6 stycznia - Polski Serwis Naukowy

6 stycznia jest 6. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 359 (w latach przestępnych 360) dni.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Andriej Andrejewicz Kozłow (po rosyjsku: Андрей Андреевич Козлов) (ur. 6 stycznia 1965 – zm. 14 września 2006) - wiceprezes Centralnego Banku Federacji Rosyjskiej.

Święta

Imieniny obchodzą: Andrzej, Baltazar, Bolemir, Epifania, Fotyn, Fotyna, Jędrzej, Kacper, Karol, Kasper, Manomir, Melaniusz, Melchior, Miłowit, Norman i Rafaela.

Irak – Święto Armii

Irlandia – Małe Boże Narodzenie

Francja – Święto Rodziny (odpowiednik Dnia Dziecka)

Kościół prawosławny – wigilia Narodzenia Chrystusa

Laos – Dzień Pathet Lao

Polska – Dzień Filatelisty

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim:

Objawienie Pańskie (w Polsce dzień wolny od pracy)

Trzej Królowie: Kacper, Melchior, Baltazar

bł. Andrzej Bessette, Kanadyjczyk, brat ze Zgromadzenia Braci św. Krzyża

św. Andrzej Corsini (biskup Fiesole; również 9 stycznia i 4 lutego)

św. Julian i św. Bazylissa (również 9 stycznia)

św. Melaniusz z Rennes (biskup) (również 6 listopada)

bł. Ryta od Jezusa (zakonnica)

bł. Widukind († ok. 807, książę Saksonii)

Wydarzenia w Polsce

1233 – Książę kujawski i łęczycki Kazimierz I zgodził się, żeby Zakon krzyżacki otrzymał ziemię chełmińską.

1285 – Arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka zwołał synod w Łęczycy, na którym wydano ustawy nakazujące wygłaszanie kazań w języku polskim.

1293 – Podczas zjazdu w Kaliszu książęta Władysław Łokietek, Przemysł II i Kazimierz II zawarli porozumienie o współpracy przy odbiciu zajętego przez Czechów Krakowa.

1420 – We Wrocławiu król Niemiec Zygmunt rozstrzygnął na rzecz Zakonu krzyżackiego spór polsko-krzyżacki.

1429 – Na zamku w Łucku rozpoczął się zjazd monarchów europejskich.

1573 – Po śmierci króla Zygmunta II Augusta w Warszawie zebrał się po raz pierwszy sejm konwokacyjny, poprzedzający wolną elekcję.

1601 – Wojna polsko-szwedzka: wojska szwedzkie zdobyły Dorpat w Inflantach.

1666 – Nad Zatoką Gdańską, a następnie na wodzie została stoczona, obserwowana przez rybaków, brutalna walka dwóch orłów. Od tego zdarzenia prawdopodobnie wzięło swą nazwę Orłowo, obecna dzielnica Gdyni.

1816 – Karol Fryderyk Woyda został prezydentem Warszawy.

1884 – Ukazał się pierwszy numer Dziennika Łódzkiego.

1914 – Otwarto Most Poniatowskiego w Warszawie.

1919 – Powstańcy wielkopolscy odnieśli zwycięstwo w bitwie o Ławicę, zdobywając największy łup wojenny w historii polskiego oręża.

1924 – W Warszawie ukazał się pierwszy numer Wiadomości Literackich.

1957:

Powołano do życia Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie.

W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Wieści.

1965 – Premiera filmu Drewniany różaniec.

1972 – W Dąbrowie Górniczej aresztowano seryjnego mordercę Zdzisława Marchwickiego, zwanego "Wampirem z Zagłębia".

1982 – Stan wojenny: rozwiązano Niezależne Zrzeszenie Studentów.

1985 – W Wejherowie zainaugurował działalność chór mieszany Cantores Veiherovienses.

1993 – Premiera filmu Wielka wsypa.

2000 – Sejm przyjął ustawę powołującą urząd Rzecznika Praw Dziecka.

2005 – Sejm przyjął ustawę o mniejszościach narodowych, etnicznych i języku regionalnym i powołał komisję śledczą ds. prywatyzacji PZU.

Wydarzenia na świecie

Korona Świętego Stefana i inne węgierskie insygnia królewskie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
6 stycznia

1066 – Harold II został koronowany na króla Anglii.

