Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Nagroda Nobla z medycyny za "dziecko z probówki" Nagrodę Nobla 2010 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymał brytyjski fizjolog Robert G. Edwards za opracowanie metody zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro), dzięki której w 1978 r. przyszło na świat pierwsze "dziecko z probówki", d...
Prof. Grela: jest to szalenie zasłużona Nagroda NoblaProf. Karol Grela z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego o przyznaniu Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za opracowanie nowych metod pozwalających tworzyć skomplikowane cząsteczki organiczne, imitujące te, które występują w naturze:"Uważam, że...
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Reklama:
4 września
4 września jest 247. (w latach przestępnych 248.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 118 dni.
Święta
imieniny obchodzą: Bonifacy, Boromea, Daniela, Ermegarda, Felicyta, Gwidona, Heliodora, Hermiona, Ida, Imelda, Irmegarda, Iwo, Iwona, Julian, Kandyda, Kanizja, Kanuta, Katarzyna, Liliana, Lilianna, Marceli, Maria, Mojżesz, Przemysł, Przemysław, Rajmunda, Rościgniew, Rozalia, Scypion, Sergia, Stella i Teodor.
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Bonifacy I (papież)
bł. Katarzyna z Racconigi (tercjarka dominikańska)
bł. Maria Felicyta (zakonnica)
św. Mojżesz (prorok)
11 bł. męczennic z Nowogródka, Błogosławiona Maria Stella i Towarzyszki
św. Rozalia z Palermo (dziewica)
Wydarzenia w Polsce
1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Lubaniem.
1860 – Do Wilna wjechał pierwszy pociąg.
1879 – W Aleksandrowie Kujawskim spotkali się cesarz Wszechrusi Aleksander II i cesarz Niemiec Wilhelm I.
1895 – W Warszawie otwarto Średnią Szkołę Mechaniczno-Techniczną.
1913 – W jednej z pierwszych katastrof lotniczych w Europie w miejscowości Gać na Dolnym Śląsku (ok. 5 km od Oławy) zginęło dwóch niemieckich pilotów wojskowych; miejsce upamiętniono obeliskiem w szczerym polu
1937 – Rektorzy szkół wyższych wprowadzili rozdział miejsc dla studentów Polaków i Żydów, tzw. getta ławkowe.
1939 – Kampania wrześniowa:
"Krwawy poniedziałek" w Częstochowie – żołnierze Wehrmachtu zastrzelili na ulicach 300-500 mieszkańców miasta.
Wtargnięcie Niemców do Katowic i ostrzelanie ich z rejonu wieży spadochronowej.
W Warszawie rozpoczęła się ewakuacja centralnych instytucji państwowych.
Zakończyła się bitwa pod Mławą.
Załoga samolotu Karaś z 51 eskadry rozpoznawczej ostrzelała i obrzuciła bombami niemiecki pociąg przewożący uzbrojenie i sprzęt wojskowy na dworcu w Białej Piskiej na terenie Prus Wschodnich.
1944 – 35. dzień powstania warszawskiego: bombardowanie przez Niemców Powiśla i Śródmieścia północnego. Uszkodzenie elektrowni, zatrzymanie dostaw prądu.
1949 – Włoch Francesco Locatelli wygrał 8. Tour de Pologne.
1957 – Wyemitowano pierwsze wydanie magazynu telewizyjnego Eureka.
1961 – Premiera filmu Dziś w nocy umrze miasto.
1965 – Przy ul. Ożarowskiej w Warszawie oddano do użytku tysięczną szkołę "tysiąclatkę".
1979 – Premiera filmu Panny z Wilka.
1997 – Wyemitowano pierwszy odcinek teleturnieju Jaka to melodia?
1999 – Solec Kujawski: oddano do użytku Radiowe Centrum Nadawcze.
2000 – Polska premiera pierwszego odcinka serialu animowanego Pokémon.
2009 – Podczas gali finałowej w Płocku 21-letnia studentka prawa Anna Jamróz zdobyła koronę Miss Polski.
