3 Pułk Artylerii Ciężkiej - II RP

Ten artykuł dotyczy 3 Pułku Artylerii Ciężkiej WP II RP. Zapoznaj się również z: 3 Pułk Artylerii Ciężkiej - stronę ujednoznaczniającą.

3 Pułk Artylerii Ciężkiej im. Króla Stefana Batorego (3 pac) - oddział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego II RP.

Pułk został sformowany w 1921 roku, w garnizonie Wilno, na terenie Okręgu Korpusu Nr III. Od 1929 roku był podporządkowany był dowódcy 3 Grupy Artylerii.

Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.
3 Grupa Artylerii (3 GA) – oddziały i pododdziały artylerii organicznej wielkich jednostek piechoty i kawalerii oraz artylerii Odwodu Naczelnego Wodza stacjonujące na terenie Okręgu Korpusu Nr III i podporządkowane Dowództwu 3 Grupy Artylerii.

16 października 1936 roku Minister Spraw Wojskowych nadał jednostce nazwę "3 Pułk Artylerii Ciężkiej imienia Króla Stefana Batorego" lecz nie zezwolił żołnierzom pułku na noszenie inicjałów "S.B." na naramiennikach kurtek i płaszczy, w miejsce cyfry "3" .

Pułk w kampanii wrześniowej

Mobilizacja

Armata wz. 29

Pułk był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" sformował:
w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym:

Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie w powiecie ciechanowskim, zm. 2 października 1946 w Versoix pod Genewą) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.
Jednostka mobilizująca - w nomenklaturze używanej w Wojsku Polskim jest to jednostka wojskowa istniejąca w czasie pokoju, która w czasie mobilizacji uzupełnia się lub przeformowuje według etatu czasu wojennego (uzupełnia się żołnierzami rezerwy, pojazdami z gospodarki narodowej) oraz taka, której powierzono zadania związane z mobilizacyjnym rozwinięciem innych jednostek wojskowych. Jednostka mobilizująca odpowiada za zmobilizowanie (sformowanie od nowa) jednostek wojskowych (jednostka mobilizowana) nakazanych przez Szefa Sztabu Generalnego WP.

Dywizjon Artylerii Ciężkiej Typ II Nr 19 dla 19 DP

Pluton Taborów Nr 19 dla 19 DP

w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem czerwonym:

Dywizjon Artylerii Ciężkiej Typ II Nr 1 dla 1 DP Leg.

Pluton Taborów Nr 1 dla 1 DP Leg.

I Dywizjon 3 Pułku Artylerii Ciężkiej Typ I

od 31 sierpnia 1939 roku, w I rzucie mobilizacji powszechnej:

Dowództwo 3 Pułku Artylerii Ciężkiej

Polowy Szpital Weterynaryjny Nr 31

Działania bojowe

Stanowisko ogniowe (s.o.) - miejsce w terenie, z którego strzela się lub zamierza strzelać. Jest to również rejon zajęty lub przygotowany do zajęcia przez działo do wykonania zadań ogniowych.
1) pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii (np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy) lub rakiet (bateria rakietowa). Jest ona uzbrojona w działa samobieżne, holowane lub wyrzutnie rakiet. Składa się zwykle z pododdziału dowodzenia i plutonów ogniowych. Rozmieszcza się ją na jednym stanowisku ogniowym (stanowisku startowym) lub plutonami, niekiedy nawet poszczególnymi działonami. Może wykonywać jedno lub więcej zadań ogniowych - zależnie od liczby dział (wyrzutni) i rodzaju amunicji (konwencjonalna, jądrowa). Może strzelać z zakrytych (ogniem pośrednim) lub odkrytych (ogniem na wprost) stanowisk ogniowych;

W założeniach planu operacyjnego "Zachód" 3 pac miał wejść w skład Armii "Prusy".

Zmobilizowany w alarmie I dywizjon "wojennego" 3 pac w składzie trzech baterii armat 105 mm został skierowany transportami kolejowymi do dyspozycji dowódcy Armii "Prusy", do rejonu Tomaszowa Mazowieckiego.

5 września I dac przydzielony został dowódcy 13 DP. Dywizja przyjęła ugrupowanie obronne w lasach na południe od Ujazdu i na zachód od Tomaszowa Mazowieckiego. Już w czasie marszu na SO dywizjon rejonie Cekanowa został zbombardowany i poniósł duże straty. Część dywizjonu zajęła SO i podjęła walkę z oddziałami pancerno-motorowymi nieprzyjaciela. W walce artyleria poniosła straty sięgające 50 % stanów osobowych i sprzętu. 7 września rozbite oddziały 13 DP zbierały się w lasach Brudzewice. Następnej nocy zarządzono marsz w kierunku Wisły. Rano 11 września resztki dywizjonu dotarły do Cecylówki. Tu kontynuowano bezskuteczną walkę z niemieckimi jednostkami pancernymi. W sytuacji pełnego okrążenia zdecydowano zniszczyć ciężki sprzęt i małymi grupami przebijać się za Wisłę.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.
Edward Śmigły-Rydz, też: Edward Rydz, Edward Rydz-Śmigły, ps. Śmigły, Tarłowski, Adam Zawisza (ur. 11 marca 1886 w Brzeżanach, zm. 2 grudnia 1941 w Warszawie) – polski wojskowy i polityk, Marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 roku, formalnie przez 17 dni następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju.

Sformowane w mobilizacji powszechnej dowództwo "wojennego" 3 pac i jego II dywizjon 5 września dotarły do Koluszek. Stąd skierowano je do Warszawy.

II/3 pac zajął początkowo stanowiska ogniowe na Pradze. W nocy z 8 na 9 września jego 6 bateria stająca na SO w grodzie zoologicznym poniosła dotkliwe straty. Dywizjon przesunięto da wsparcia Odcinka "Mokotów". Tam walczył do kapitulacji stolicy.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).
Działon - najmniejsza jednostka artylerii zawierająca jedno działo z obsługą i środkiem transportu. W kawalerii dodatkowo zawierała jaszcze i przodki.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)