1099 – Henryk V został koronowany na króla Niemiec.

1205 – Filip Szwabski został koronowany na króla Niemiec.

1311 – Henryk VII został królem Włoch.

1322 – Stefan Urosz III został koronowany na króla Serbii.

1355 – Karol IV został w Mediolanie koronowany żelazną koroną na króla Lombardii.

1389 – Zainaugurował działalność Uniwersytet w Kolonii.

1422 – Wojny husyckie: husyci pokonali wojska węgierskie w bitwie pod Nebovidami.

1449 – Konstantyn XI został koronowany w Mistrze na ostatniego cesarza Cesarstwa Bizantyńskiego.

1494 – Ojciec Bernardo Boyle odprawił na wyspie Hispaniola pierwszą mszę św. w Nowym Świecie.

1535 – Konkwistador Francisco Pizarro założył Limę.

1540 – Król Anglii Henryk VIII ożenił się ze swoją czwartą żoną Anną z Kleve.

1542 – Konkwistador Francisco de Montejo założył miasto Mérida na Jukatanie w Meksyku.

1579 – Południowe prowincje Niderlandów podpisały traktat arraski.

1612 – Axel Oxenstierna został kanclerzem Szwecji.

1810 – W Paryżu podpisano francusko-szwedzki traktat pokojowy.

1838 – W Morristown Samuel Morse i Alfred Vail zaprezentowali po raz pierwszy działanie telegrafu elektrycznego.

1877 – Alois Hitler (Schicklgruber), ojciec Adolfa, dokonał urzędowej zmiany nazwiska.

1880 – Włoscy emigranci założyli miasto Criciúma w południowej Brazylii.

1884 – Niemiecki wynalazca Paul Nipkow otrzymał patent na tzw. tarczę Nipkowa, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do rozwoju telewizji.

1912 – Nowy Meksyk jako 47. stan dołączył do Unii.

1919 – W Niemczech rozpoczęto formowanie Freikorpsów.

1924 – Powstała Niemiecka Nadwołżańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

1926 – Założono niemieckie linie lotnicze Lufthansa.

1928 – Papież Pius XI wydał encyklikę Mortalium Animos.

1929:

19-letnia albańska siostra Maria Teresa, późniejsza Matka Teresa, przybyła do Kalkuty, gdzie podjęła pracę w katolickiej szkole dla dziewcząt.

Heinrich Himmler został szefem SS.

Król Aleksander I rozwiązał parlament i wprowadził dyktaturę w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców.

1931 – Thomas Alva Edison opatentował swój ostatni wynalazek.

1932 – Joseph Lyons został premierem Australii.

1939:

Al Capone został przeniesiony z Alcatraz do więzienia o złagodzonym rygorze.

Niemiecki fizykochemik Otto Hahn podał do publicznej wiadomości odkrycie rozpadu jądrowego.

1941 – Prezydent Franklin Delano Roosevelt w przemówieniu do Kongresu zdefiniował "4 wolności" mające stanowić podstawę ładu światowego, do którego będą dążyć Stany Zjednoczone: wolność słowa, wolność wyznania, wolność od biedy i wolność od strachu.

1942 – Wojna na Pacyfiku: Japończycy wysadzili desant w Brunei na Borneo.

1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: w nocy z 5/6 stycznia członkowie żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana zdetonowali bombę podłożoną w Hotelu Semiramis w osiedlu Katamon w Jerozolimie; zginęły 24 lub 26 osób.

1950:

Joannis Theotokis został premierem Grecji.

Wielka Brytania jako pierwsze państwo zachodnioeuropejskie uznała komunistyczny rząd chiński.

1951 – Powstała kornwalijska lewicowa partia polityczna Mebyon Kernow (Synowie Kornwalii).

1960 – 34 osoby zginęły w katastrofie samolotu Douglas DC-6 w Wilmington w Karolinie Północnej.

1961 – W przemówieniu w Wyższej Szkole Partyjnej w Moskwie Nikita Chruszczow ogłosił poparcie dla antykolonialnych rewolucji w Azji i Afryce jako punktu zwrotnego w zimnej wojnie.

1964 – Zakończyła się 1. podróż apostolska papieża Pawła VI do Izraela i Jordanii.

