4 maja - Polski Serwis Naukowy

4 maja jest 124. (w latach przestępnych 125.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 241 dni.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Zofia Kurzowa z domu Kawynówna (ur. 16 kwietnia 1931 we Lwowie - zm.4 maja 2003), językoznawczyni; badaczka słowotwórstwa polskiego i polszczyzny kresowej.

Święta

imieniny obchodzą: Antonia, Antonina, Damian, Damiana, Florian, Gościwit, Gotard, Grzegorz, January, Kasjan, Leonida, Lucyla, Michał, Monika, Paulin, Pelagia, Tekla, Teodora, Strzedziwoj, Sylwan i Wespazjan

ChRL – Dzień Młodzieży

Holandia – Dzień Pamięci Ofiar Wojny

Japonia – Dzień Zieleni

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Strażaka

Namibia – Święto Cassingi

Polska

Dzień Strażaka (od 2002 święto państwowe)

Dzień Hutnika, Dzień Kominiarza, Dzień Garncarza i Dzień Piekarza

Tonga – Urodziny Księcia

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Antonina z Nicei (męczennica)

św.Florian – patron strażaków, hutników, kominiarzy, garncarzy, piekarzy

św. Jan Houghton (kartuz) (również 25 października)

św. Ryszard Reynolds (zakonnik)

Wydarzenia w Polsce

1439 – W bitwie pod Grotnikami armia królewska rozgromiła polskich husytów pod wodzą Spytka z Melsztyna.

1863 – Powstanie styczniowe: w nocy z 4/5 maja oddział Ignacego Mystkowskiego urządził pod Stokiem zasadzkę na wojska carskie, odnosząc jedno z największych polskich zwycięstw podczas powstania.

1934 – Powstał Polski Związek Inżynierów Budowlanych.

1944 – W Owczarni na Lubelszczyźnie oddział Armii Ludowej podstępnie rozbroił i wymordował 18 partyzantów Armii Krajowej, a 13 dalszych zranił.

1945 – Koło Świnoujścia zatonął trafiony bombami niemiecki krążownik HSK "Orion" z uchodźcami wojennymi. Zginęło 150 z ponad 4000 osób na pokładzie.

1950 – 29 górników zginęło w wybuchu metanu i pyłu węglowego w KWK "Jankowice".

1957 – Powstało Niemieckie Towarzystwo Kulturalno-Społeczne we Wrocławiu.

1973 – Premiera filmu Motyle.

1981:

Premiera filmu Miś.

Założono stowarzyszenie studentów i absolwentów prawa ELSA Poland.

1990 – Hutę im. Włodzimierza Lenina przemianowano na Hutę im. Tadeusza Sendzimira.

1994 – Na antenie TVP1 ukazało się premierowe wydanie programu rozrywkowego Śmiechu warte.

1998 – Ukazał się album Ostateczny krach systemu korporacji grupy Kult.

Wydarzenia na świecie

Niszczyciel ORP "Grom"

1415 – Sobór w Konstancji potępił poglądy Johna Wycliffe'a.

1471 – Wojna Dwóch Róż: król Edward IV pokonał Lancasterów w bitwie pod Tewkesbury.

1493 – Papież Aleksander VI podzielił ziemie Nowego Świata pomiędzy Hiszpanię i Portugalię.

1521 – W celu uchronienia Marcina Lutra od prześladowań, książę saski Fryderyk Mądry upozorował jego porwanie, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył na 10 miesięcy na zamku w Wartburgu.

1626 – Holenderski żeglarz i zdobywca Peter Minuit wylądował na wyspie Manhattan.

1776 – Rhode Island jako pierwsza kolonia amerykańska ogłosiła niezależność od Wielkiej Brytanii.

1799 – Sułtan Tipu, wladca Królestwa Mysore w południowych Indiach, zginął podczas obrony swej stolicy Srirangapatna przed Brytyjczykami.

1843 – Brytyjczycy utworzyli Kolonię Natalu w południowo-wschodniej Afryce.

1855 – Grupa najemników na czele z Williamem Walkerem wypłynęła z San Francisco w celu wsparcia rebeliantów w wojnie domowej w Nikaragui.

1863 – Wojna secesyjna: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Suffolk.

1869 – Rozpoczęła się Bitwa morska w zatoce Hakodate (Japonia).

1896 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego dziennika Daily Mail.

1897 – Paryż: 121 osób zginęło w pożarze spowodowanym zapaleniem się taśmy filmowej podczas pokazu kinowego.

1904:

Amerykanie rozpoczęli budowę Kanału Panamskiego.

Charles Stewart Rolls i Henry Royce podpisali w hotelu w Manchesterze umowę o założeniu firmy motoryzacyjnej Rolls Royce.

1911 – Wilhelm Filchner wyruszył z Bremerhaven na swoim statku Deutschland w podróż w kierunku Antarktydy.

