39 artykułów - Polski Serwis Naukowy

39 artykułów religii lub XXXIX artykułów – artykuły ogłoszone w 1563 r. jako doktrynalna definicja wyznania anglikańskiego, służąca za punkt odniesienia w kontrowersjach związanych z reformacją w Anglii. Chodziło szczególnie o określenie prawd wiary rodzącego się Kościoła anglikańskiego w stosunku do doktryny kalwinizmu oraz praktyk wiary katolickiej.

Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii od 22 kwietnia 1509 do końca życia, lord Irlandii w latach 1494-1542, następnie król Irlandii 1542-1547. Drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Słynny z powodu założenia Kościoła Anglikańskiego i swoich sześciu żon.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

W okresie 30 lat, pomiędzy ekskomuniką papieską króla Henryka VIII z 1533 r. a ekskomuniką królowej Elżbiety Tudor z 1570 r., zostało wydanych szereg następujących po sobie dokumentów doktrynalnych, których treść ewoluowała. Artykuły miały ustalić ostatecznie doktrynę anglikańską.

Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

Wśród 46 teologów, którzy opracowali artykuły - według listy z Księgi Biskupa /(ang.) Bishop's Book/ - byli wszyscy biskupi anglikańscy, ośmiu archidiakonów i siedemnastu innych doktorów teologii.

Artykuły stały się wiążące na mocy prawa wydanego przez parlament angielski w 1571 r. Akt Próby /(ang.)The Test Act/ z 1672 czynił przyjęcie Artykułów warunkiem dopuszczającym do sprawowania urzędu w administracji państwowej w Anglii - odwołany w 1824 r. Zostały opublikowane w Księdze Wspólnych Modlitw /(ang.) The Book of Common Prayer/ i w innych książkach do nabożeństw.

Kalwinizm - jedna z ważniejszych doktryn i wyznań protestanckich. Kalwinizm zaliczany jest do ewangelicyzmu historycznego tj. wyznań wywodzących się wprost z reformacji.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Przypisy

The Oxford Dictionary of the Christian Church, p.1611