Paweł Orozjusz (ok. 385 - przed 423) – teolog chrześcijański i historyk pochodzący z terenów dzisiejszej Hiszpanii. W roku 414 uciekając przed Wandalami przeprawił się do północnej Afryki, następnie przez Egipt udał się do Palestyny, gdzie polemizował z Pelagiuszem. Powrócił do Afryki w roku 416. W dorobku ma wiele pism teologicznych, ale najważniejszym dziełem jest jednak Siedem ksiąg historii przeciwko poganom (łac.: Historiarum libri VII adversus paganos) w których dowodzi, że czasy pogańskie obfitowały w więcej nieszczęść niż czasy jemu współczesne. Dzieło to było wykorzystywane w średniowieczu jako podręcznik historii powszechnej.

Federaci (łac. foederati - konfederaci lub sprzymierzeńcy) - barbarzyńskie ludy, które począwszy od IV wieku osiedlano na mocy porozumienia na terytorium cesarstwa rzymskiego. Federaci dostawali ziemię w zamian za obronę państwa, ale często to oni okazywali się największym zagrożeniem (np. Wizygoci osiedleni w Tracji).