3 stycznia - Polski Serwis Naukowy

3 stycznia jest 3. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 362 (w latach przestępnych 363) dni.

Ryszard Wawrzyniec Bogusz (ur. 18 czerwca 1953 w Wilchcie, zm. 3 stycznia 2009 w Skierniewicach) – polski samorządowiec, przez dwie kadencje prezydent Skierniewic.

Sir Alan Arthur Walters (ur. 17 czerwca 1926 w Leicester, zm. 3 stycznia 2009) – brytyjski ekonomista, znany jako były szef zespołu doradców Premier Margaret Thatcher w latach 1981-1984 oraz w 1989 r., gdy powrócił do kraju z USA. Pełnił funkcję wiceprezesa i dyrektora AIG Trading Group Inc.

Święta

Imieniny obchodzą: Anter, Arleta, Cyriak, Cyryn, Cyryna, Daniel, Danuta, Enoch, Genowefa, Gordiusz, Piotr, Pryma, Prymus, Teogenes, Teona, Teonas, Włościsława i Zdzisława.

Burkina Faso – Powstanie Ludowe

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

Najświętsze Imię Jezus (do reformy Soboru II uroczystość liturgiczna, obecnie wspomnienie dowolne)

św. Anteros (papież)

św. Genowefa z Paryża (dziewica)

bł. Alan de Solminihac († 1659, francuski biskup diecezji rzymskokatolickiej w Cahors, beatyfikowany 4 października 1981 przez Jana Pawła II)

bł. Cyriak Eliasz Chavara (indyjski kapłan)

bł. Marianna Cope, (tercjarka i misjonarka)

św. Zdzisława Czeska (tercjarka dominikańska) (zakony dominikańskie; w Kościele katolickim 30 maja)

Wydarzenia w Polsce

1661 – W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie Merkuriusza Polskiego.

1664 – Wojna polsko-rosyjska: polskie wojsko rozpoczęło nieudane oblężenie Głuchowa.

1741 – I wojna śląska: król pruski Fryderyk II wjechał do opuszczonego przez Austriaków Wrocławia.

1863 – Komitet Centralny Narodowy podjął decyzję o wybuchu powstania styczniowego z chwilą ogłoszenia branki.

1887 – W szczecińskiej stoczni AG Vulcan zwodowano chiński krążownik pancerny Jingyuan.

1891 – Ukazało się pierwsze wydanie Gazety Robotniczej.

1898 – Ukazało się pierwsze wydanie Gońca Łódzkiego.

1926 – W Katowicach odbyła się konsekracja pierwszego biskupa śląskiego ks. Augusta Hlonda, późniejszego prymasa Polski.

1944 – Oddziały Armii Czerwonej przekroczyły przedwojenną wschodnią granicę Rzeczypospolitej.

1945 – Krajowa Rada Narodowa podjęła decyzję o odbudowie Warszawy.

1946 – Krajowa Rada Narodowa przyjęła ustawę o nacjonalizacji przemysłu.

1950 – Wyższa Szkoła Filmowa w Łodzi została przekształcona w Państwową Wyższą Szkołę Filmową).

1953 – Zniesiono wprowadzoną w roku poprzednim reglamentację żywności, lecz towarzyszyła jej znaczna podwyżka cen.

1957 – W wyniku połączenia Rewolucyjnego Związku Młodzieży i Związku Młodzieży Robotniczej powstał Związek Młodzieży Socjalistycznej.

1964 – Premiera filmu Gdzie jest generał...

1965 – Założono zespół Czerwone Gitary.

1975 – Premiera 1. odcinka serialu Droga.

1993 – Odbył się 1. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

1998:

Premiera 1. odcinka serialu Złotopolscy.

Wydobyto ostatnią tonę węgla w KWK "Sosnowiec".

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Princeton (1777) na obrazie Johna Trumbulla

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
3 stycznia

936 – Leon VII został papieżem.

1117 – W trzęsieniu ziemi w północnych Włoszech zginęło ok. 30 tys. osób.

1431 – Joanna d'Arc została przekazana w ręce trybunału biskupiego.

1496 – Leonardo da Vinci przeprowadził nieudaną próbę swojej machiny latającej.

1521 – Papież Leon X ekskomunikował Marcina Lutra.

1602 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: wojska angielskie zdobyły Kinsale.

1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: Amerykanie pokonali Brytyjczyków w bitwie pod Princeton.

1795 – Rosja, Austria i Prusy podpisały traktat sankcjonujący trzeci rozbiór Polski.

1815 – Podpisano tajny traktat austriacko-francusko-brytyjski, przewidujący wspólne wystąpienie w przypadku zaatakowania którejś ze stron przez państwo trzecie.

1843 – W Théâtre Italien w Paryżu odbyła się premiera opery Don Pasquale Gaetana Donizettiego.

1848 – Joseph Jenkins Roberts został pierwszym prezydentem Liberii.

1852 – Pierwsi chińscy robotnicy-emigranci przybyli na Hawaje.

1868 – Rewolucja Meiji w Japonii obaliła feudalny szogunat i przywróciła władzę cesarską. Był to początek zwrotu w gospodarce i polityce japońskiej, który w XX wieku doprowadził ją do potęgi.

1870 – Rozpoczęto budowę Mostu Brooklińskiego.

1871 – Wojna francusko-pruska: strategiczne zwyciestwo pruskie w bitwie pod Bapaume.

1888 – W Obserwatorium Licka na Mount Hamilton koło San José w Kalifornii uruchomiono refraktor o średnicy soczewki 91 cm (36 cali), największy wówczas teleskop na świecie.

1889 – Friedrich Nietzsche na ulicy w Turynie doznał załamania nerwowego po bezskutecznej próbie obrony konia okładanego batem przez woźnicę.

