5 Brygada Kawalerii Narodowej - 3 Ukraińska

5 Brygada Kawalerii Narodowej (3 Ukraińska) – brygada jazdy koronnej, utworzona w 1776 z chorągwi husarskich i pancernych partii ukraińskiej i podolskiej jako 3 Brygada Dywizji Ukraińskiej.

Stanowiska

Brygadę podzielono na półbrygadę III ukraińską i półbrygadę małopolską. Podział ten został utrzymany do 1782 r.

półbrygada – Białocerkiew, Mohylew, Targowica

8 chorągwi w Małopolsce (1779-1792).

Żołnierze brygady walczyli pod Motowiłówką (11 czerwca 1792), Boruszkowcami (15 czerwca 1792), Zieleńcami (17 czerwca 1792) oraz, Dubienką (18 lipca 1792).

Husaria – polska jazda narodowego autoramentu [1], znana z wielu zwycięstw formacja kawaleryjska Rzeczypospolitej, obecna na polach bitew od początków XVI do połowy XVIII wieku. Była wykorzystywana do przełamywania sił nieprzyjaciela poprzez zadawanie rozstrzygających uderzeń w postaci szarż, które w najważniejszym okresie jej istnienia kończyły się zazwyczaj zwycięstwami.

6 maja 1793 wcielona do wojsk rosyjskich pod nazwą Brygady Dnieprskiej.

Komendanci

Stefan Lubowidzki (1 września 1776; gen. mjr 12 grudnia),

Jan Świejkowski (od 24 lipca (1 sierpnia) 1792).

Przypisy

Istnieją 2 sposoby numeracji brygad koronnych 5-8 Kawalerii Narodowej. Wg pierwszego (przyjętego m.in. przez B. Gembarzewskiego) istniały 4 brygady „ukraińskie”: 5 Brygada Kawalerii Narodowej to inaczej 3 Ukraińska Brygada Kawalerii Narodowej, 6 Brygada KN – 2 Ukraińska Brygada KN, 7 Brygada KN – 1 Ukraińska Brygada KN a 8 Brygada KN – 4 Ukraińska Brygada KN. Według drugiego sposobu numeracji istniały tylko 2 brygady „ukraińskie”, a pozostałe 2 były „wołyńskie”: 5 Brygada KN – 1 Ukraińska Brygada KN, 6 Brygada KN – 2 Wołyńska Brygada KN, 7 Brygada KN – 1 Wołyńska Brygada KN a 8 Brygada KN – 2 Ukraińska Brygada KN.
Andrzej Grabski i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej s. 207.
Miejsca bitew i potyczek oraz daty podano za: Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych. s. 9.
Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych... str 9.

Bibliografia

Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa: 1925.

Andrzej Grabski i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1966.