6 września - Polski Serwis Naukowy

6 września jest 249. (w latach przestępnych 250.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 116 dni.

Żelechów – miasto we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żelechów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego. Według danych z 2007 roku, Żelechów miał 4087 mieszkańców. Miejscowość położona jest w odległości 52 km od Siedlec, 85 km od Warszawy i 85 km od Lublina. Miasto stanowi lokalne centrum edukacji, mieszcząc kilka szkół średnich, jak i gospodarcze, stanowiąc miejsce handlu i pracy dla mieszkańców miasta i okolic.

Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Święta

imieniny obchodzą: Albin, Aleksja, Bertrand, Bogdana, Bolemir, Donacjan, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Eugenia, Eugeniusz, Ewa, Faust, German, Gundolf, Liberat, Magnus, Manswet, Michał, Onezyfor, Tomasz, Uniewit, Zachariasz i Zachary

Bułgaria – Dzień Zjednoczenia

Suazi – Święto Niepodległości

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Beata z Sens (męczennica)

św. Bertrand z Garrigi (zm. 1233; prezbiter i zakonnik)

św. Magnus z Füssen (biskup misyjny)

św. Onezyfor (męczennik z I wieku; odwiedził w więzieniu św. Pawła Apostoła)

Wydarzenia w Polsce

1771 – Konfederacja barska: zwycięska bitwa pod Antopolem na Polesiu.

1788 – W Warszawie otwarto Teatr Stanisławowski.

1790 – Sejm Czteroletni przyjął uchwałę o niepodzielonści ziem Rzeczypospolitej.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: zakończyło się oblężenie Warszawy.

1831 – Powstanie listopadowe: rozpoczął się rosyjski szturm na Warszawę.

1863 – Powstanie styczniowe: przegrana przez powstańców bitwa na Sowiej Górze.

1926 – Michał Grażyński został wojewodą śląskim.

1933 – Założono Okocimski Klub Sportowy Brzesko.

1939 – Kampania wrześniowa:

Bitwa obronna i wejście okupanta do Starachowic.

Bitwa pod Tomaszowem Mazowieckim.

Rozpoczęto formowanie Robotniczej Brygady Obrony Warszawy.

Wojska niemieckie zajęły Kraków.

Zakończyła się bitwa pod Borowską Górą.

1941 – Utworzono getto w Wilnie.

1944:

37. dzień powstania warszawskiego: ciężkie walki na Powiślu.

PKWN wydał dekret o reformie rolnej nacjonalizujący majątki większe niż 50 ha.

1959 – Premiera filmu Pociąg.

1967 – Prezydent Francji Charles de Gaulle rozpoczął tygodniową wizytę w Polsce.

1968 – Premiera filmu Hrabina Cosel.

1976 – Premiera filmu Smuga cienia.

1980 – Stanisław Kania został pierwszym sekretarzem KC PZPR.

1992 – Dariusz Baranowski wygrał 49. Tour de Pologne.

2001 – Sejm przyjął ustawę powołującą Inspekcję Transportu Drogowego.

2006 – Na lotnisku Okęcie w Warszawie zatrzymano opozycyjnego kirgiskiego polityka Omurbeka Tekebajewa, w którego bagażu odkryto heroinę.

Wydarzenia na świecie

Leon Czolgosz strzela do prezydenta McKinleya – 1901

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
6 września

775 p.n.e. – Chińscy astronomowie odnotowali najstarsze w historii zaćmienie Słońca.

394 – W bitwie nad rzeką Frigidus Teodozjusz I Wielki pokonał wojska uzurpatora Eugeniusza, jednocząc po raz ostatni cesarstwo rzymskie.

1522 – Do portu San Lucar w Hiszpanii wpłynął okręt Victoria, jedyny z ekspedycji Magellana (i jednocześnie pierwszy w historii), który opłynął Ziemię.

1581 – Wojny inflanckie: wojska szwedzkie zdobyły Narwę i dokonały masakry rosyjskich obrońców i mieszkańców.

1620 – Tzw. pielgrzymi wypłynęli na Mayflower z Plymouth w Anglii do Ameryki.

1622 – Hiszpański galeon Nuestra Señora de Atocha należący do tzw. Srebrnej Floty zatonął w czasie huraganu w pobliżu Florydy, przewożąc na pokładzie znaczny ładunek srebra i innych kosztowności.

1632 – Powstała diecezja bagdadzka.

1634 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk cesarsko-habsburskich nad oddziałami szwedzkimi i ich protestanckimi sojusznikami z Niemiec w I bitwie pod Nördlingen.

1652 – I wojna angielsko-holenderska: bitwa morska pod Elbą.

1688 – V wojna austriacko-turecka: armia austriacka po 167 latach tureckiej okupacji wyzwoliła Belgrad.

1746 – Wojna o sukcesję austriacką: wojska austriackie zdobyły Genuę.

1776 – Ponad 6 tys. osób zginęło po przejściu huraganu nad Gwadelupą.

1791 – Cesarz niemiecki Leopold II został koronowany w Pradze na króla Czech.

