859 – W Londynie po raz pierwszy zabrzmiał dzwon Big Ben.
1862 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Seven Pines.
1878 – W pobliżu brytyjskiego Folkestone doszło do zderzenia niemieckich pancerników König Wilhelm i Großer Kurfürst, w wyniku czego ten drugi zatonął wraz z 284 członkami załogi.
1884 – Na ulice czeskiego Brna wyjechały pierwsze tramwaje parowe.
1889 – Ponad 2 tys. osób zginęło w Johnstown w stanie Pensylwania w wyniku powodzi wywołanej przerwaniem zapory.
1890 – Otwarto Newlands Stadium w Kapsztadzie.
1891 – Rozpoczęto budowę Kolei transsyberyjskiej.
1892 – W wyniku pożaru w kopalni Marie koło czeskiego miasta Przybram zginęło 319 górników.
1902 – Zakończyła się II wojna burska.
1906 – Anarchista Mateu Morral rzucił w Madrycie bombę w kierunku króla Hiszpanii Alfonsa XIII, zabijając 28 osób i raniąc 40. Król i jego małżonka nie odnieśli obrażeń.
1910 – Utworzono Związek Południowej Afryki.
1911 – W Belfaście zwodowano Titanica.
1912 – Otwarto Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w Moskwie.
1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa jutlandzka.
1918 – Zadebiutował na polu bitwy czołg Renault FT-17.
1920 – Wojna polsko-bolszewicka: bitwa pod Bystrzykiem.
1941:
II wojna światowa: Niemcy dokonali nalotu bombowego na Dublin, pomimo że Irlandia ogłosiła swoją neutralność.
Po niemieckiej inwazji wojska brytyjskie ewakuowały się z Krety.
1942:
1046 bombowców RAF dokonało w nocy z 30/31 maja bombardowania Kolonii, zabijając 486 osób i niszcząc około 300 ha miasta.
Japoński atak na port w Sydney z wykorzystaniem miniaturowych łodzi podwodnych.
1943 – Wojska amerykańskie wyparły Japończyków z archipelagu Aleutów.
1946 – W wyniku trzęsienia ziemi w tureckim Kurdystanie zginęło 839 osób.
1952 – Przekopano Kanał Wołga-Don.
1961 – Utworzono Republikę Południowej Afryki.
1962:
Rozwiązano Federację Indii Zachodnich.
W Izraelu powieszono nazistowskiego zbrodniarza Adolfa Eichmanna.
1970:
67 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Peru.
Jan z Ávili został ogłoszony świętym przez papieża Pawła VI.
W Meksyku rozpoczęły się IX Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
Została poświęcona katedra w Brasílii.
1974 – W Genewie podpisano porozumienie w sprawie wycofania z Syrii wojsk izraelskich. Strefa graniczna na Wzgórzach Golan miała zostać zdemilitaryzowana i obsadzona przez międzynarodowe siły pokojowe UNDOF.
1977 – Uruchomiono Ropociąg Trans-Alaska.
1986 – W Meksyku rozpoczęły się XIII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
1987:
Kazimierz Deyna występem w meczu San Diego Sockers-Tacoma Stars zakończył karierę sportową.
Utworzono międzynarodową kategorię pociągów EuroCity.
1989 – Na Węgrzech wykonano ostatni wyrok śmierci.
1990:
Rozpoczęła się czterodniowa wizyta prezydenta ZSRR Michaiła Gorbaczowa w USA.
W Turynie otwarto Stadio delle Alpi.
Został wystrzelony moduł naukowy Kristall, część stacji orbitalnej Mir.
1991 – Dokonano oblotu szwajcarskiego samolotu pasażersko-towarowego Pilatus PC-12.
1998 – Geri Halliwell opuściła grupę Spice Girls.
2002 – Rozpoczęły się XVII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w Korei i Japonii.
2003 – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne w Europie, Azji i Ameryce Północnej.
2004 – 21 osób zginęło, a około 50 zostało rannych w samobójczym zamachu na szyicki meczet w pakistańskim Karaczi.
