4 grudnia - Polski Serwis Naukowy

4 grudnia jest 338. (w latach przestępnych 339.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 27 dni.

Barbórka (inna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne polskie święto górnicze obchodzone 4 grudnia, w dniu św. Barbary, patronki górników.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Święta

Imieniny obchodzą: Barbara, Benon, Bernard, Bratomiła, Bratumiła, Chrystian, Ciechosław, Ciechosława, Cieszybor, Feliks, Filip, Hieronim, Jan, Klemens, Krystian, Marut, Maruta, Marutas, Melecjusz, Osmund i Teofan.

Indie – Dzień Marynarki Wojennej

Kościół prawosławny – Wprowadzenie Bogurodzicy do Świątyni (jedno z 12 głównych świąt)

Polska:

Święto Wojsk Rakietowych i Artylerii

Barbórka – Dzień Górnika

Tonga – Dzień Króla Jerzego Tupou V

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim:

bł. Adolf Kolping (prezbiter)

św. Anno II z Kolonii (arcybiskup)

św. Barbara z Nikomedii

św. Bernard z Parmy (biskup)

św. Jan Calabria (ksiądz)

św. Jan Damasceński (doktor Kościoła)

św. Marutas z Mezopotamii (biskup)

św. Osmund († 1099, biskup Salisbury)

Wydarzenia w Polsce

1337 – Herman z Pragi został mianowany biskupem warmińskim.

1520 – Na Sejmie w Bydgoszczy zatwierdzono przywilej toruński.

1582 – W zdobytych Inflantach erygowano biskupstwo wendeńskie.

1862 – Otwarto Kolej Warszawsko-Bydgoską.

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sprową.

1926:

Roman Dmowski utworzył Obóz Wielkiej Polski.

Założono polską ligę piłkarską.

1927 – Rozpoczęło nadawanie Polskie Radio Katowice.

1930 – Upadł drugi rząd Józefa Piłsudskiego. Nowym premierem został mianowany Walery Sławek.

1933 – Odbył się pierwszy lot samolotu RWD-9.

1941 – Władze hitlerowskie wydały rozporządzenie o utworzeniu sądów doraźnych dla Polaków i Żydów, na terenach zaanektowanych do III Rzeszy.

1942 – Powstała Rada Pomocy Żydom "Żegota".

1955 – Otwarto Planetarium Śląskie w Chorzowie.

1956 – Reaktywacja ZHP.

1961 – Uruchomiono Elektrociepłownię Siekierki.

1962 – We Wrocławiu rozpoczął się proces 6 sprawców napadu na bank w Wołowie.

1964 – Zainaugurował działalność Teatr Ziemi Rybnickiej.

1968 – Otwarto Stadion Zimowy w Tychach.

1969 – Rozpoczęto wydobycie w Kopalni Węgla Kamiennego "Zofiówka" w Jastrzębiu-Zdroju.

1970 – Premiera filmu Mały.

1971 – Rozpoczęto wydobycie w Kopalni Węgla Kamiennego "Borynia" w Jastrzębiu-Zdroju.

1996 – Wystartowała polska wersja telewizyjnego kanału dokumentalnego Planete.

1998 – Premiera filmu Złoto dezerterów.

2003 – Śmigłowiec Mi-8 z premierem Leszkiem Millerem uległ katastrofie pod Piasecznem; nikt nie zginął.

2006 – Ujawniono seksaferę w Samoobronie.

2009 – Ukazało się ostatnie wydanie dziennika Trybuna.

Wydarzenia na świecie

Obrady soboru w Trydencie – 1545-1563

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
4 grudnia

502 p.n.e. – W Egipcie miało miejsce całkowite zaćmienie Słońca.

771 – Po śmierci swego brata Karlomana, Karol Wielki objął samodzielne rządy w królestwie Franków.

1110 – Krucjata norweska: krzyżowcy zdobyli Sydon.

