35 Dywizja Piechoty - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 35 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zapoznaj się również z: 35 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

35 Dywizja Piechoty (Rezerwowa) 35 DP (rez.) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.

Dywizja nie występowała organizacji pokojowej Wojska Polskiego. Została sformowana zgodnie z planem mobilizacyjnym "W", w I rzucie mobilizacji powszechnej, w okresie od 31 sierpnia do 4 września 1939 roku z oddziałów i pododdziałów Obszaru Warownego "Wilno" i Korpusu Ochrony Pogranicza z przeznaczeniem dla Grupy Odwodów Naczelnego Wodza "Wyszków".

Jan Mieczysław Sokołowski herbu Trzaska, ps. "Trzaska" (ur. 12 października 1895 w Warszawie, zm. 13 listopada 1986 we Wrocławiu ) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, założyciel i dowódca Służby Zwycięstwu Polski okręgu lwowskiego, komendant Obszarów Wschodnich Związku Walki Zbrojnej, twórca organizacji Wierni Polsce.

Bielsk Podlaski (białorus. Бельск Падляскі, Bielsk Padlaski) (ukr. Більськ Підляський, Bilśk Pidlaśkyj, gwarowe Біэльськ, Biêlśk) – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba powiatu bielskiego.

Wojna obronna 1939

35 Dywizja Piechoty Rezerwowa pod dowództwem płk. dypl. Jarosława Szafrana zaraz po sformowaniu 7 września została przydzielona do SGO "Narew". Tego dnia w sztabie SGO w Zambrowie zameldował się dowódca dywizji, który poinformował o prawie całkowitym jej sformowaniu i skoncentrowaniu w rejonie na południe od Białegostoku (Tołcze, Turośl, Dojlidy) w gotowości do załadowania na transporty kolejowe. Dowódca SGO zarządził przesunięcie 35 DP (rez.) do rejonu Bielska Podlaskiego jako rejonu pierwszego przeznaczenia. Zarządzenie to nie zostało jednak wykonane, gdyż już następnego dnia dywizja przestała podlegać gen. Czesławowi Młot-Fijałkowskiemu i rozkazem Naczelnego Dowództwa została skierowana do jego dyspozycji w rejon Czeremchy i z tamtejszego węzła kolejowego przerzucona transportami kolejowymi na południe - do Lwowa.

Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo, zastąpione zostały pojęciami: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

13 września dywizja wsparła obrońców miasta. Następnego dnia obsadziła zachodni odcinek obrony. 15 września dywizja uderzyła na Niemców na Kortumowej Górze i w Hołosku Wielkim. Atak, w którym Polacy poszli do walki wręcz, odrzucił Niemców. Dopiero ogień artylerii niemieckiej zatrzymał natarcie polskie. Nazajutrz znów toczyły się walki o Hołosko Wielkie. Mimo przewagi wroga oddziały dywizji szły naprzód. 18 września – w celu nawiązania bezpośredniego połączenia z oddziałami 10 Brygady Kawalerii – 35 DP (rez.) uderzyła po osi Hołosko Wielkie-Brzuchowice. Natarcie ruszyło po południu. Lewe zgrupowanie zdobyło Hołosko Wielkie i już po zapadnięciu zmroku opanowało sanatorium na drodze do Brzuchowic, ale niestety w tym czasie 10 BK otrzymała rozkaz przebijania się na Węgry.

Związek taktyczny (do 1945 używano także określenia wielka jednostka) – jednostka organizacyjna wojska przeznaczona do prowadzenia wspólnych działań bojowych. Związki taktyczne występują zazwyczaj we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Wyróżnia się wśród nich:

Czesław Młot-Fijałkowski (ur. 14 kwietnia 1892 Okalewie, zm. 17 kwietnia 1944 w Murnau am Staffelsee) – polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski w wojnie z bolszewikami oraz podczas I i II wojny światowej.

19 września z lasów brzuchowickich dotarło do miasta echo artyleryjskiej kanonady. To dywizje zgrupowania gen. Kazimierza Sosnkowskiego usiłowały przebić się przez niemiecką zaporę. Dowódca obrony Lwowa gen. Władysław Langner natychmiast zorganizował pomoc i wysłał do natarcia oddziały 35 DP (rez.) celem otwarcia zgrupowaniu drogi do Lwowa. Atak wyrzucił Niemców w Zamarstynowa i Hołoska Małego, natomiast na zdobycie Hołoska Wielkiego zabrakło już sił. Niemcy wprowadzili do kontrataku czołgi i zatrzymali natarcie polskie. W rezultacie natarcie nie przebiło pierścienia niemieckiego i nie otworzyło drogi grupie gen. K. Sosnkowskiego, która naciskana przez przeważające siły niemieckie, wyczerpawszy całą amunicję, skapitulowała w lasach brzuchowickich.

