4 października - Polski Serwis Naukowy

4 października jest 277. (w latach przestępnych 278.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 88 dni.

Christopher Waltz (ur. 4 października 1956 w Wiedniu) − austriacki aktor, laureat Złotej Palmy dla najlepszego aktora podczas 62. Festiwalu Filmowego w Cannes w 2009 roku oraz Złotego Globu za najlepszą rolę drugoplanową. Zdobywca Oscara.

Andreas Vollenweider (ur. 4 października 1953 w Zurychu) – szwajcarski muzyk, kompozytor i multiinstrumentalista. Jego utwory były uznawane za różne rodzaje muzyki w tym world music, jazz, new age czy nawet muzykę poważną; dwa z jego albumów zajmowały pierwsze miejsce na liście Billboard równocześnie w kategoriach utworów poważnych, jazzowych i muzyki pop.

Święta

imieniny obchodzą: Aurea, Dalewin, Dalwin, Dobromiła, Euzebiusz, Faust, Franciszek, Konrad, Konrada, Lucjan, Łucjan i Petroniusz.

Lesotho – Dzień Niepodległości (1966)

Mozambik – Dzień Pokoju i Pojednania

międzynarodowe

Światowy Dzień Zwierząt, rozpoczynający Światowy Tydzień Zwierząt (do 10 października)

rozpoczyna się Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej (do 10 października, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1999 roku)

Polska – Światowy Dzień Onkologii (organizowany przez placówki onkologiczne)

Rosja – Dzień Wojsk Kosmicznych

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Franciszek z Asyżu (Jan Bernardone , założyciel zakonu franciszkanów)

bł. Franciszek Ksawery Seelos (redemptorysta)

św. Petroniusz (biskup)

święci: Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy (męczennicy trewirscy)

Wydarzenia w Polsce

1498 – Drohiczyn otrzymał prawa miejskie.

1582 – Wprowadzono kalendarz gregoriański.

1655 – II wojna północna: siły polskie pod dowództwem Krzysztofa Żegockiego zdobyły Kościan.

1660 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie zakończyły nieudane oblężenie Mohylewa.

1705 – Stanisław Leszczyński i jego żona Katarzyna Opalińska zostali koronowani na króla i królową Polski.

1795 – Prusacy zrabowali ze skarbca na Wawelu polskie insygnia koronacyjne.

1900 – Otwarto Teatr Miejski we Lwowie.

1902 – W Toruniu powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa "Kopernik".

1918 – gen. Józef Haller obejmuje naczelne dowództwo nad Armią Polską we Francji.

1936 – Premiera filmu Wierna rzeka.

1944 – 1. dzień po upadku powstania warszawskiego: Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej z powodu kapitulacji Warszawy.

1950 – Prezydium Rządu podjęło decyzję o budowie Nowego Miasta Tychy.

1966 – Premiera filmu Marysia i Napoleon.

1982 – Izba Wojskowa Sądu Najwyższego skazała zaocznie na karę śmierci byłego ambasadora PRL w Waszyngtonie Romualda Spasowskiego, który po ogłoszeniu stanu wojennego porzucił placówkę i poprosił o azyl polityczny w USA.

2000 – Rozpoczął się XIV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

2002 – Premiera filmu Zemsta.

Wydarzenia na świecie

Plakat reklamujący Orient Express

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
4 października

1189 – III wyprawa krzyżowa: wojska Saladyna pokonały chrześcijan w bitwie pod Akką.

1209 – Otto IV został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego.

1440 – Król Danii Krzysztof Bawarski został wybrany przez szwedzki parlament na króla Szwecji.

1582 – Papież Grzegorz XIII wprowadził w życie kalendarz gregoriański, następny dzień października (5), stał się 15 października w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce, w niedługim czasie poszło za tym przykładem wiele innych krajów katolickich.

1636 – Wojna trzydziestoletnia: Szwedzi pokonali pod Wittstock połaczone siły cesarskie i saskie.

1674 – Wojna Francji z koalicją: nierozstrzygnięta bitwa pod Enzheim.

1693 – Wojna palatynacka: Francuzi pokonali połączone siły hiszpańsko-sabaudzkie w bitwie pod Marsaglią.

1745 – Franciszek I Lotaryński został koronowany na cesarza Niemiec.

1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Germantown.

1809 – Spencer Perceval został premierem Wielkiej Brytanii.

1824 – Meksyk stał się republiką.

1830 – Belgia oderwała się od Niderlandów.

1853 – Imperium osmańskie wypowiedziało wojnę Rosji – początek wojny krymskiej.

1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w II bitwie pod Corinth.

1883 – W swój pierwszy kurs wyruszył pociąg Orient Express.