2005:
Dominique de Villepin został premierem Francji.
Rosyjski magnat naftowy Michaił Chodorkowski został skazany na 9 lat więzienia za defraudację i uchylanie się od płacenia podatków.
2007 – Watykan i Zjednoczone Emiraty Arabskie nawiązały stosunki dyplomatyczne.
2008 – Usain Bolt z Jamajki na mityngu w Nowym Jorku ustanowił rekord świata w biegu na 100 m.
2010:
Izraelscy komandosi ostrzelali i przejęli Flotyllę Pokojową na rzecz Strefy Gazy.
Prezydent Niemiec Horst Köhler ustąpił ze stanowiska.
Urodzili się
1048 – Omar Chajjam, perski poeta, astronom, filozof, lekarz, matematyk (zm. 1131)
1469 – Manuel I Szczęśliwy, król Portugalii (zm. 1521)
1556 – Jerzy Radziwiłł, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup wileński i krakowski (zm. 1600)
1557 – Fiodor I, car Rosji (zm. 1598)
1613 – Jan Jerzy II Wettyn, elektor Saksonii (zm. 1680)
1653 – Eleonora Habsburg, królowa Polski, żona Michała Korybuta Wiśniowieckiego (zm. 1697)
1773 – Ludwig Tieck, niemiecki pisarz, tłumacz i krytyk (zm. 1853)
1805 – Stefan Brzozowski, polski franciszkanin, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1890)
1819 – Walt Whitman, amerykański poeta (zm. 1892)
1822 – Edward Dembowski, polski filozof, publicysta, działacz niepodległościowy (zm. 1846)
1845 – Kandyda Maria od Jezusa, zakonnica, święta katolicka (zm. 1912)
1857 – Pius XI, papież (zm. 1939)
1872 – Charles Greeley Abbot, amerykański astrofizyk i astronom (zm. 1973)
1873 – Tadeusz Rittner, polski pisarz, krytyk teatralny (zm. 1921)
1896 – Fritz Höhn niemiecki as myśliwski, Balloon Buster (zm. 1918)
1887 – Saint-John Perse, francuski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1975)
1892 – Konstantin Paustowski, rosyjski pisarz (zm. 1968)
1896 – Alojzy Kaczmarczyk, oficer i polityk polski (zm. 1947)
1903 – Billie Tapscott, południowoafrykańska tenisistka (zm. 1970)
1908 – Don Ameche, amerykański aktor (zm. 1993)
1911 – Maurice Allais, francuski inżynier, ekonomista, laureat Nagrody Nobla (zm. 2010)
1913 – Jerzy Wasowski, polski kompozytor (zm. 1984)
1916 – Bert Haanstra, holenderski reżyser filmowy (zm. 1997)
1919 – Dominik Buszta, polski duchowny katolicki, pasjonista, publicysta (zm. 2005)
1921 – Alida Valli, włoska aktorka (zm. 2006)
1922 – Danuta Wodyńska, polska aktorka (zm. 2001)
1923 – Rainier III, książę Monako (zm. 2005)
1926:
Janusz Przybysz, polski pisarz, satyryk
Tadeusz Urgacz, polski poeta, autor tekstów piosenek
1929:
Wanda Elbińska-Robaczewska, polska aktorka (zm. 2004)
Andreas Meyer-Landrut, niemiecki dyplomata i urzędnik państwowy
1930 – Clint Eastwood, amerykański aktor, reżyser filmowy
1931:
Juan Carlos Copes, argentyński tancerz, choreograf
Bogumił Kobiela, polski aktor (zm. 1969)
Walery Pisarek, polski językoznawca, prasoznawca
John Robert Schrieffer, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
Shirley Verrett, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran), (mezzosopran) (zm. 2010)
1932:
Jan Bagiński, polski duchowny katolicki, biskup opolski
Bogusław Madey, polski kompozytor (zm. 2004)