Zambrów (wymowa ?/i) – miasto i gmina w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim nad rzeką Jabłonką. Zambrów leży na historycznym Mazowszu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego. Od południowego wschodu bezpośrednio graniczy z Wolą Zambrowską, a od północnego zachodu z miejscowością Nagórki Jabłoń. Najbliższe sąsiednie miasta to: Wysokie Mazowieckie, Łomża i Ostrów Mazowiecka. Zambrów leży na trasie Warszawa-Białystok.

Piechota II RP - jeden z trzech, obok artylerii i kawalerii, głównych rodzajów wojska Sił Zbrojnych II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk nazywano bronią).

Ordre de Bataille i obsada personalna

Kwatera Główna 35 DP (rez.)

Dowództwo

dowódca - płk dypl. Jarosław Szafran († 1940 Charków)

dowódca piechoty dywizyjnej - płk dypl. Lucjan Janiszewski († 1940 Charków)

dowódca artylerii dywizyjnej - płk Franciszek Władysław Machowski

dowódca saperów dywizyjnych -

Sztab

szef sztabu - ppłk dypl. Jan Maksymilian Sokołowski

oficer operacyjny - kpt. dypl. Zygmunt Szatkowski

dowódca łączności - mjr Czesław Wardziński

kwatermistrz - kpt. dypl. Albin Potocki

szef żandarmerii - kpt. Stanisław Dziurzyński

szef uzbrojenia - kpt. Tadeusz Sokolnicki

szef intendentury - kpt. Feliks Kurowski

szef taborów - kpt. Zygmunt Kozik

szef służby zdrowia - ppłk lek. med. Władysław Rymaszewski

szef służby weterynaryjnej - kpt. lek. wet. Józef Wysokiński

szef służby sprawiedliwości - mjr Erwin Bordolo

szef duszpasterstwa - ks. kap. Jan Mianowski

komendant Kwatery Głównej - kpt. Lucjan Zalewski

Poczta Polowa Nr 58 – ppor. rez. Wincenty Krzywicki

Kompania Sztabowa nr 31 – ppor. Iwaszkiewicz

Kompania Gospodarcza - por. Dąbrowski

205 Pułk Piechoty (Rezerwowy) – ppłk piech. Piotr Parfianowicz († 1940 Charków)

206 Pułk Piechoty (Rezerwowy) - ppłk piech. Edward Kościński († 1940 Charków)

207 Pułk Piechoty (Rezerwowy) - ppłk dypl. Władysław Józef Mikołajczyk

33 Pułk Artylerii Lekkiej - ppłk art. Władysław Aleksander Suryn († 1940 Charków)

Szwadron Kawalerii Dywizyjnej – rtm. Romuald Dowbor

Kompania Telefoniczna 35 DP (rez.) – por. Ewaryst Michał Knop

Pluton Pieszy Żandarmerii Nr 31 – kpt. Stanisław Dziurzyński

Kompania Sanitarna – mjr dr Jan Wincenty Królikiewicz († 1940 Charków)

Sąd Polowy nr 33 – mjr aud. Erwin Ludwik Herman Bordolo († 1940 Charków)

Bibliografia

Tadeusz Jaruga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.

Jerzy Prochwicz, Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część II. Przemiany organizacyjne i przygotowania wojenne KOP w 1939 roku, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (150) z 1994 r., s. 3-13,

Ryszard Dalecki: Armia „Karpaty” w wojnie obronnej 1939 r., Rzeszów 1989, wyd. II, ISBN 83-03-02830-8,

Stanisław Franciszek Dziurzyński (ur. 19 listopada 1899 , zamordowany 1940 w Charkowie) – syn Alojzego, starszy brat Tadeusza, kapitan żandarmerii Wojska Polskiego.

Hołosko (ukr. Голоско) – dzielnica Lwowa, w rejonie szewczenkowskim, położona na północny zachód od Kleparowa i na zachód od Zamarstynowa, na krawędzi Roztocza; obejmuje Hołosko Małe i Hołosko Wielkie; pełni funkcje mieszkaniowe; cerkiew (1775), sanatorium (1910).