1912 – Wojna włosko-turecka: wojska włoskie zajęły wyspę Rodos.

1914 – Premiera filmu Bójka na deszczu, pierwszego całkowicie stworzonego przez Charliego Chaplina.

1917 – I wojna światowa: 412 osób zginęło w wyniku zatopienia przewożącego żołnierzy brytyjskiego okrętu SS "Transylvania" przez niemiecki okręt podwodny w Zatoce Genueńskiej.

1918 – Francuski marszałek Ferdinand Foch został naczelnym wodzem sił ententy na wszystkich frontach.

1919 – W Chinach powstał Ruch 4 Maja skierowany przeciwko postanowieniom Traktatu wersalskiego.

1924 – Rozpoczęły się VIII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Paryżu.

1930 – Brytyjczycy aresztowali Mahatmę Gandhiego.

1940 – II wojna światowa: pod Narwikiem niemieckie samoloty zatopiły niszczyciel ORP "Grom". Zginęło 59 członków załogi.

1945:

Hans Frank został aresztowany przez porucznika wywiadu wojskowego USA Waltera Steina w bawarskiej miejscowości Neuhaus am Schliersee, gdzie urządził "filię Generalnego Gubernatorstwa w Polsce".

Skapitulowały oddziały niemieckie znajdujące się w północno-zachodnich Niemczech i Danii.

Wyzwolono KL Neuengamme.

1949:

Premiera filmu musicalowego Przygoda na Broadwayu.

Samolot z piłkarzami AC Torino rozbił się na wzgórzu koło Turynu. Zginęło 31 osób.

1953 – Ernest Hemingway otrzymał Nagrodę Pulitzera za powieść Stary człowiek i morze.

1954 – Generał Alfredo Stroessner przeprowadził wojskowy zamach stanu w Paragwaju.

1964 – W Birmingham została założona grupa rockowa The Moody Blues.

1967 – Została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Lunar Orbiter 4.

1970 – Masakra na uniwersytecie w Kencie: Gwardia Narodowa zastrzeliła 4 i zraniła 9 studentów protestujących przeciwko wojnie wietnamskiej.

1979 – Stojąca na czele Partii Konserwatywnej Margaret Thatcher została pierwszą kobietą-premierem Wielkiej Brytanii.

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjski niszczyciel HMS "Sheffield" został zatopiony przez Argentyńczyków. Zginęło 20 marynarzy.

1985 – We szwedzkim Göteborgu odbył się 30. Konkurs Piosenki Eurowizji

1988 – W Henderson w Newadzie doszło do wybuchu w zakładach chemicznych; zginęły 2 osoby, a 372 zostały ranne.

1989 – Z pokładu wahadłowca Atlantis została wystrzelona sonda kosmiczna Magellan, przeznaczona do badań Wenus.

1990 – Łotwa proklamowała niepodległość.

1991 – W Rzymie odbył się 36. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1994 – Premier Izraela Icchak Rabin i przewodniczący Organizacji Wyzwolenia Palestyny Jaser Arafat podpisali w Kairze porozumienie o autonomii Strefy Gazy i Jerycha.

1996 – José María Aznar został premierem Hiszpanii.

1998:

Amerykański terrorysta Theodore Kaczynski, znany jako "Unabomber", został skazany przez sąd w Sacramento na dożywocie.

Nowo mianowany komendant watykańskiej Gwardii Szwajcarskiej Alois Estermann i jego żona zostali zastrzeleni przez gwardzistę Cédrica Tornaya, który popełnił następnie samobójstwo.

2000 – Wirus komputerowy ILOVEYOU w ciągu jednego dnia rozprzestrzenił się po całym świecie, infekując 10% komputerów mających dostęp do Internetu i powodując straty w wysokości 5,5 mld dolarów.

2001 – Otwarto nowy budynek Muzeum Sztuki w Milwaukee zaprojektowany przez hiszpańskiego architekta Santiago Calatravę.

2002:

Katastrofa lotu EAS Airlines 4226: samolot BAC One-Eleven lecący z Kano do Lagos w Nigerii rozbił się w trakcie podchodzenia do lądowania, uderzając w budynki mieszkalne. Zginęło 149 osób (71 na pokładzie i 78 na ziemi).

Po raz pierwszy obchodzono Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu.

2003 – Maria Maravillas od Jezusa została kanonizowana w Madrycie przez papieża Jana Pawła II.

2004 – Całkowite zaćmienie Księżyca.

2007 – Tornado zniszczyło Greensburg w stanie Kansas.

2008 – 5 milicjantów zginęło w zamachu bombowym w stolicy Czeczenii Groznym.

2009:

Południowokoreański niszczyciel udaremnił atak somalijskich piratów na północnokoreański statek handlowy.

W strzelaninie na weselu w okolicach Mardin w południowo-wschodniej Turcji zginęły 44 osoby, a 6 zostało rannych.