4 Pułk Strzelców Pieszych Królestwa Kongresowego

Ten artykuł dotyczy 4 Pułku Strzelców Pieszych Królestwa Kongresowego. Zapoznaj się również z: 4 Pułk Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

4 Pułk Strzelców Pieszych - oddział piechoty Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.

Żołnierze 3. i 4. Pułku Strzelców Pieszych

Pułk został sformowany w 1815 roku. W 1830 roku stacjonował na terenie ówczesnego województwa lubelskiego (sztab w Zamościu, I batalion w Skierbieszowie, II batalion w Grabowcu). Pełniło w nim wówczas służbę 59 oficerów, w tym jeden pułkownik, jeden podpułkownik, trzech majorów, trzynastu kapitanów, dwunastu poruczników i dwudziestu dziewięciu podporuczników oraz kapelan, audytor, lekarz sztabowy i dwóch lekarzy batalionowych, tworzący razem sztab niższy.

Kapelan – duchowny w Kościele rzymskokatolickim, prawosławnym, greckokatolickim, anglikańskim i ewangelickim, spełniający funkcje liturgiczne przy kaplicy zakonnej, szpitalnej lub przydzielony przez władzę kościelną do obsługi duszpasterskiej pewnej grupy osób lub środowisk (np. kapelan wojskowy, więzienny, szpitalny, uczelniany). Kapelanem nazywany bywa także duchowny diecezjalny bądź zakonny pomagający biskupowi przy czynnościach biskupich i będący jego sekretarzem.

Bronisław Gembarzewski (ur. 30 maja 1872 w Petersburgu, zm. 11 grudnia 1941 w Warszawie) – pułkownik saperów Wojska Polskiego, historyk wojskowości, muzeolog, wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego i Muzeum Wojska w Warszawie.

Jednostka wchodziła w skład 3 Brygady 2 Dywizji Piechoty.

W 1831 roku, w czasie wojny z Rosją żołnierze pułku otrzymali 31 Krzyży Orderu Virtuti Militari (11 złotych i 20 srebrnych).

Dowódcy pułku

płk Aleksander Oborski (4 lutego 1815)

płk Józef Michałowski (1817)

płk Józef Zawadzki (od 1818 z przerwą w latach 1819 i 1820 w których dowództwo pułku wakuje)

płk Ignacy Zawidzki (od 1830, 18 lutego 1831 trafił do niewoli)

ppłk Antoni Wroniecki (25 lutego 1831)

ppłk Edward Maykowski (tymcz. dowódca od 28 lutego 1831)

ppłk Stefan Piwecki (24 kwietnia 1831)

ppłk Stanisław Brzeski (3 maja 1831)

Bitwy i potyczki

Pułk brał udział w walkach w czasie powstania listopadowego.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Województwo lubelskie, województwo Królestwa Polskiego istniejące w latach 1816–1837 ze stolicą w Lublinie, w 1837 przekształcone w gubernię lubelską.

Janówek (18 lutego 1831)

Wawer (19 lutego)

Grochów (25 lutego)

Uściług (5 marca)

Kuflew (25 kwietnia)

Mińsk (26 kwietnia)

Rajgród (29 maja)

Wilno (19 czerwca)

Janów (26 czerwca)

Szawle (8 lipca)

Powendenie (10 lipca)

Przypisy

↑ Bronisław Gembarzewski: Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830. s. 83.
Miejsca bitew i potyczek oraz daty podano za: Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych. s. 76.

Bibliografia

Bronisław Gembarzewski: Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830. Poznań: Wydaw. Kurpisz, 2003. ISBN 83-88841-48-3.

Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa: 1925.

Audytor (sędzia wojskowy) – w sądownictwie wojskowym od XVII wieku oficer (sędzia), któremu powierzono prowadzenie śledztwa i wymiar sprawiedliwości. W Polsce w latach siedemdziesiątych XVII wieku powstał urząd generała audytora, który zajmował się sprawami karnymi wojsk cudzoziemskiego autoramentu.

Zamość (łac. Zamoscia, ukr. Замостя, ros. Замость (Замостье)) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej części województwa lubelskiego. Jest jednym z większych ośrodków kulturalnych, edukacyjnych i turystycznych województwa, a zwłaszcza Zamojszczyzny. Za sprawą unikalnego zespołu architektoniczno-urbanistycznego Starego Miasta bywa nazywany "Perłą Renesansu", "Miastem Arkad" i "Padwą Północy". Pod względem liczby ludności zajmuje w województwie 3. pozycję (66 557 mieszkańców), natomiast pod względem powierzchni plasuje się na 10. miejscu. W 1992 roku zamojskie Stare Miasto zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.