1813 – VI koalicja antyfrancuska: Królewska Armia Pruska pokonała armię francuską i sprzymierzonych z nią Sasów w bitwie pod Dennewitz.

1815 – Simón Bolívar napisał tzw. List z Jamajki, w którym zaproponował utworzenie federacji lub konfederacji krajów Ameryki Łacińskiej

1867 – James Craig Watson odkrył planetoidę Aurora.

1885 – Rumelia Wschodnia została zajęta przez bułgarskie wojska. Zjednoczenie Bułgarii.

1890 – Założono klub piłkarski Bohemian F.C. Dublin.

1899 – Amerykański sekretarz stanu John Hay zaproponował stosowanie tzw. polityki otwartych drzwi wobec Chin.

1901 – Prezydent USA William McKinley został w Buffalo śmiertelnie postrzelony przez anarchistę Leona Czołgosza.

1913 – Otwarto Arsenal Stadium w Londynie.

1930 – W Argentynie generał José Félix Uriburu obalił prezydenta Hipólito Yrigoyena.

1932 – W Hiszpanii zniesiono kary śmierci i dożywocia.

1936:

Ostatni wilk workowaty zdechł w ogrodzie zoologicznym w Hobart na Tasmanii.

W Rambouillet podpisano układ o pożyczce francuskiej na uzbrojenie polskiej armii.

1939 – RPA wypowiedziała wojnę Niemcom.

1940 – Król Rumunii Karol II abdykował na rzecz swego syna Michała.

1941 – W Paryżu powstała Polska Organizacja Walki o Niepodległość.

1944 – Bułgaria wypowiedziała wojnę III Rzeszy.

1946 – Radziecka ekspedycja zdobyła Szczyt Karola Marksa (6726 m) w paśmie Pamiru w Tadżykistanie.

1949 – Juliana wstąpiła na tron Holandii.

1951 – W Lizbonie podpisano portugalsko-amerykańskie porozumienie o udostępnieniu wojskom NATO baz lotniczych i morskich na Azorach.

1954 – Premiera filmu La Strada.

1955 – W Stambule wybuchły dwudniowe zamieszki skierowane przeciw 100-tysięcznej mniejszości greckiej, w których zginęło kilkanaście osób i zniszczonych zostało 4 tysiące greckich sklepów i tysiąc domów.

1960:

Léopold Sédar Senghor został prezydentem Senegalu.

Na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie Józef Szmidt zdobył złoty medal w trójskoku.

1961 – Afganistan i Pakistan zerwały stosunki dyplomatyczne w związku ze sporem o Pasztunistan.

1965 – Wojna indyjsko-pakistańska: armia indyjska dokonała inwazji na Pakistan w odwecie za pakistańskie operacje w Kaszmirze.

1966 – Premier RPA Hendrik Frensch Verwoerd został zasztyletowany w budynku parlamentu w Kapsztadzie.

1968 – Suazi uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

1970:

Na niemieckiej wyspie Fehmarn odbył się ostatni koncert Jimiego Hendriksa.

Palestyńscy terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny porwali trzy samoloty lecące z Nowego Jorku do Brukseli, Frankfurtu nad Menem i Zurychu. Wszystkie maszyny zostały następnie wysadzone w powietrze na lotniskach w Egipcie i Jordanii.

1974 – Bill Rowling został premierem Nowej Zelandii.

1975 – 2 385 osób zginęło w zniszczonym przez trzęsienie ziemi mieście Lice w tureckiej prowincji Diyarbakır.

1976 – Starszy porucznik Wiktor Iwanowicz Bielenko uciekł myśliwcem MiG-25 do Japonii.

1978 – Park Narodowy Mesa Verde w Kolorado został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

1982 – Grupa uzbrojonych Polaków zajęła ambasadę PRL w stolicy Szwajcarii Bernie, biorąc personel jako zakładników.

1983 – ZSRR przyznał się do zestrzelenia południowokoreańskiego samolotu z 269 osobami na pokładzie.

1984 – Premiera filmu Amadeusz.

1986 – Dwaj palestyńscy terroryści wdarli się do synagogi Neve Shalom w Stambule otwierając ogień z broni maszynowej do modlących się Żydów. Zginęły 22 osoby, a 3 zostały ranne.

1991:

Donald Kalpokas został premierem Vanuatu.

Leningrad został przemianowany na Sankt Petersburg.

Około 100 osób zginęło w zderzeniu pociągów w Kongo.

Rada Państwa ZSRR uznała niepodległość Litwy, Łotwy i Estonii.

Weszło w życie zawieszenie broni między rządem marokańskim a Frontem Polisario.

1993 – W Rosji odbył się strajk ostrzegawczy górników ze 119 kopalń.

1996 – Królowa Beatrycze dokonała otwarcia mostu Erasmusbrug w Rotterdamie.

1997 – Odbył się pogrzeb księżnej Diany.

1998 – Edward Fenech Adami został po raz drugi premierem Malty.

2000 – W siedzibie ONZ w Nowym Jorku rozpoczął się Szczyt Milenijny.

2002 – Iajuddin Ahmed został prezydentem Bangladeszu.