5 Kołobrzeski Pułk Piechoty - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 53°27′40″N 14°29′47″E / 53.46111, 14.49639

Ten artykuł dotyczy 5 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty. Zapoznaj się również z: 5 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 5.

5 Kołobrzeski Pułk Piechoty (5 pp) - oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Pułk został sformowany latem 1943 roku, w ZSRR, w składzie 2 Dywizji Piechoty im. Jana H. Dąbrowskiego.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Żołnierze pułku

Dowódcy

ppłk / płk Antoni Szabelski (26 VIII 1943 - 6 VIII 1945)

mjr Leonid Królikowski (VIII - X 1945)

ppłk Jan Wantuch (X 1945 - IV 1946)

płk Kazimierz Sikorski (od IV 1946)

Oficerowie

Michał Bron

Wojciech Jaruzelski

Skład etatowy

dowództwo

sztab

Miejsce zaślubin 5 pp z morzem. Dziwnówek

3 bataliony piechoty

kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa

baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm

plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii

Razem: 2915 żołnierzy – w tym 276 oficerów, 872 podoficerów, 1765 szeregowców.

Pomorze Zachodnie (pol.Pomorze Nadodrzańskie, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) - kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię i Brandenburgię, na południu w ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.

Garnizon – to stałe miejsce stacjonowania danej jednostki wojskowej w czasie pokoju. Funkcje garnizonu pełnią najczęściej miasta, miasteczka, forty, zamki, czy osady. Miasto garnizonowe to powszechne określenie miasta, w którym wybudowano koszary.

Sprzęt:

162 rkm

54 ckm

66 rusznic ppanc

12 armat ppanc 45 mm

4 armaty 76 mm

18 moździerzy 50 mm

27 moździerzy 82 mm

8 moździerzy 120 mm

Marsze i działania bojowe

Pułk po krótkim przeszkoleniu i złożeniu przysięgi dotarł na front nad Wisłę w lipcu 1944. W sierpniu po raz pierwszy wszedł do walki walcząc o zdobycie przyczółka na lewym brzegu rzeki w rejonie Puław. Następne bitwy w których brał udział to walki na przyczółku warecko-magnuszewskim, przełamanie Wału Pomorskiego pod Borujskiem i Wierzchowem, a następnie pod Kamieniem Pomorskim. 15 marca 1945 r. żołnierze pułku w Dziwnówku dokonali symbolicznego aktu zaślubin Polski z Bałtykiem. W operacji berlińskiej pułk wyróżnił się w walkach nad Starą Odrą, Kanałem Ruppinera i o Linum.

Bitwa o Kołobrzeg – bitwa stoczona w dniach 4 - 18 marca 1945 roku w mieście Kołobrzeg podczas II wojny światowej. Jedna z głównych bitew operacji pomorskiej.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

W uznaniu szczególnych zasług oraz męstwa wykazanego w ciężkich bojach pułk został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy.

Na podstawie rozkazu Nr 079 Naczelnego Dowódcy Armii Radzieckiej z dnia 4 maja 1945 roku pułk został wyróżniony mianem "Kołobrzeski" chociaż nie brał udziału w bitwie o Kołobrzeg . Ponieważ rozkaz wydał Józef Stalin pomyłka nigdy nie została sprostowana.

Okres służby pokojowej

W tym budynku stacjonował sztab pułku

Działając w składzie wojsk okupacyjnych pułk stacjonował w Disenchen. Po krótkim pobycie w Niemczech powrócił do kraju i rozpoczął pokojowy okres swojej historii. Początkowo pełnił służbę na granicy polsko-czechosłowackiej. Ochraniał odcinek od Krzanowic do Gałuszowic. Jego sztab stacjonował w Głubczycach.

Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Następnie został przeniesiony do Hrubieszowa. Po rocznym pobycie pułk przybył do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie od kwietnia 1949 pełnił służbę garnizonową.

10 października 1948 otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo Piotrkowa Trybunalskiego.

W połowie maja 1949 przeniesiony został do Szczecina i wszedł w skład 12 Dywizji Piechoty. Ze stolicą Pomorza Zachodniego pułk związany był przez kolejne lata przechodząc w tym czasie szereg zmian organizacyjnych i zmieniając swój charakter z pułku piechoty na pułk zmechanizowany.

Krzanowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kranowitz; od 1936 do 1945 Kranstädt; czeska nazwa Křenovice) – miasto w woj. śląskim, w powiecie raciborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzanowice. Przez Krzanowice przepływa Biała Woda.

Wał Pomorski (niem. Die Pommernstellung) – poprawniej nazywany Pozycją Pomorską, był linią fortyfikacji niemieckich wybudowanych w latach 1932-1937 i rozbudowanych w latach 1938-1939 i 1944-1945 na ówczesnej wschodniej granicy Niemiec w rejonie Pojezierza Zachodniopomorskiego. Całkowita długość pozycji w roku 1937 wyniosła ok. 235 km.

Osobny artykuł: 5 Pułk Zmechanizowany.

Miejsce stacjonowania jednostki

Głubczyce – 1945

Częstochowa – koszary Zawada – do listopada 1945

Hrubieszów – do lipca 1946

Piotrków Trybunalski – do 1949

Szczecin – ul. Wojska Polskiego

Przypisy

Sztandar ufundowało społeczeństwo Piotrkowa Trybunalskiego
Rozkaz ogólny Nr 0188 dowódcy 1 Armii WP z dnia 6 maja 1945 roku.
Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 .... s. 429.

Bibliografia

Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej Warszawa 1965

Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.