69 Pułk Piechoty - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 69 Pułku Piechoty II RP. Zapoznaj się również z: 69 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 69.

Tablica w kościele garnizonowym w Londynie

69 Pułk Piechoty (69 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Pokojowym garnizonem pułku było Gniezno. W czasie wojny obronnej 1939 wchodził w skład 17 Dywizji Piechoty walczącej w ramach Armii Poznań.

Rawicz – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim (siedziba władz powiatu), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rawicz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo, zastąpione zostały pojęciami: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.

Formowanie

23 lutego 1919 z wielkopolskich oddziałów powstańczych: batalionu – śremskiego, jarocińskiego, koźmińskiego i 1 pp z powiatu rawickiego powstał 11 Pułk Strzelców Wielkopolskich. Bataliony powstańcze wywodziły się ze sformowanych w listopadzie 1918 kompanii bezpieczeństwa. 3 maja 1919 gen. piech. Józef Dowbor-Muśnicki rozkazem nr 119 zatwierdził dzień 19 marca (św. Józefa) świętem pułkowym dla 11 Pułku Strzelców Wielkopolskich (później zmieniono datę święta na 11 listopada).

Armia Wielkopolska, Wojsko Wielkopolskie (właściwie: Siły Zbrojne Polskie w byłym zaborze pruskim) – polska formacja wojskowa okresu powstania wielkopolskiego 1918-1919, podporządkowana Komisariatowi Naczelnej Rady Ludowej.

Garnizon – to stałe miejsce stacjonowania danej jednostki wojskowej w czasie pokoju. Funkcje garnizonu pełnią najczęściej miasta, miasteczka, forty, zamki, czy osady. Miasto garnizonowe to powszechne określenie miasta, w którym wybudowano koszary.

5 lutego 1920 oddział przemianowany został na 69 Pułk Piechoty.

Strzelcy wielkopolscy

Dowódcy pułku:

ppłk Wacław Kluczyński (1923)

płk dypl. Stanisław Dworzak (1939)

Oficerowie pułku:

płk Wincenty Nowaczyński

mjr SG Jan Duch (nadetatowy)

ppłk piech. Alfred Jan Schmidt (zastępca dowódcy pułku)

kpt. Karol Wojciechowski

Obsada personalna pułku w 1924

dowódca – p.o. ppłk Wacław Kluczyński

zastępca dowódcy – ppłk Franciszek Tomek

kwatermistrz – mjr Wacław Szyller

dowódca I batalionu – mjr Bolesław Ludwik Żurakowski

dowódca II batalionu – mjr Edward Senk

dowódca III batalionu – mjr Stefan Płochowski

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920

Jarocin – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, siedziba powiatu jarocińskiego i gminy Jarocin; muzeum (1960), festiwal muzyczny (1980).

Piechota II RP - jeden z trzech, obok artylerii i kawalerii, głównych rodzajów wojska Sił Zbrojnych II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk nazywano bronią).

Symbole pułku

Sztandar

Nadanie chorągwi i zatwierdzenie jej wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1928, nr 31, poz. 340. Chorągiew ufundowało społeczeństwo Gniezna. Wręczył go pułkowi 30 maja 1929 w Gnieźnie prezydent RP Ignacy Mościcki.

Odznaka

Polskie sztandary wojskowe - znaki polskich jednostek wojskowych, symbole sławy wojennej i tradycji oraz wierności, honoru i męstwa żołnierza polskiego.

Gniezno (łac. Gnesna, niem. Gnesen, czes. Hnězdno) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba władz powiatu gnieźnieńskiego. Leży na Pojezierzu Gnieźnieńskim wśród jezior Jelonek, Świętokrzyskie i Winiary, na terenie dawnego jeziora plioceńskiego[2]. Pierwsza stolica Polski [3][4][1], siedziba arcybiskupów gnieźnieńskich, siedziba pierwszej metropolii kościelnej, ośrodek akademicki; od 19 grudnia 2009 siedziba kurii prymasowskiej[5]. Miasto wznosi się na siedmiu pagórkach: Lechowym, św. Piotra, św. Wawrzyńca, św. Michała, Panieńskim, Krzyżackim i Żnińskim[6].

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr. 23, poz. 260 z 23 sierpnia 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża o ramionach emaliowanych w kolorze granatowym z żółtym obrzeżem. Na ramionach wpisano dawne i obecne numery i inicjały 11 PSW 69 P.P. oraz datę jego powstania 11.XI.1918. W środku krzyża godło wz. 1927 na czerwonym tle w otoku złotego wieńca laurowego. Między ramionami krzyża umieszczono herby miejscowości: Śremu, Rawicza, Jarocina, Koźmina. Oficerska - jednoczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa

Święty Józef z Nazaretu, hebr. יוֹסֵף, cs. Prawiednyj Iosif Obrucznik (zm. ok. 20) – mąż Marii z Nazaretu, często nazywany również jej Oblubieńcem, święty Kościoła powszechnego.

Śrem (niem. Schrimm) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie śremskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Śrem, jedno z najstarszych miast w Polsce. Położone w kolanie Warty w Kotlinie Śremskiej. Śrem jest lokalnym ośrodkiem usługowo-przemysłowym, a także węzłem drogowym przy szosie Poznań-Rawicz, z miasta prowadzą drogi do Wrześni, Leszna, Głuchowa i Czempinia. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Przypisy

Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 132.
Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 115.

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924.

Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.

Almanach oficerski, praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923.

Księga chwały piechoty, komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992.

Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.