2010 – Otwarto halę widowiskowo-sportową Arena Legionowo.
Wydarzenia na świecie
476 – Ostatni cesarz zachodniorzymski Romulus Augustulus został obalony i wygnany do Neapolu przez Odoakera.
1024 – Konrad II został wybrany na króla Niemiec.
1207 – Zwycięstwo Bułgarów nad łacinnikami w bitwie pod Mosynopolis.
1260 – Gibelini pokonali wojska florenckie w bitwie pod Montaperti.
1564 – I wojna północna: wojska króla szwedzkiego Eryka XIV dokonały masakry 2 tys. mieszkańców Ronneby.
1609 – Angielski żeglarz Henry Hudson dopłynął do brzegu wyspy Manhattan.
1669 – VI wojna wenecko-turecka: kapitulacja weneckiej twierdzy Kandia na Krecie.
1725 – Król Francji Ludwik XV poślubił Marię Leszczyńską.
1774 – James Cook odkrył Nową Kaledonię.
1781 – Hiszpańscy osadnicy założyli Los Angeles.
1796 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Rovereto.
1797 – We Francji udaremniono rojalistyczny zamach stanu.
1838 – Henriette d'Angeville jako druga kobieta weszła na szczyt Mont Blanc.
1841 – W Wielkiej Brytanii powołano drugi rząd Roberta Peela.
1867 – Założono angielski klub piłkarski Sheffield Wednesday F.C.
1870 – W Paryżu wybuchło powstanie. Likwidacja II Cesarstwa i proklamowanie III Republiki.
1886 – Wódz Apaczów Geronimo poddał się armii USA.
1888 – Papua została anektowana przez Wielką Brytanię.
1890 – W wyniku powodzi został poważnie uszkodzony Most Karola w Pradze.
1900 – Na ulice Helsinek wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
1907 – Podpisano układ w Christianii (obecnie Oslo), na mocy którego Francja, Rosja, Niemcy i Wielka Brytania uznały granice Norwegii po jej wystąpieniu w 1905 roku z unii ze Szwecją.
1923 – W Lakehurst w stanie New Jersey odbył się pierwszy lot pierwszego amerykańskiego sterowca Shenandoah.
1930 – Na londyńskim West Endzie otwarto Cambridge Theatre.
1936 – Francisco Largo Caballero został premierem Hiszpanii.
1939 – II wojna światowa: Japonia ogłosiła neutralność.
1940 – Ion Antonescu został premierem Rumunii.
1941 – W obozie koncentracyjnym w Prawieniszkach na Litwie rozstrzelano 353 Żydów.
1944:
Finlandia zawarła rozejm z ZSRR.
Front zachodni: wyzwolenie Antwerpii.
1948 – Abdykacja holenderskiej królowej Wilhelminy.
1951 – Pierwszy międzykontynentalny przekaz programu telewizyjnego. Było nim wystąpienie prezydenta USA Harry'ego Trumana.
1963 – 80 osób zginęło w katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle lecącego z Zurychu do Genewy.
1964:
W Szkocji otwarto Forth Road Bridge.
Wykonano ostatni w USA wyrok śmierci za przestępstwo inne niż morderstwo. W stanie Alabama stracono skazanego za rozbój Jamesa Coburna.
1970 – Socjalista Salvador Allende wygrał wybory prezydenckie w Chile.
1971 – 111 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 pod Juneau (Alaska).
1974 – USA i NRD nawiązały stosunki dyplomatyczne.
1977 – Dżibuti zostało przyjęte do Ligi Państw Arabskich.
1984 – Zamordowano księdza André Jarlana, duszpasterza biedoty w Santiago de Chile.
1985 – 52 osoby zginęły w katastrofie samolotu An-26 w afgańskim Kandaharze.
1989 – 171 osób zginęło w katastrofie Iła-62M na Kubie.
1990 – Mike Moore został premierem Nowej Zelandii.