1884 – Rozpoczęto burzenie XVIII-wiecznej twierdzy w czeskim Hradec Kralové.

1904 – Założono szwedzki klub piłkarski IFK Göteborg.

1910:

Król Portugalii Manuel II uciekł do Wielkiej Brytanii. Dwa dni później w Porto oficjalnie proklamowano republikę.

Została przyjęta flaga Bermudów.

1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk francuskich nad niemieckimi w bitwie pod Arras.

1916 – Założono Murmańsk.

1920:

Założono Club Africain Tunis.

Założono klub piłkarski Bella Vista Montevideo.

1921 – Riccardo Zanella został wybrany został pierwszym prezydentem Wolnego Miasta Rijeka.

1922 – Podpisano Protokoły Genewskie.

1927 – John Borglum rozpoczął wraz ze 400 współpracownikami wykuwanie głów 4 prezydentów na Mount Rushmore w amerykańskim stanie Dakota Południowa.

1928 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Fryderyka z muzyką Franza Lehára.

1934 – Alejandro Lerroux został po raz drugi premierem Hiszpanii.

1940 – Na granicznej Przełęczy Brenner w Alpach spotkali się Adolf Hitler i Benito Mussolini.

1943:

Kampania śródziemnomorska: grecka wyspa Kos została zdobyta przez wojska niemieckie.

Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie zdobyły Wyspy Salomona.

1945 – Założono klub piłkarski FK Partizan Belgrad.

1956 – Na Morzu Północnym zatonął polski statek rybacki Cyranka; zginęło 12 osób.

1957 – ZSRR wystrzelił pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1.

1958 – Proklamowano V Republikę Francuską.

1959 – Wystrzelono sondę księżycową Łuna 3.

1960 – Po zderzeniu ze stadem szpaków runął do oceanu, krótko po starcie z Bostonu, samolot L-188 Electra. Zginęły 62 osoby, a 10 zostało rannych.

1964:

We Włoszech otwarto Autostradę Słońca.

W Moskwie odsłonięto mierzący 107 metrów Pomnik Zdobywców Kosmosu.

1965:

Paweł VI jako pierwszy papież przybył z wizytą do USA.

Ukazał się pierwszy numer kubańskiego dziennika Granma.

1966 – Lesotho uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

1967:

Niewielka niemiecka eksklawa Verenahof została przyłączona do Szwajcarii.

Sułtan Brunei Omar Ali Saifuddin III abdykował na rzecz swego syna Hassana Bolkiaha.

1968:

Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Tu-154.

Uruchomiono metro we Frankfurcie nad Menem.

1974:

John Lennon wydał swój piąty solowy album Walls and Bridges.

W Grecji została założona partia konserwatywno-liberalna Nowa Demokracja.

1975 – Otwarto Port lotniczy Montreal-Mirabel.

1982 – W RFN powstał pierwszy rząd Helmuta Kohla.

1983 – Prezydent Ronald Reagan podpisał ustawę w sprawie nadawania programu radiowego na Kubę

1984 – Przyjęto flagę Egiptu.

1986 – Papież Jan Paweł II udał się w swą 31. podróż apostolską do Francji.

1991 – W Madrycie podpisano protokół do Traktatu Antarktycznego o utworzeniu Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki.

1992:

W katastrofie izraelskiego transportowego Boeinga 747 w Amsterdamie zginęły 43 osoby, w tym 39 na ziemi.

W Rzymie podpisano układ pokojowy kończący wojnę domową w Mozambiku.

W wyniku ataku szaleńca wybuchł pożar w Sali Królestwa Świadków Jehowy w Wonju (Korea Południowa); zginęło 15 osób, 26 zostało rannych.

2001 – Rosyjski samolot Tu-154 rozbił się na Morzu Czarnym po przypadkowym trafieniu go ukraińską rakietą; zginęło 78 osób.

2003 – W samobójczym zamachu bombowym na restaurację w izraelskiej Hajfie zginęło 21 osób, a 51 zostało rannych.

2004 – Amerykański samolot kosmiczny SpaceShipOne odbył załogowy lot w kosmos, zdobywając Nagrodę X Prize.

2007 – W stolicy Demokratycznej Republiki Kongo Kinszasie, krótko po starcie rozbił się na bazarze samolot transportowy An-26. Zginęło 51 osób (w tym 31 na ziemi), a 30 zostało rannych.

2008 – Zakończyła się misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku.

2009 – Socjaliści wygrali przedterminowe wybory parlamentarne w Grecji.

2010 – Katastrofa w hucie aluminium w Ajce na Węgrzech. W wyniku pęknięcia zapory zbiornika z chemikaliami zginęło 10 osób, a 120 zostało rannych.