58 Pułk Piechoty Wielkopolskiej - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pułku piechoty polskiej. Zapoznaj się również z: 58 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 58.

Bolesław Chrobry, nieoficjalny patron 58 pp.

58 Pułk Piechoty (58 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Nieoficjalnym patronem pułku był Bolesław Chrobry. Stąd często posługiwano się nazwą 58 Pułk Piechoty Wielkopolskiej Króla Bolesława Chrobrego. Od nazwy z okresu Powstania Wielkopolskiego - 4 pułk strzelców wielkopolskich oraz odznaki specjalnej noszonej na kołnierzu w postaci arabskiej "4" pułk i żołnierze pułku byli powszechnie zwani "czwartakami"

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, naczelnik państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.

Oficer - żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy należący do korpusu oficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy plutonu, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.

Rozkazem Dowództwa Głównego z dnia 6 marca 1919 sformowany został na froncie północnym 4 Pułk Strzelców Wielkopolskich. Powstał z oddziałów walczących z okolic Gniezna, Wągrowca i Wrześni. W styczniu 1920 przemianowany na 58 Pułk Piechoty Wielkopolskiej.

W październiku 1920 wziął udział w walkach o Kojdanów, przy czym uzyskał wsparcie 61 Pułku Piechoty.

Piechota II RP - jeden z trzech, obok artylerii i kawalerii, głównych rodzajów wojska Sił Zbrojnych II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk nazywano bronią).

Polskie sztandary wojskowe - znaki polskich jednostek wojskowych, symbole sławy wojennej i tradycji oraz wierności, honoru i męstwa żołnierza polskiego.

Pułk w okresie pokoju

Na podstawie rozkazu wykonawczego MSWojsk. o wprowadzeniu organizacji na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930, pułk zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny. W okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku "normalnego" (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy.

Bronisław Laliczyński (ur. 14 marca 1897, zm. 18 marca 1966) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej, wojnie polsko-bolszewickiej i II wojnie światowej.

Alojzy Nowak (ur. 20 czerwca 1894 w Poznaniu, poległ 24 września 1939 pod Łomną) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Zamach majowy 1926

W czasie zamachu Piłsudskiego w 1926 pułk został wysłany na odsiecz wojskom rządowym. W czasie działań w Warszawie, jednostki pułku pod dowództwem ppłk dypl. Lucjana Ruszczewskiego, weszły w skład tzw. Grupy płk. Mariana Kukiela. W trakcie walk zginęło 13 podoficerów i szeregowych pułku w tym: st. sierż Józef Węglewski, sierż. Jan Suchocki oraz plut. Zygmunt Kufel.

Zygmunt Piotr Bohusz-Szyszko herbu Odyniec (ur. 19 stycznia 1893 w Chełmie, zm. 20 czerwca 1982 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego, dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich.

Stanisław Tomiak (ur. 15 września 1894 w Wolsztynie, zm. 8 maja 1975 w Londynie) - pułkownik Wojska Polskiego , powstaniec wielkopolski , uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej.

Mobilizacja w 1939

6 Batalion Strzelców,

71 Samodzielna Kompania Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej,

72 Kompania Karabinów Maszynowych Przeciwlotniczych Typ B,

703 Kolumna Taborowa Parokonna,

Batalion Marszowy 58 PP Wlkp.,

uzupełnienie marszowe 71 Samodzielnej Kompanii Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej,

Ośrodek Zapasowy 14 DP w Kutnie i Łęczycy,

Symbole pułkowe

Sztandar
6 grudnia 1920 roku na polach pod Zelwą Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz, Józef Piłsudski udekorował sztandary pułków piechoty 14 DP, w tym także sztandar 58 Pułku Piechoty Wielkopolskiej.

Odznaka - graficzny symbol lub znak symbolizujący przynależność do jakiejś grupy, posiadanie specjalnej umiejętności lub specjalnego wyróżnienia (jako odznaczenie). Występuje w formie metalowego znaczka, wstążki, naszywki, medalu bądź innych.

Odznaka
18 maja 1929 roku Minister Spraw Wojskowych, Marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 58 pp . Odznaka o wymiarach 39x39 mm ma kształt krzyża o ostro ściętych końcach ramion, emaliowanego w kolorze białym. Na środku krzyża, w kole, podobizna patrona pułku Bolesława Chrobrego, w otoku złotego wieńca laurowego. Na ramionach krzyża wpisano dawne i aktualne numery i inicjały 4 P.S. WLKP 58 P.P. Przestrzenie między ramionami krzyża pokryte są emalią granatową i żółtą. Jednoczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana, żołnierska bita w tombaku i patynowana. Autorem projektu odznaki był por. Marian Liskowiak. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa.

Strzelcy wielkopolscy

Dowódcy pułku

płk Stanisław Mikołaj Wrzaliński (1920)

płk Bronisław Sikorski (1922-1928)

płk Marian Chilewski

ppłk Stanisław Tomiak (1939)

Zastępcy dowódcy pułku:

ppłk dypl. Henryk Gorgoń (do 1935)

ppłk piech. Bronisław Laliczyński (od 1935)

Oficerowie pułku

Zygmunt Bohusz-Szyszko

mjr Alojzy Nowak

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939

dowódca pułku – ppłk Stanisław Tomiak,

dowódca I Batalionu – mjr Albin Michalewski,

dowódca II Batalionu – mjr Paweł Kołyszko,

dowódca III Batalionu – mjr Franciszek Zajączkowski,

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920

Przypisy

Patron niezatwierdzony. Podobnie jaki i używana zwyczajowo nazwa wyróżniająca "wielkopolski"
Dziennik rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 64. ISBN 978-83-11-10206-4.
Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 18.05.1929 r., Nr 16, poz. 158.
Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 101.

Bibliografia

"Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923

"Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992.

Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”, Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3, s. 41.

Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.

Linki zewnętrzne

Grupa Rekonstrukcji Historycznej 58. Pułk Piechoty