1992 – Były bułgarski komunistyczny przywódca Todor Żiwkow został skazany na 7 lat więzienia za defraudację.
1993 – Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską na Litwę, Łotwę i do Estonii.
1998 – Premiera pierwszego odcinka teleturnieju Who Wants to Be a Millionaire? (Milionerzy).
1999 – W zamachu na budynek zamieszkany przez rodziny rosyjskich wojskowych w Bujnaksku (Dagestan) zginęły 64 osoby, 133 zostały ranne.
2006 – Mirek Topolánek został premierem Czech.
2007 – Co najmniej 25 osób zginęło, a 60 zostało rannych w podwójnym samobójczym zamachu bombowym w pobliżu wojskowej kwatery głównej w pakistańskim mieście Rawalpindi.
2009 – Około 90 osób zginęło w północnym Afganistanie w natowskim bombardowaniu dwóch zrabowanych przez talibów cystern z paliwem.
2010 – Trzęsienie ziemi o sile 7,1 stopnia w skali Richtera w regionie Canterbury na Nowej Zelandii.
Urodzili się
1241 – Aleksander III, król Szkocji (zm. 1286)
1383 – Amadeusz VIII, hrabia i książę Sabaudii, antypapież Feliks V (zm. 1451)
1563 – Wanli, cesarz Chin (zm. 1620)
1750 – (lub 14 września) Friedrich von Buxhoeveden, rosyjski generał, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1811)
1768 – François-René de Chateaubriand, francuski pisarz, polityk, dyplomata (zm. 1848)
1803 – Sarah Polk, pierwsza dama USA (zm. 1891)
1809 – Juliusz Słowacki, polski poeta (zm. 1849)
1824 – Anton Bruckner, austriacki kompozytor (zm. 1896)
1853 – Hermann von Wissmann, niemiecki badacz Afryki (zm. 1905)
1865 – Maria Karłowska, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek, błogosławiona katolicka (zm. 1935)
1877 – Kārlis Ulmanis, łotewski polityk, premier i prezydent Łotwy (zm. 1942)
1878 – Jan Morawski, polski prawnik, kierownik resortu sprawiedliwości w 1920 (zm. 1940)
1886 – Sergiusz Zahorski, polski dowódca wojskowy (zm. 1962)
1890:
Eugeniusz Geppert, polski malarz (zm. 1979)
Michał Rola-Żymierski, polski dowódca wojskowy, marszałek Polski, członek PKWN, minister obrony narodowej (zm. 1989)
1891 – Fritz Todt, niemiecki działacz nazistowski (zm. 1942)
1892 – Darius Milhaud, francuski kompozytor (zm. 1974)
1894 – Maria Zientara-Malewska, polska pisarka (zm. 1984)
1896 – Antonin Artaud, francuski poeta, aktor (zm. 1948)
1899 – Ida Kamińska, polska aktorka (zm. 1980)
1903 – Michał Danecki, polski aktor teatralny (zm. 1970)
1905 – Robert Alt, niemiecki pedagog (zm. 1978)
1906 – Max Delbrück, niemiecki biolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1981)
1908 – Edward Dmytryk, amerykański reżyser filmowy (zm. 1999)
1909 – Johannes Willebrands, holenderski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2006)
1913:
Renato Castellani, włoski reżyser filmowy (zm. 1985)
Stanford Moore, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1982)
Kenzō Tange, japoński architekt (zm. 2005)
1916 – Przemysław Zieliński, polski aktor, reżyser (zm. 1990)
1918 – Antoni Żubryd, jeden z dowódców partyzantki antykomunistycznej, (zm. 1946)
1919 – Gualtiero Jacopetti, włoski dziennikarz, reżyser (zm. 2011)
1920:
Clemar Bucci, argentyński kierowca wyścigowy (zm. 2011)
Izabella Wilczyńska-Szalawska, polska aktorka
1921:
Icchak Nawon, izraelski polityk, prezydent Izraela