1136 – Został zamordowany król Norwegii Harald IV.

1154 – Hadrian IV został papieżem.

1214 – Aleksander II został królem Szkocji.

1259 – Podpisano Traktat paryski.

1270 – Henryk I został królem Nawarry.

1503 – Za sfałszowanie weksla Wit Stwosz został skazany na wypalenie piętna na policzkach i dożywotni zakaz opuszczania Norymbergi.

1533 – Iwan IV Groźny został wielkim księciem moskiewskim.

1563 – Zakończono obrady soboru trydenckiego.

1676 – Wojna duńsko-szwedzka: bitwa pod Lund.

1759 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Miśnią.

1791 – Ukazał się pierwszy numer brytyjskiego tygodnika The Observer.

1798 – II koalicja antyfrancuska: bitwa pod Civita Castellana.

1808 – Wojny napoleońskie: wojska francuskie zajęły Madryt.

1829 – Brytyjskie władze kolonialne w Indiach zakazały praktykowania rytuału sati – palenia wdowy na stosie pogrzebowym męża.

1872:

József Szlávy został premierem Węgier.

Załoga brytyjskiego brygu Dei Gratia dostrzegła dryfujący amerykański statek Mary Celeste, jak się okazało bez załogi, której nigdy nie odnaleziono.

1881 – Ukazał się pierwszy numer Los Angeles Times.

1897 – Klęską Greków zakończyła się wojna grecko-turecka.

1905 – Na ulice czeskiej Opawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne

1909:

W Londynie rozpoczęła się konferencja, mająca na celu sporządzenie katalogu zasad prawa międzynarodowego dotyczących działań wojennych na morzu.

Założono klub hokejowy Montréal Canadiens.

1915 – Papież Benedykt XV utworzył Archidiecezję Winnipeg w Kanadzie.

1918 – Woodrow Wilson wyruszył na rozmowy pokojowe do Wersalu, stając się pierwszym urzędującym prezydentem USA, który odwiedził Europę.

1920 – Armia Czerwona zdobyła Erywań; upadek Demokratycznej Republiki Armenii.

1926 – Aleksandros Zaimis został premierem Grecji.

1930 – Watykan wyraził zgodę na naturalną regulację poczęć.

1933 – Rozpoczęła się Wystawa Berlińska.

1934 – W Japonii utworzono 5 parków narodowych.

1941 – W Moskwie zakończyły się dwudniowe rozmowy między Józefem Stalinem a gen. Władysławem Sikorskim.

1943 – Około 1800 osób zginęło w wyniku bombardowania Lipska przeprowadzonego przez Royal Air Force.

1944:

W wyniku bombardowania Heilbronnu zginęło około 6500 osób.

W Atenach krwawo stłumiono dwudniowe masowe demonstracje lewicy.

1945 – Senat Stanów Zjednoczonych zatwierdził członkostwo kraju w ONZ.

1946 – W moskiewskich zakładach MZMA rozpoczęto seryjną produkcję samochodów marki Moskwicz.

1947 – W Norymberdze zakończył się proces prawników z czasów Rzeszy.

1948 – Utworzono Wolny Uniwersytet Berlina.

1952 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu patrolowego Grumman S-2 Tracker.

1954 – W Miami otwarto pierwszy Burger King.

1957 – W masywie Ich Bogdyn nuruu w południowej Mongolii wystąpiło trzęsienie ziemi o sile 8,1 stopni w skali Richtera. Wstrząs był odczuwalny na 5 mln km², a poważne zniszczenia odnotowano na terenie 300 tysięcy km².

1958:

Dahomej (późniejszy Benin) i Wybrzeże Kości Słoniowej otrzymały autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej.

Robert Timm i John Cook na samolocie Cessna 172 rozpoczęli z Las Vegas najdłuższy lot w historii lotnictwa z tankowaniem w powietrzu (lądowanie 7 lutego 1959).