1890 – W Petersburgu odbyła się prapremiera baletu Śpiąca królewna z muzyką Piotra Czajkowskiego.

1911 – Trzęsienie ziemi o sile 7,7 stopnia w skali Richtera zniszczyło Ałma-Atę w dzisiejszym Kazachstanie; zginęły 452 osoby, a 740 zostało rannych.

1920 – Łotewska wojna o niepodległość: w pierwszym dniu bitwy pod Dyneburgiem (3-25 stycznia) połączone siły łotewsko-polskie odbiły miasto z rąk bolszewików.

1925 – Benito Mussolini rozwiązał włoski parlament i ogłosił się dyktatorem.

1926 – Powstała należąca do koncernu General Motors marka Pontiac.

1934:

Gheorghe Tătărescu został premierem Rumunii.

W wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w czeskiej miejscowości Osek zginęło 142 górników.

1938 – BBC World Service nadał pierwszą audycję w obcym języku (po arabsku).

1941 – II wojna światowa w Afryce: wojska brytyjskie rozpoczęły szturm na zajmowane przez Włochów miasto Bardija w Libii.

1943 – Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Nalczyk.

1944 – William Tubman został prezydentem Liberii.

1946 – Wprowadzono przymusowy zarząd francuski nad kopalniami w Zagłębiu Saary.

1949 – Alfred Hitchcock i wytwórnia Warner Bros. zawarli umowę na realizację 4 filmów w ciągu 6 lat.

1954 – Wystartował włoski kanał telewizyjny Rai Uno.

1956 – W wyniku pożaru stacji przekaźnikowej na Wieży Eiffla połowa mieszkańców Paryża została pozbawiona sygnału telewizyjnego.

1958 – Z połączenia brytyjskich kolonii na Karaibach powstała Federacja Indii Zachodnich.

1959:

Alaska została 49. stanem USA.

Mieszkańcy południowych atoli Malediwów ogłosili niezależność od rządów brytyjskich i powołali Zjednoczoną Republikę Suwadiwów.

1961:

Stany Zjednoczone zerwały stosunki dyplomatyczne z Kubą.

W katastrofie samolotu DC-3 w Koivulahti w Finlandii zginęło 25 osób.

W wyniku awarii eksperymentalnego reaktora atomowego w Atomic City w stanie Idaho zginęły 3 osoby.

1962 – Papież Jan XXIII ekskomunikował Fidela Castro.

1963 – W Hanowerze firma Telefunken zaprezentowała system telewizji kolorowej PAL.

1966 – W wyniku zamachu stanu płk Sangoulé Lamizana przejął władzę w Górnej Wolcie (późniejszej Burkina Faso).

1970 – Upadek meteorytu w Lost City (Oklahoma).

1976 – W katastrofie samolotu Tu-124 w Moskwie zginęło 61 osób.

1980 – Francisco Sá Carneiro został premierem Portugalii.

1983:

Apple Computer zaprezentowała komputer biurowy z myszą.

Rozpoczęła się trwająca nieprzerwanie do dzisiaj erupcja wulkanu Kīlauea na Hawajach.

1986 – Na zdjęciach wykonanych przez sondę Voyager 2 zostały odkryte księżyce Urana: Julia i Porcja.

1987:

Aretha Franklin jako pierwsza kobieta została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame w Cleveland (Ohio).

W Abidżanie na Wybrzeżu Kości Słoniowej w katastrofie Boeinga 707 należącego do brazylijskich linii Varig zginęło 50 osób.

1990 – Manuel Noriega, obalony dyktator Panamy, opuścił ambasadę watykańską i został aresztowany przez wojsko amerykańskie.

1992:

ChRL i Kazachstan nawiązały stosunki dyplomatyczne.

Władze Serbii i Czarnogóry ogłosiły utworzenie tzw. trzeciej Jugosławii.

1993 – W Moskwie podpisano rosyjsko-amerykańskie porozumienie rozbrojeniowe START II.

1994 – 125 osób zginęło w katastrofie rosyjskiego Tu-154 w Irkucku.

1996 – 7 osób zginęło, a 20 zostało rannych po wybuchu bomby położonej przez separatystów z Kaszmiru na bazarze w Nowym Delhi.

1999:

NASA: w kierunku Marsa wystrzelono sondę Mars Polar Lander.

W nieudanym zamachu bombowym na premiera Pakistanu Nawaza Sharifa przed jego rezydencją pod Lahore zginęły 4 osoby.

2000:

Otwarto Westpac Stadium w Wellington (Nowa Zelandia).

Palestyńscy terroryści ostrzelali ambasadę Rosji w Bejrucie w proteście przeciwko wojnie w Czeczenii; zginął libański policjant i jeden z napastników.

2004 – W Szarm el-Szejk w Egipcie 148 osób zginęło w katastrofie startującego w rejs do Paryża egipskiego Boeinga 737.

2005 – W klinice w saudyjskim Rijadzie przeprowadzono operację rozdzielenia polskich bliźniaczek syjamskich z Janikowa.

2007 – Kenia zamknęła granice z ograniętą wojną domową Somalią.

2008 – 6 osób zginęło, a 68 zostało rannych w zamachu bombowym na konwój wojskowy w mieście Diyarbakır w południowo-wschodniej Turcji.

2009:

John Atta-Mills został wybrany na prezydenta Ghany.

Operacja Płynny Ołów: lądowe wojska izraelskie wkroczyły do Strefy Gazy.

Z Buenos Aires wystartował Rajd Dakar 2009, odbywający się po raz pierwszy poza Europą i Afryką.

2011 – U południowych wybrzeży Jemenu zatonęły 2 łodzie z około 80 uchodźcami z Afryki.