Ariel Ramírez, argentyński pianista, kompozytor (zm. 2010)
1922:
Rosalio José Castillo Lara, wenezuelski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2007)
Bogdan Celichowski, polski architekt
1923 – Lech Zahorski, polski plastyk, grafik, scenograf, satyryk, dziennikarz (zm. 1993)
1924:
Barbara Bittnerówna, polska aktorka
Jerzy Ficowski, polski poeta, badacz folkloru cygańskiego (zm. 2006)
Mary Bevis Hawton, australijska tenisistka
1925:
Stanisław Horak, polski pisarz (zm. 1990)
Mikołaj Rostworowski, polski poeta, eseista (zm. 1984)
1926:
Mieczysław Dębicki, polski generał, polityk (zm. 2001)
Elias Hrawi, libański polityk, prezydent Libanu (zm. 2006)
Ivan Illich, austriacki filozof (zm. 2002)
1927:
Aleksandr Matinczenko, radziecki kosmonauta (zm. 1999)
John McCarthy, amerykański informatyk, laureat Nagrody Turinga (zm. 2011)
1930:
Jerry Ragovoy, amerykański kompozytor, producent muzyczny (zm. 2011)
Marek Sewen, polski kompozytor
1931 – Jan Knapik, polski ekonomista, polityk, minister
1932:
Jan Dunin Borkowski, polski fizyk (zm. 2007)
Dinsdale Landen, angielski aktor (zm. 2003)
Wanda Majerówna, polska aktorka
Zdzisław Szymborski, polski aktor
1934:
Clive Granger, walijski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
Eduard Gil, rosyjski piosenkarz barytonowy
1935 – Euzebiusz Kiełkiewicz, polski inżynier, polityk, samorządowiec, prezydent Pruszkowa (zm. 2012)
1936 – Sokrat Janowicz, polski pisarz
1937 – Dawn Fraser, australijska pływaczka
1938 – Thomas W. Simons Jr., amerykański dyplomata
1939:
Jan Haldoff, szwedzki reżyser filmowy
Bob May, amerykański aktor (zm. 2009)
Paweł Rouba, polski aktor, mim (zm. 2007)
Erwin Teufel, niemiecki polityk
1944:
Hédi Annabi, tunezyjski dyplomata (zm. 2010)
Janusz Kosiński, polski dziennikarz muzyczny (zm. 2008)
1946:
Gary Duncan, amerykański gitarzysta zespołu Quicksilver Messenger Service
Greg Elmore, amerykański perkusista zespołu Quicksilver Messenger Service
Harry Vos, holenderski piłkarz (zm. 2010)
1949 – Hryhorij Surkis, ukraiński przedsiębiorca, działacz piłkarski
1951 – Martin Chambers, angielski perkusista zespołu The Pretenders
1952 – Marek Denys, polski montażysta filmowy (zm. 2001)
1955 – Aleksandra Kisielewska, polska aktorka
1958 – Ryszard Maciej Nyczka, polski reżyser filmowy
1959:
Armin Kogler, austriacki skoczek narciarski
Marek Papała, polski generał policji (zm. 1998)
1961:
Cédric Klapisch, francuski reżyser filmowy, aktor
Beata Paluch, polska aktorka
1965 – Marc Degryse, belgijski piłkarz
1966:
Janka Diagilewa, rosyjska wokalistka, poetka (zm. 1991)
Marek Krajewski, polski pisarz
1968 – Phill Lewis, amerykański aktor
1969:
Jan Białk, polski biegacz
Werner Schuster, austriacki skoczek narciarski, trener skoków narciarskich
1970 – Igor Cavalera, brazylijski perkusista zespołu Sepultura
1971:
Mark Knowles, bahamski tenisista
Lilian Laslandes, francuski piłkarz
1972:
Daniel Nestor, kanadyjski tenisista
Carlos Ponce, portorykański piosenkarz, kompozytor
1974:
Carmit Bachar, amerykańska wokalistka zespołu The Pussycat Dolls
Sören Bartol, niemiecki polityk
Sunday Oliseh, nigeryjski piłkarz
José Luís Peixoto, portugalski pisarz, poeta
1978:
Danijel Ljuboja, serbski piłkarz
Borys Szyc, polski aktor
Christian Walz, szwedzki muzyk
1980 – Łukasz Tupalski, polski piłkarz
1981 – Beyoncé Knowles, amerykańska piosenkarka, aktorka
1982 – Marcin Bachleda, polski skoczek narciarski
1983 – Margit Rüütel, estońska tenisistka
1984:
Jonathan Adam, szkocki kierowca wyścigowy
Oscar Boniek García, honduraski piłkarz
Tetiana Łużanśka, ukraińska tenisistka
Bine Zupan, słoweński skoczek narciarski
1986 – Aaron Hunt, niemiecki piłkarz
1989 – Gregory Baxter, kanadyjski skoczek narciarski
1990 – Chrystyna Antonijczuk, ukraińska tenisistka
1993 – Chantal Škamlová słowacka tenisistka
Zmarli
422 – Bonifacy I, święty, papież (ur. ? )
799 – Musa al-Kazim, imam (ur. 745)
1037 – Bermudo III, król Leónu (ur. 1010)
1574 – Katarzyna z Racconigi, włoska tercjarka dominikańska, mistyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1487)
1588 – Robert Dudley, 1. hrabia Leicester, faworyt Elżbiety I (ur. 1532)
1631 – Andrzej Lipski, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1572)
1831 – Daniel Ostrowski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1762)
1887 – Antoni Stabik, polski duchowny katolicki (ur. 1807)
1907 – Edvard Grieg, norweski kompozytor (ur. 1843)
1916 – José Echegaray y Eizaguirre, hiszpański pisarz, polityk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1832)
1940 – Ludwik Fritsche, polski aktor (ur. 1872)
1942 – Zsigmond Móricz, węgierski pisarz (ur. 1879)
1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Leon Nowakowski, polski żołnierz AK, major (ur. 1908)
Jadwiga Piekarska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1905)
Wiktor Potrzebski, polski duchowny katolicki, kapelan AK (ur. 1880)
1952 – Józef Węgrzyn, polski aktor (ur. 1884)
1962 – Witold Sławiński, polski botanik. mikrobiolog, profesor (ur. 1888)
1963 – Robert Schuman, francuski polityk, twórca Unii Europejskiej (ur. 1886)
1965 – Albert Schweitzer, niemiecki teolog luterański, filozof, organista, muzykolog, lekarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1875)
1972 – Stanisław Milski, polski aktor (ur. 1897)
1974 – Marcel Achard, francuski pisarz (ur. 1899)
1979 – Sefton Delmer, brytyjski dziennikarz, działacz czarnej propagandy przeciwko III Rzeszy (ur. 1904)
1981 – Adam Żebrowski, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1913)
1984:
Andre Jarlan, chilijski duchowny katolicki (ur. ?)
Henryk Łowmiański, polski historyk (ur. 1898)
1989 – Georges Simenon, belgijski pisarz (ur. 1903)
1990 – Irene Dunne, amerykańska aktorka (ur. 1898)
2000 – Augusto Vargas Alzamora, peruwiański duchowny katolicki, arcybiskup Limy, prymas Peru, kardynał (ur. 1922)
2001 – Zdzisław Winiarczyk, polski aktor (ur. ?)
2005 – Andrzej Kijowski, polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego (ur. 1945)
2006:
Giacinto Facchetti, włoski piłkarz (ur. 1942)
Steve Irwin, australijski przyrodnik (ur. 1962)
Gerhard Thyben, niemiecki pilot, as myśliwski, porucznik (ur. 1922)
2009 – Ryszard Rzepecki, polski fotoreporter (ur. 1941)
2010:
Janusz Kidawa, polski reżyser filmowy (ur. 1931)
2010:
Jamarber Marko, albański dziennikarz, poeta (ur. 1951)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
|