3 Dywizja Pancerna SS Totenkopf - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 3 Dywizji Pancernej SS Totenkopf. Zapoznaj się również z: 3 Dywizja Pancerna – stronę ujednoznaczniającą.

Symbol dywizji

Żołnierze Dywizji Totenkopf w Rosji, rok 1941

kapral Herman Gluck i nieznany szeregowy jedzą kanapki, rok 1942

3 Dywizja Pancerna SS "Totenkopf" – dywizja pancerna uznawana za najbardziej fanatyczną spośród dywizji Waffen-SS.

General - trzeci stopień generalski sił lądowych i powietrznych Wehrmachtu. Jego odpowiednikiem w wojsku polskim jest generał broni, w Kriegsmarine jego odpowiednikiem był Admiral. Stopień ten zawsze występował z dopiskiem rodzaju broni, na przykład: generał artylerii.

Obóz koncentracyjny - miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

Historia

Dywizja została sformowana po kampanii wrześniowej w październiku 1939 roku. Jej żołnierze oraz dowódca Theodor Eicke w większości wywodzili się z jednostek pełniących służbę wartowniczą w obozach koncentracyjnych. W 1942 roku ochrzczono ją mianem "Totenkopf" (trupia czaszka).

Front wschodni – całokształt działań bojowych w czasie II wojny światowej pomiędzy III Rzeszą i jej sojusznikami a ZSRR w Europie Wschodniej i Środkowej. Walki na froncie wschodnim trwały od 22 czerwca 1941 do 8 maja 1945. Swym zasięgiem obejmowały znaczny obszar europejskiej części Rosji, całą Polskę, Ukrainę, Białoruś, Litwę, Łotwę, Estonię, Finlandię, Rumunię, Węgry, Słowację, Jugosławię aż do wschodniej części Niemiec i Austrii. Był to najkrwawszy i największy z frontów wojennych w historii.

Dywizja Pancerno-Spadochronowa "Hermann Göring" (niem. Fallschirm-Panzer-Division 1 Hermann Göring) - niemiecka dywizja Luftwaffe w czasie II wojny światowej.

Pierwszy raz wkroczyła do boju 16 maja 1940 roku podczas kampanii francuskiej. W rejonie Cambrai dywizja wzięła do niewoli ok. 16 000 francuskich żołnierzy.

Następnie walczyła na froncie wschodnim odnosząc wiele militarnych sukcesów i dopuszczając się licznych okrucieństw. Prowadziła szczególnie ciężkie i zawzięte boje w tzw. kotle demiańskim, gdzie wiosną 1942 roku zostało okrążonych ok. 90 tys. żołnierzy niemieckich. W kwietniu 1942 dywizja zdołała wyrwać się z okrążenia i dotrzeć do obszarów kontrolowanych przez armie niemieckie.

Wojska pancerne – jeden z głównych rodzajów wojsk lądowych. Charakteryzuje się dużą siłą ognia, dużą manewrowością i odpornością na ogień. Cechy te czynią je doskonałym rodzajem sił do wtargnięcia w ugrupowanie przeciwnika, rozwijania natarcia, głębokich uderzeń w strefę tyłową przeciwnika i prowadzenie pościgu. Wojska pancerne mogą również powstrzymać atak przeciwnika i wykonywać kontrataki w ramach działań obronnych. Czołgi mogą niszczyć wozy bojowe przeciwnika, pododdziały piechoty, wyrzutnie przeciwpancernych pocisków kierowanych i przy pewnych ograniczeniach angażować się w walkę ze śmigłowcami przeciwnika.

Bitwa pod Warszawą znana też jako bitwa pancerna na przedpolach Warszawy lub bitwa pod Radzyminem - bitwa stoczona w czasie II wojny światowej na prawym brzegu Wisły po praskiej stronie Warszawy 25 lipca – 5 sierpnia 1944 r. pomiędzy radziecką 2 Gwardyjską Armią Pancerną a niemieckimi oddziałami m.in. dywizjami Waffen-SS Wiking i Totenkopf oraz dywizją Herman Goering. Bitwa zbiegła się z działaniem Armii Krajowej z radzymińskiego Obwodu "Rajski Ptak", której oddziały w lipcu 1944 przystąpiły do akcji "Burza".