1959 – Program Mercury: wystrzelono statek kosmiczny Mercury-Little Joe 2 z rezusem o imieniu Sam na pokladzie.

1963 – Aldo Moro został pierwszy raz premierem Włoch.

1964 – Ukazał się album Beatles for Sale grupy The Beatles.

1965 – NASA wystrzeliła statek kosmiczny Gemini 7.

1968 – Premiera filmu Tylko dla orłów.

1971:

Armia indyjska wkroczyła na teren Bengalu Wschodniego, przyczyniając się do późniejszego oderwania się Bangladeszu od Pakistanu.

W Belfaście 15 osób zginęło, a 17 zostało rannych w wyniku eksplozji bomby podłożonej w pubie przez protestanckie Ochotnicze Siły Ulsteru.

1972 – W wyniku zamachu stanu władzę w Hondurasie przejął generał Oswaldo López Arellano.

1974 – Na Sri Lance 191 osób zginęło w katastrofie holenderskiego samolotu Douglas DC-8, wiozącego pielgrzymów indonezyjskich do Mekki.

1976 – Jean-Bédel Bokassa proklamował Republikę Środkowoafrykańską monarchią i zmienił nazwę kraju na Cesarstwo Środkowoafrykańskie. Dokładnie rok później koronował się na cesarza i przyjął imię Bokassa I.

1977 – 100 osób zginęło w katastrofie porwanego Boeinga 737 w Malezji.

1978 – Amerykańska sonda Pioneer Venus 1 weszła na orbitę Wenus.

1980:

Rozpad angielskiej grupy muzycznej Led Zeppelin, która była jednym z pionierów hard rocka.

W katastrofie lotniczej pod Lizboną zginęli: premier Portugalii Francisco Sá Carneiro, minister obrony Adelino Amaro da Costa wraz ze swymi żonami, szef gabinetu premiera i 2 pilotów.

1981:

Premiera filmu Nad złotym stawem.

RPA przyznało niepodległość bantustanowi Ciskei.

1982 – Chiny przyjęły obecną konstytucję.

1984 – Kuwejcki samolot lecący z Dubaju do Karaczi został porwany przez związanych z Hezbollahem szyickich terrorystów i skierowany do Teheranu.

1985 – Zwodowano jedyny dzisiaj rosyjski lotniskowiec Admirał Kuzniecow.

1989 – W Moskwie na spotkaniu przedstawicieli państw Układu Warszawskiego potępiono interwencję w Czechosłowacji w 1968 roku jako sprzeczną z prawem międzynarodowym.

1990 – Duński okręt podwodny KDM Sælen zatonął podczas holowania z Kopenhagi do Århus.

1991 – Amerykańskie linie lotnicze Pan Am ogłosiły bankructwo.

1996 – NASA wystrzeliła sondę kosmiczną Mars Pathfinder.

1998 – Został wyniesiony na orbitę moduł Unity, pierwszy zbudowany przez Amerykanów komponent Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

1999 – Yukta Mookhey z Indii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1999.

2002:

Całkowite zaćmienie Słońca widoczne w południowej Afryce, na Oceanie Indyjskim i w Australii.

W Makasar na indonezyjskiej wyspie Sulawesi w wyniku wybuchu bomby w barze sieci McDonald's zginęły 3 osoby, a 11 zostało rannych.

2005 – Nursułtan Nazarbajew wygrał po raz trzeci wybory prezydenckie w Kazachstanie.

2006 – W Bagdadzie 19-letni amerykański żołnierz Ross McGinnis zginął rzucając się na na odpalony granat i ratując w ten sposób życie 4 innym żołnierzom.

2009 – Co najmniej 39 osób zginęło w zamachu bombowym na meczet w pakistańskim Rawalpindi.

2010 – Z powodu strajku kontrolerów ruchu lotniczego w Hiszpanii wprowadzono stan wyjątkowy.