5 listopada - Polski Serwis Naukowy

5 listopada jest 309. (w latach przestępnych 310.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 56 dni.

Premier Rządu Izraela (hebr. ראש ממשלת ישראל, Rosh HaMemshala) - jest najsilniejszym ogniwem władzy wykonawczej w Izraelu. Premier niemal zawsze jest liderem partii lub koalicji, która zwyciężyła wybory do Knesetu.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Święta

imieniny obchodzą: Blandyn, Blandyna, Dalimiar, Dalmir, Dominik, Filotea, Filoteusz, Florian, Gerald, Magnus, Marek, Sławomir, Sylwan, Teotym i Trofima.

Salwador – Pierwsze Wołanie o Niepodległość

Wielka Brytania – Dzień Guya Fawkesa, święto fajerwerków.

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Emeryk, królewicz (również 4 listopada)

św. Gerald z Béziers (biskup)

bł. Gwidon Maria Conforti (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1401 – W Bieczu pomiędzy wysłannikami hrabiego Cilii Hermana a panami rady królewskiej doszło do odnowienia i potwierdzenia poprzedniego układu małżeńskiego pomiędzy Anną Cylejską a królem Polski Władysławem Jagiełłą.

1734 – Została zawiązana Konfederacja dzikowska.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: kapitulacja Warszawy.

1830 – Fryderyk Chopin opuścił na zawsze Polskę.

1901 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Warszawska.

1914 – I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły drugie oblężenie Twierdzy Przemyśl.

1916 – Został ogłoszony tzw. Akt 5 listopada, zapowiadający utworzenie Królestwa Polskiego pod kontrolą państw centralnych.

1918 – Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego i Národní Výbor pro Slezsko porozumiały się w kwestii ustalenia tymczasowej granicy polsko-czechosłowackiej na Śląsku Cieszyńskim.

1919 – Założono AZS Poznań.

1922 – Odbyły się wybory do Sejmu (głosowanie do Senatu odbyło się 12 listopada).

1923 – PPS i Komisja Centralna Związków Zawodowych ogłosiły strajk powszechny.

1938 – Premiera filmu Zapomniana melodia.

1941 – Hitlerowcy rozstrzelali około 400 niezdolnych do pracy Żydów z getta w Przemyślanach pod Lwowem.

1948 – Rozpoczął się proces działaczy PPS-Wolność, Równość, Niepodległość.

1966 – Pilot Stanisław Józefczak ustanowił na SZD-9 Bocian polski szybowcowy rekord absolutnej wysokości lotu (12 560 m).

1974 – Premiera filmu Zapamiętaj imię swoje.

1984 – Otwarto obwodnicę kielecką.

1985 – Zbigniew Religa dokonał pierwszej w Polsce udanej transplantacji serca.

1987 – Janina i Zbigniew Porczyńscy przekazali kolekcję blisko 400 obrazów na rzecz Archidiecezji Warszawskiej.

1995 – Odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli Aleksander Kwaśniewski i urzędujący prezydent Lech Wałęsa.

2007 – Prezydent Lech Kaczyński mianował pośmiertnie 11 generałów i jednego admirała na wyższe stopnie oraz 77 pułkowników i jednego komandora na stopień generała brygady (kontradmirała). Wszyscy mianowani to ofiary zbrodni katyńskiej z 1940 roku.

2010:

Otwarto Centrum Nauki "Kopernik" w Warszawie.

Rozpoczęły się Mistrzostw Europy w Kolarstwie Torowym w Pruszkowie.

Wydarzenia na świecie

Biskupi debatujący z papieżem podczas soboru w Konstancji – 1415

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
5 listopada

1138 – Lý Anh Tông został w wieku 2 lat koronowany na cesarza Wietnamu.

1414 – Rozpoczął się sobór w Konstancji kończący Wielką Schizmę Zachodnią.

1530 – W Niderlandach w tzw. powodzi św. Feliksa zginęło około 100 tys. osób.

1556 – W II bitwie pod Panipatem, 80 km na północ od Delhi, armia Wielkich Mogołów pokonała wojska hinduskie pod wodzą generała Hemu, co umożliwiło Akbarowi dojście do władzy w Indiach.

1605 – Udaremniono tzw. spisek prochowy mający na celu wysadzenie budynku angielskiego parlamentu w czasie pobytu w nim króla Jakubem I.

1688 – W Anglii rozpoczęła się tzw. chwalebna rewolucja.

1757 – Wojna siedmioletnia: Fryderyk II pobił armię francuską pod Rossbach.

1831 – Skazano na śmierć przywódcę amerykańskich niewolników Nata Turnera.

1838 – Nikaragua wystąpiła ze Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej.

1854 – Wojna krymska: zwyciestwo wojsk brytyjsko-francuskich w bitwie pod Inkermanem.

1862:

Wojna secesyjna: Abraham Lincoln usunął George'a McClellana ze stanowiska dowódcy armii unionistów.

Wojny z Indianami: w Minnesocie ponad 300 Siuksów zostało osądzonych i skazanych na powieszenie za napady i mordowanie osadników.

1883 – Powstanie Mahdiego w Sudanie: zwycięstwo powstańców nad wojskami egipskimi w bitwie pod El-Obeid.

1895 – George B. Selden opatentował pierwszy amerykański samochód.

1906 – Maria Skłodowska-Curie wygłosiła swój pierwszy wykład na Sorbonie.