Jay Miner, amerykański projektant multimedialnych procesorów, założyciel firmy Amiga (zm. 1994)
1936 – Wiesława Kwiatkowska, polska dziennikarka (zm. 2006)
1940 – Frans Brands, belgijski kolarz szosowy (zm. 2008)
1941 – Gabriela Zych, polska działaczka społeczna (zm. 2010)
1942 – Franck Touzet, francuski duchowny katolicki
1945 – Rainer Werner Fassbinder, niemiecki reżyser filmowy, aktor (zm. 1982)
1948:
John Bonham, brytyjski perkusista zespołu Led Zeppelin (zm. 1980)
Janusz Weiss, polski dziennikarz, prezenter radiowy i telewizyjny
1949 – Tom Berenger, amerykański aktor, scenarzysta, producent filmowy
1952 – Włodzimierz Jagodziński, polski działacz opozycji antykomunistycznej (zm. 1982)
1953 – Andrzej Grabarczyk, polski aktor
1958 – Krzysztof Choiński, polski samorządowiec, wiceprezydent Łomży (zm. 2011)
1959 – Leszek Malinowski, polski aktor kabaretu Koń Polski
1960:
Marco Albarello, włoski biegacz narciarski
Chris Elliott, amerykański aktor
1961:
Jarosław Jechorek, polski koszykarz
Lea Thompson, amerykańska aktorka
1962:
Corey Hart, kanadyjski muzyk
Sebastian Koch, niemiecki aktor
1963 – Viktor Orbán, węgierski polityk, premier Węgier
1964 – Artur Dziurman, polski aktor
1965:
Simon Cross, angielski żużlowiec
Brooke Shields, amerykańska aktorka, fotomodelka
Adam Wójcik, polski siatkarz
1966 – Jessica Monroe, kanadyjska wioślarka
1967:
Sandrine Bonnaire, francuska aktorka, reżyserka filmowa
Jacek Bończyk, polski aktor, piosenkarz
1968 – John Connolly, irlandzki pisarz
1969:
Mindi Abair, amerykańska wokalistka, saksofonistka
Radosław Czerniak, polski koszykarz, trener koszykówki
Niklas Jonsson, szwedzki biegacz narciarski
1970 – Claus Thomsen, duński piłkarz
1971 – Nicole Struse, niemiecka tenisistka stołowa
1972:
Frode Estil, norweski biegacz narciarski
John Godina, amerykański kulomiot
Arkadiusz Kubik, polski piłkarz
1973:
Nina Łemesz, ukraińska biathlonistka
Dominique Monami, belgijska tenisistka
1974:
Kenan Doğulu, turecki piosenkarz
Zsolt Erdei, węgierski bokser
1975:
Sienna Guillory, brytyjska aktorka, modelka
Antonín Kinský, czeski piłkarz, bramkarz
Toni Nieminen, fiński skoczek narciarski
1976:
Owen Beck, jamajski bokser
Colin Farrell, irlandzki aktor
Roar Ljøkelsøy, norweski skoczek narciarski
Mashona Washington, amerykańska tenisistka
1977 – Domenico Fioravanti, włoski pływak
1978:
Daniel Bekono, kameruński piłkarz, bramkarz
Jette Fuglsang, duńska kolarka (zm. 2009)
1979 – Renee Hykel, amerykańska wioślarka
1980 – Edith Bosch, holenderska judoczka
1981:
Andreas Linger, austriacki saneczkarz
Marlies Schild, austriacka narciarka
1982:
Tomasz Michniewicz, polski dziennikarz, podróżnik, pisarz
Jonathan Tucker, amerykański aktor
1986:
Sofo Chalwaszi, gruzińska piosenkarka
Melissa McIntyre, kanadyjska aktorka
Zmarli
1524 – Camilla Battista Da Varano, włoska błogosławiona (ur. 1458)
1594 – Tintoretto, włoski malarz (ur. 1518)
1787 – Feliks z Nikozji, święty, włoski kapucyn (ur. 1715)
1800 – Michał Kazimierz Ogiński, hetman wielki litewski, kompozytor (ur. 1728)
1809:
Joseph Haydn, austriacki kompozytor (ur. 1732)
Jean Lannes, książę Montebello, marszałek Francji (ur. 1769)
