44 Dywizja Piechoty - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 44 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zapoznaj się również z: 44 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

44 Dywizja Piechoty Rezerwowa, 44 DP (rez.) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.

Udział w wojnie obronnej 1939 r.

44 Dywizja Piechoty (Rezerwowa) pod dowództwem płk. Eugeniusza Żongołłowicza w pierwszych dniach września koncentrowała się na tyłach Armii "Łódź". Rejon koncentracji dywizji wyznaczono w rejonie Dłutów - Tuszyn, a 146 Pułk Piechoty od 1 września mobilizowany był w Piotrkowie. Jednakże ze względu na szybkość niemieckiego natarcia nie zdążono do końca sformować całej dywizji. 4 września I batalion 146 Pułku Piechoty włączono do grupy pułkownika Czyżewskiego, broniącego odcinków: Bełchatów, Borowa Góra, Jeżów - Rozprza. Bronił on przepraw pod Jeżowem i Rozprzą atakowanych przez niemiecką 1 DPanc., której udało się zmusić Polaków pod wieczór do odwrotu, pomimo wzmocnienia odcinka obrony resztą pułku. Rozproszone oddziały 44 DP wycofywały się następnie ku Wiśle. 15 września zostały skierowane z rejonu Cegłowa do obrony Warszawy. Część dywizji walczyła na obszarze Pragi w ramach zgrupowania gen. Juliusza Zulaufa do kapitulacji stolicy 28 września.

Mieczysław Sylwester Bobrownicki–Libchen (ur. 1 stycznia 1900 roku w Warszawie, zm. 21 kwietnia 1965 roku w Londynie) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, oficer „dwójki”, legionista Józefa Piłsudskiego.

Eugeniusz Żongołłowicz (ur. 21 sierpnia 1895 w Pskowie, zm. 18 stycznia 1963 w Long Marston, Anglia) – kapitan armii Imperium Rosyjskiego i pułkownik piechoty Wojska Polskiego II RP.

Organizacja wojenna i obsada personalna w kampanii wrześniowej

Obsada personalna 44 DP (rez.)

dowódca dywizji – płk piech. Eugeniusz Żongołłowicz (← dowódca PD 5 DP)

oficer ordynansowy - ppor. rez. Zygmunt Muszyński

dowódca piechoty dywizyjnej – płk piech. Marian Krudowski (← dowódca 10 pp, stanowiska dowódcy PD nie objął)

oficer sztabu - kpt. Władysław Czyżewicz (do 12.IX)

dowódca artylerii dywizyjnej – płk Jan Drejman

oficer sztabu - mjr Włodzimierz Czerniakowski

oficer sztabu – kpt. Aleksander Matejkowski

oficer sztabu - por. Mieczysław Antoni Nejman

dowódca saperów dywizyjnych - mjr Tadeusz II Pisarski (szef saperów 41 DP (rez.))

dowódca kawalerii dywizyjnej -

szef sztabu - ppłk dypl. Józef Moszczeński (← Wojskowe Biuro Historyczne)

oficer operacyjny - kpt. dypl. Ludwik Sadowski (poległ 11.IX)

oficer operacyjny - kpt. dypl. Władysław Malinowski (od 11.IX)

oficer informacyjny - kpt. Bohdan Łuczaj

dowódca łączności - kpt. Kazimierz Wojnarowski

kwatermistrz – mjr dypl. Edmund Januszkiewicz

szef sanitarny – mjr dr med. Henryk Czesław Jarocki

szef służby uzbrojenia – mjr uzbr. Mieczysław Czesław Markiewicz

szef służby intendentury – kpt. int. Sławomir Jan Pawłowski (do 9 IX)

szef służby intendentury – kpt. int. Stanisław Musiał (od 17 IX)

szef służby weterynaryjnej - mjr lek. wet. Marian Józkiewicz

komendant Kwatery Głównej – kpt. Jan Władysław Maciejewski (do 18 IX)

komendant Kwatery Głównej – kpt. Mieczysław Sylwester Bobrownicki-Libchen (od 18 IX)

Planowana organizacja wojenna 44 DP (rez.)

Związek taktyczny (do 1945 używano także określenia wielka jednostka) – jednostka organizacyjna wojska przeznaczona do prowadzenia wspólnych działań bojowych. Związki taktyczne występują zazwyczaj we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Wyróżnia się wśród nich:

Piechota II RP - jeden z trzech, obok artylerii i kawalerii, głównych rodzajów wojska Sił Zbrojnych II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk nazywano bronią).

Dowództwo 44 DP (10 pp jako Grupa Dyspozycyjna Personelu Typ II Nr 15)

dowódcy broni i szefowie służb 44 DP

Sztab 44 DP

Kwatera Główna 44 DP (10 pp)

Kompania Asystencyjna Nr

Pluton Łączności KG 44 DP

Pluton Pieszy Żandarmerii Nr 55 - por. Antoni Bielawski

Poczta Polowa Nr 82 (UPT Łódź)

Sąd Polowy Nr 83 ? (KRU Skierniewice)

Kompania Gospodarcza KG 44 DP

Piechota dywizyjna

144 Pułk Piechoty (rezerwowy) - ppłk piech. Władysław Dzióbek

145 Pułk Piechoty (rezerwowy) - ppłk piech. Józef Marcickiewicz

146 Pułk Piechoty Rezerwowy - ppłk Artur Pollak

Samodzielna Kompania Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 44 (18 pp) - por. Zdzisław Eugeniusz Kozdęba (poległ 17 IX)

Kompania Kolarzy Nr 44 (18 pp) - ppor. rez. Edward Beyga

Artyleria dywizyjna

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Dowódca piechoty dywizyjnej (dowódca PD) – oficer dowodzący piechotą wchodzącą w skład wielkiej jednostki Wojska Polskiego II RP, popularnie zwany "Pedekiem".

54 Pułk Artylerii Lekkiej (rezerwowy) - ppłk Zygmunt Kapsa

Samodzielny Patrol Meteorologiczny Nr 54 (26 pal)

Jednostki broni

Batalion Saperów Typ IIb Nr 71 - kpt. Zygmunt Zakrzewski

Kompania Telefoniczna Nr 44

Pluton Łączności Kwatery Głównej Nr 44

Pluton Radio Nr 44 (Pułk Radiotelegraficzny w Warszawie)

Drużyna Parkowa Łączności Nr 44 (Pułk Radiotelegraficzny w Warszawie)

Jednostki i zakłady służb

Osobny artykuł: Ordre de Bataille polskiej dywizji piechoty w 1939.

Przypisy

W nawiasach podano stanowiska służbowe oficerów dywizji zajmowane przed mobilizacją.
W nawiasach podano nazwy jednostek mobilizujących.

Bibliografia

Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.

Wacław Stachiewicz: Wierności dochować żołnierskiej : przygotowania wojenne w Polsce 1935-1939 oraz kampania 1939 w relacjach i rozważaniach szefa Sztabu Głównego i szefa Sztabu Naczelnego Wodza. Warszawa: "Rytm", 1998. ISBN 83-86678-71-2.

Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo MON, wyd. V, Warszawa 1985, ISBN 83-11-07109-8, s. 295, 326, 332, 333