W roku 1943 została przekształcona w dywizję pancerną. W sierpniu 1944 roku w wielkiej bitwie pancernej w rejonie Wołomina koło Warszawy dywizja "Totenkopf" walcząc razem z Dywizją Pancerną Hermann Göring i 5 Dywizją Pancerną SS "Wiking" praktycznie unicestwiła sowiecki 3 Korpus Pancerny.

Standartenführer - w III Rzeszy stopień paramilitarny w Sturmabteilung (SA) i w Schutzstaffeln (SS), który odpowiadał stopniowi Oberst (pułkownika) w siłach zbrojnych III Rzeszy (Wehrmacht).

Totenkopf - niemieckie słowo oznaczające "trupią głowę" lub "głowę śmierci", używane w celu opisania wojskowych insygniów przedstawiających czaszkę na tle skrzyżowanych kości.

W 1945 walczyła na Węgrzech i w Austrii. 9 maja 1945 roku dywizja oficjalnie poddała się amerykańskim siłom, jednakże została przekazana wojskom sowieckim. Niewolę rosyjską przeżyło niewielu.

Dowódcy

SS-Gruppenführer Theodor Eicke (14 listopada 1939 – 6 lipca 1941)

SS-Oberführer und Generalmajor der Waffen-SS Matthias Kleinheisterkamp (7 lipca 1941 – 15 lipca 1941) – w zastępstwie

SS-Brigadeführer und Generalmajor der Waffen-SS Georg Keppler (15 lipca 1941 – 21 września 1941) – w zastępstwie

SS-Obergruppenführer und General der Waffen-SS Theodor Eicke (21 września 1941 – 26 lutego 1943) – zabity podczas działań frontowych, w pobliżu wsi Orelka w Rosji

SS-Obergruppenführer und General der Waffen-SS Hermann Prieß (26 lutego 1943 – 27 kwietnia 1943)

SS-Standartenführer Heinz Lammerding (27 kwietnia 1943 – 15 maja 1943) – pełniący obowiązki dowódcy

SS-Brigadeführer Max Simon (15 maja 1943 – 22 października 1943)

SS-Obergruppenführer und General der Waffen-SS Hermann Prieß (22 października 1943 – 21 czerwca 1944)

SS-Brigadeführer Hellmuth Becker (21 czerwca 1944 – 8 maja 1945)

Struktura organizacyjna w 1943

Dowództwo pułku

SS Panzergrenadier Regiment 5 Totenkopf (często niepoprawnie nazywany "Thule")

I.Battalion

II.Battalion

III. Battalion

SS Panzergrenadier Regiment 6 Theodor Eicke (formalnie Regiment 3 Theodor Eicke)

I. Battalion

II. Battalion

III .Battalion

SS Panzer Regiment 3

I. Battalion

II. Battalion

SS Panzerjäger Battalion 3

SS Sturmgeschütz Battalion 3

SS Motorized Artillery Regiment 3

SS Flak Battalion 3

SS Motorized Signals Battalion 3

SS Motorized Reconnaissance Battalion 3

SS Motorized Pioneer Battalion 3

SS Dina 3

SS Field Hospital 3

SS Combat Reporter Platoon 3

SS Military Police Troop 3

SS Reserve Battalion 3

Przypisy

Like a Cliff in the Ocean, 2002, Karl Ullrich, page 231, J.J. Fedorowicz Publishing, Winnepeg, Manitoba, Canada

Bibliografia

Herbert Brunegger: Saat in den Sturm. Ein Soldat der Waffen-SS berichtet. Leopold Stocker Verlag , Graz 2000, ISBN 3-7020-0887-X.

Chris Mann: SS-Totenkopf. The History of the Death's Head Division, 1940–1945. Spellmount, Staplehurst 2001, ISBN 1-86227-113-5.

Charles W. Sydnor: Soldaten des Todes. Die 3. SS-Division 'Totenkopf' 1933–1945. 4. Auflage. Schöningh, Paderborn 2001, ISBN 3-506-79084-6.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
3 Dywizja Pancerna SS Totenkopf

Wendel, Marcus (2005). "3. SS-Panzer-Division Totenkopf" (ang.).

Pipes, Jason. "3.SS-Panzer-Division Totenkopf" (ang.).