1975:

Chiny i Botswana nawiązały stosunki dyplomatyczne.

Na antenie amerykańskiej stacji NBC zostało wyemitowane premierowe wydanie teleturnieju Koło Fortuny.

Wojna wietnamska: decydujące zwycięstwo wojsk Wietnamu Północnego w bitwie o Phước Bình (12 grudnia-6 stycznia).

1978 – Amerykańska delegacja rządowa pod przewodnictwem sekretarza stanu Cyrusa Vance'a zwróciła Węgrom koronę Świętego Stefana, przechowywaną w USA od 1945 roku.

1980 – Rozpoczęto odmierzanie czasu GPS.

1984 – Rząd Tunezji wprowadził stan wyjątkowy.

1986 – Jedna osoba zginęła, a 100 zostało napromieniowanych, gdy w elektrowni atomowej w Oklahomie przypadkowo ogrzano cylinder zawierający materiały promieniotwórcze. Z terenów wokół elektrowni ewakuowano ponad 130 tys. ludzi.

1989 – Kapitan polskiego trawlera Kantar nie wpłynął do portu w Bostonie, aby uniemożliwić członkom załogi planowaną ucieczkę. Mimo tego 12 marynarzy uciekło skacząc na pokład amerykańskiej barki paliwowej.

1992:

Chiny i Turkmenistan nawiązały stosunki dyplomatyczne.

Prezydent Gruzji Zwiad Gamsachurdia został obalony w wyniku puczu przeprowadzonego przez paramilitarną organizację Mchedrioni.

1994:

W Detroit amerykańska łyżwiarka figurowa Nancy Kerrigan została zraniona metalowym prętem w kolano przez osobnika wynajętego przez jej rywalkę z reprezentacji olimpijskiej, Tonyę Harding.

W Nowym Orleanie zaginęła bez śladu 23-letnia prezenterka telewizyjna Ylenia Carrisi, córka Rominy Power i Al Bano Carrisiego.

1995:

W stolicy Filipin Manili, w wyniku pożaru mieszkania zajmowanego przez terrorystów odkryto i udaremniono spisek na życie Jana Pawła II oraz operację "Bojinka", przewidującą wysadzenie 11 samolotów pasażerskich nad Pacyfikiem.

W katastrofie lotniczej zginął dowódca sił lotniczych Iranu Mansour Sattari i 12 innych oficerów.

1998 – Odcięto głowę posągowi Małej Syrenki w kopenhaskim porcie.

2001 – Adam Małysz jako pierwszy Polak wygrał 49. Turniej Czterech Skoczni.

2004:

Prezydent Baszar al-Assad jako pierwszy przywódca syryjski złożył wizytę w sąsiedniej Turcji.

Wiejący z prędkością przekraczającą 300 km/h huragan Heta całkowicie zdewastował wyspę Niue w Polinezji.

W podwójnym zamachu bombowym w afgańskim Kandaharze zginęło 16 osób, w tym 8 dzieci.

2005:

7 żołnierzy amerykańskich jadących pojazdem opancerzonym zginęło w wyniku wybuchu przydrożnej bomby w Bagdadzie.

O godzinie 12:02 w pekińskim szpitalu urodził się 1,3-miliardowy obywatel Chin.

2006 – Przyjęto nowy Hymn Kazachstanu.

2007:

10 osób zginęło, a 47 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na autobus w mieście Meetiyagoda na Sri Lance.

Co najmniej 55 osób, w większości emigrantów, zginęło w serii ataków separatystów w indyjskim stanie Assam.

2009:

Operacja Płynny Ołów: co najmniej 30 cywilów zginęło w wyniku izraelskiego ostrzału prowadzonej przez UNRWA szkoły w obozie dla uchodźców w Strefie Gazy.

Rosyjsko-ukraiński konflikt gazowy: Gazprom odciął dostawy gazu do Chorwacji, Grecji, Bułgarii, Turcji i Macedonii oraz znacznie ograniczył do Austrii, Węgier i Rumunii.

Wenezuela wydaliła ambasadora Izraela w proteście przeciw operacji militarnej w Strefie Gazy.

2010 – 7 funkcjonariuszy milicji zginęło w samobójczym zamachu bombowym na komendzie w stolicy Dagestanu Machaczkale.