4 Front Ukraiński - Polski Serwis Naukowy

Sztandar 4 Frontu Ukraińskiego z Muzeum Sił Zbrojnych FR w Moskwie

Pomnik 4 Frontu Ukraińskiego z Muzeum Wojny Ojczyźnianej w Moskwie

4 Front Ukraiński – jeden z Frontów radzieckich w walkach z wojskami niemieckimi w II wojnie światowej.

I formowanie
Utworzony 20 października 1943 z Frontu Południowego. Dowódca gen. armii Fiodor Tołbuchin – do 15 maja 1944. Rozformowany 31 (16 ?) maja 1944.

II formowanie
Utworzony 5 sierpnia 1944. Dowódca gen. płk (od 26 października gen. armii) Iwan Pietrow – do 26 marca 1945, gen. armii Andriej Jeriomienko – do 11 maja 1945.
Rozformowany w lipcu 1945.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Nowy Sącz – miasto powiatowe i na prawach powiatu grodzkiego, w województwie małopolskim. Przed reformą administracyjną w 1998 r. stolica województwa nowosądeckiego. W latach 1973-1977 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Nowy Sącz. Trzecie co do liczby mieszkańców i piąte co do powierzchni miasto w województwie małopolskim. Liczba ludności: 84 556 (GUS, grudzień 2009). Ważny węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny ziemi sądeckiej. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 r.

Skład

Skład początkowy

2 Armia Gwardii

3 Armia Gwardii

5 Armia Uderzeniowa

28 Armia

51 Armia

2 Korpus Zmechanizowany Gwardii

8 Armia Lotnicza

W drugim formowaniu

1 Armia Gwardii

18 Armia Lotnicza

8 Armia Lotnicza

później również (w różnym czasie):

38 Armia

60 Armia

Przebieg działań

Rozwinął się na linii: Zaporoże, Melitopol przeciw niemieckiej 6 Armii z Grupy Armii "Süd". Do końca 1943 osiągnął dolny bieg Dniepru od Nikopola do Chersonia. W okresie 8 – 18 kwietnia 1944 wraz z Samodzielną Armią Nadmorską wziął udział w wyzwalaniu Krymu, 5 – 12 maja w operacji sewastopolskiej.

Iwan Jefimowicz Pietrow, ros. Иван Ефимович Петров (ur. 30 września 1896 w Trubecku, zm. 7 kwietnia 1958 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, generał armii, I z-ca Głównego Inspektora RKKA, I z-ca Naczelnego Dowódcy Wojsk Lądowych ZSRR, Bohater Związku Radzieckiego (1945), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 3. i 4. kadencji.

Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim przy granicy z Republiką Czeską, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone w Kotlinie Raciborskiej, nad rzeką Lesznicą. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 49 386 mieszkańców.

W lipcu – sierpniu, podczas operacji lwowsko-sandomierskiej (13 lipca – 30 sierpnia) rozwinął się przeciw Grupie Armii "Nordukraine". W październiku wraz z 2 Frontem Ukraińskim uczestniczył w operacji wschodniokarpackiej przeciw niemieckiej 1 Armii Pancernej i węgierskiej 1 Armii.

Fronty radzieckie – wielkie zgrupowania wojskowe (fronty) Armii Czerwonej o kompetencjach zarówno administracyjnych, jak i operacyjnych, formowane na kierunkach i teatrach planowanych działań operacyjnych. Na czele stał dowódca frontu podległy naczelnemu dowódcy i Radzie Wojennej. Fronty radzieckie swoją wielkością odpowiadały mniej więcej alianckim lub niemieckim grupom armii a ich stan liczebny mógł przekraczać milion żołnierzy. W radzieckiej doktrynie wojennej dowództwo frontu zajmowało się koordynacją działań poszczególnych jego armii natomiast koordynacją bojowych działań frontów zajmowało się Najwyższe Naczelne Dowództwo.

Żory (śl. i czes. Žory, niem. Sohrau) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, historycznie na Górnym Śląsku.

W operacji zachodniokarpackiej, 12 stycznia – 18 lutego 1945 prowadził działania przeciw niemieckiej Grupie Armii "A", współdziałał z 1 Frontem Ukraińskim i 1 Frontem Białoruskim. Następnie poprowadził główne uderzenie w ogólnym kierunku na Nowy Sącz i Kraków.

W lutym – marcu zajął dogodne pozycje w rej. Istebnej. Pod koniec marca (od 24 marca do 15 kwietnia 1945) prowadził ciężkie walki na polskim Śląsku w rejonie Żor i Wodzisławia. W okresie 6 – 11 maja wraz z częścią sił 1 i 2 Frontu Ukraińskiego przeprowadził operację praską przeciw sił grupy Armii "Mitte" i Grupie Armii "Ostmark"(Austria).

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Krym (ukr. Крим, ros. Крым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².

Rozformowany 31 maja 1945.

Bibliografia

Bolszaja Sowietskaja Encykłopedija Moskwa 1978,

Encyklopedia II wojny światowej MON 1975,

Mała encyklopedia Wojskowa MON 1971.