1832 – Évariste Galois, francuski matematyk (ur. 1811)
1875 – Józef Grzegorz Wojtarowicz, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (ur. 1791)
1924 – Konstanty Gorski, polski kompozytor, skrzypek-wirtuoz (ur. 1859)
1926 – Stanisław Masłowski, polski malarz (ur. 1853)
1943 – Tadeusz Hollender, polski satyryk, tłumacz (ur. 1910)
1952 – Eugeniusz Cękalski, polski reżyser filmowy (ur. 1906)
1957 – Leopold Staff, polski poeta (ur. 1878)
1958 – Aleksander Żabczyński, polski aktor (ur. 1900)
1960 – Walter Funk, niemiecki ekonomista, polityk, prezes Reichsbanku, minister ekonomii III Rzeszy (ur. 1890)
1968 – Abel Bonnard, francuski pisarz i polityk (ur. 1883)
1973 – Mieczysław Kosz, polski pianista jazzowy (ur. 1944)
1978:
Maja Berezowska, polska malarka, graficzka, karykaturzystka, scenograf (ur. 1898)
József Bozsik, węgierski piłkarz (ur. 1925)
Piotr Zaborowski, polski aktor (ur. 1950)
1981 – Giuseppe Pella, włoski polityk, premier (ur. 1902)
1983 – Jack Dempsey, amerykański bokser (ur. 1895)
1990 – Jerzy Kaliszewski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1912)
1991 – Sir Angus Wilson, brytyjski pisarz (ur. 1913)
1992 – Antoni Radliński, polski chemik, polityk, minister przemysłu chemicznego (ur. 1910)
1998 – Lotti Huber, niemiecka aktorka (ur. 1912)
2000:
Tito Puente, portorykański kompozytor, aranżer, instrumentalista (ur. 1923)
Viktor Stratobërdha, albański reżyser filmowy (ur. 1925)
2003 – Francesco Colasuonno, włoski duchowny katolicki, kardynał, nuncjusz apostolski w Polsce (ur. 1925)
2006:
Raymond Davis, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1914)
Franciszek Wybrańczyk, polski klarnecista, animator kultury muzycznej (ur. 1934)
2007 – Eugeniusz Molczyk, polski dowódca wojskowy, generał broni, wiceminister obrony narodowej (ur. 1925)
2009:
Felipe Camisón Asensio, hiszpański agronom, polityk, eurodeputowany (ur. 1929)
Millvina Dean, angielska pasażerka Titanica, ostatnia osoba ocalała z katastrofy (ur. 1912)
Stanisław Królak, polski kolarz szosowy (ur. 1931)
George Tiller, amerykański ginekolog (ur. 1941)
2010:
Louise Bourgeois, amerykańska rzeźbiarka (ur. 1911)
Jerzy Żurawiecki, polski polityk, działacz związkowy, poseł na Sejm RP (ur. 1953)
2011:
Pauline Betz, amerykańska tenisistka (ur. 1919)
Andrzej Sobczak, polski autor tekstów piosenek, artysta kabaretowy, felietonista (ur. 1946)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Johann Ludwig Tieck (ur. 31 maja 1773 r. w Berlinie; zm. 28 kwietnia 1853 r. w Berlinie) – poeta, dramaturg, powieściopisarz, nowelista, bajkopisarz, tłumacz i krytyk, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli wczesnego romantyzmu w Niemczech. Był także wydawcą i doradcą teatralnym w Berlinie i Dreźnie. Publikował również pod pseudonimem Peter Lebrecht i Gottlieb Färber. Pionier romantyzmu w teatrze, głównie poprzez poświęcone jemu prace Friedricha Schlegla, teoretyka wczesnego romantyzmu, wywarł wpływ na całą tę epokę. W późniejszym okresie swojej twórczości zbliżył się do realizmu.
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
|