7 Pułk Piechoty Legionów AK "Garłuch"

Ten artykuł dotyczy 7 Pułku Piechoty Legionów AK "Garłuch". Zapoznaj się również z: 7 Pułk Piechoty – stronę ujednoznaczniającą.

Głaz na skarpie wykopu kolei radomskiej pomiędzy Szczęśliwicami a Rakowem upamiętniający rozstrzelanie w dniu 2 sierpnia 1944 r. 22 żołnierzy "Garłucha"

7 Pułk Piechoty Legionów "Garłuch" – jednostki wojskowe samodzielnego VIII rejonu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej działające w Polsce w okresie okupacji niemieckiej oraz walczące w okresie powstania warszawskiego.

Stanisław Komornicki, ps. Nałęcz (ur. 26 lipca 1924 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski wojskowy, żołnierz Armii Krajowej, generał brygady w stanie spoczynku Wojska Polskiego, autor pamiętników o tematyce wojennej.

Związek Strzelecki (popularnie nazywany „Strzelcem”) – paramilitarna organizacja społeczno-wychowawcza powstała w 1910 roku we Lwowie i działająca do 1914 r. będąca podstawą budowania struktur wojskowych Legionów Polskich. Nazwę tę nosiła organizacja paramilitarna w okresie 1918–1939. Do tradycji Związku nawiązują istniejące obecnie organizacje paramilitarne.

Powstanie i organizacja

Pułk powstał w Warszawie w październiku 1939 z inicjatywy oficerów 7 Pułku Piechoty Legionów z 3 Dywizji Piechoty Wojska Polskiego. Początkowo był jednostką kadrową działającą w ramach organizacji Orła Białego. Od 1940 istniał samodzielnie jako podstawowy oddział Związku Strzeleckiego. Na początku 1941 został podporządkowany Dowództwu Okręgu Warszawskiego ZWZ. Pułk został rozwinięty do pełnych stanów etatowych. W okresie od października 1941 do kwietnia 1942 do pułku włączono pododdziały Warszawskiej Organizacji Wojskowej.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Henryk Jerzy Chmielewski, ps. Jupiter (pseudonim powstańczy), po wojnie znany jako Papcio Chmiel (ur. 7 czerwca 1923 w Warszawie) – polski grafik, rysownik i publicysta, uczestnik powstania warszawskiego w 7. Pułku Piechoty AK „Garłuch”, odznaczony Warszawskim Krzyżem Powstańczym, po wojnie artylerzysta w Wojsku Polskim, kawaler Orderu Uśmiechu.

Skład i dowództwo

Dowódcy:

kpt. Kazimierz Lang ps. "Grzyb", "Dziad" – od października 1939 do lutego 1942;

mjr Stanisław Babiarz ps. "Wysocki" – od lutego 1942;

1. batalion – dowódcy:

kpt. Michał Murmyłło ps. "Żubr" – od października 1939 do lutego 1940;

mjr Mikołaj Sukniewicz ps. "Odyniec" – od lutego 1940 do końca 1944.

2. batalion – dowódcy:

kpt. Zenon Jabłoński ps. "Szubert" – od lutego 1940 do lutego 1942;

mjr Aleksander Mazur ps. "Zawisza" – od lutego 1942 do 1 sierpnia 1944 (poległ w walce na Rakowcu);

kpt. Henryk Malec ps. "Bogumił" – od 2 sierpnia 1944 do końca 1944;

3. batalion – dowódcy:

mjr Stanisław Babiarz ps. "Wysocki" – od października 1939 do lutego 1942;

kpt. Stanisław Jankowski ps. "Korab" – od lutego 1942 do listopada 1943 (aresztowany i rozstrzelany);

kpt. Wiktor Chrostowski ps. "Raf" – od listopada 1943 do stycznia 1944;

kpt. Mieczysław Czarnecki ps. "Biały" – od stycznia 1944 do końca 1944.

W końcu lipca 1944 pułk liczył ok. 2300 żołnierzy zorganizowanych w 39 plutonach od nr 1 do 39.

Orzeł biały - organizacja konspiracyjna w obw. Olkuskim. Założona jesienią 1939 r. przez Feliksa Nawrota. Organizacja gromadziła broń i amunicję, prowadziła nasłuch radiowy i redagowała wydawaną metodą powielaczową gazetkę konspiracyjną "Przedświt" a później "Wyzwolenie".Jednym z uczestników był Feliks Tabaka,któty został aresztowany przez Gestapo i trafił do Auschwitz,gdzie w marcu 42 roku został zamordowany.

Stanisław Babiarz ps. "Gerwazy", "Gniewosz", "Wysocki" (ur. 15 sierpnia 1900 w Wysokiej, zm. 24 listopada 1947) – major, podczas powstania warszawskiego dowódca VIII samodzielnego rejonu Okęcie Armii Krajowej. Syn Michała, ojciec Krystyny Jadwigi Babiarz-Skoczowej (ur. 1925). Podczas walk powstańczych dowodził 7 Pułkiem Piechoty AK "Garłuch".

Zadania na wypadek wybuchu powstania

Głównym zadaniem pułku "Garłuch" było zajęcie lotniska na Okęciu. Dowództwu pułku podporządkowana była Baza Lotnicza "Łużyce" – Warszawa, przeznaczona do obsługi lotniska, po jego zdobyciu.

Szlak bojowy

Rozkaz o rozpoczęciu działań zbrojnych dotarł do jednostek obwodu przed południem. Do godziny "W" stawiło się ok. 50% zarejestrowanych żołnierzy. Najwięcej do baterii artylerii dowodzonej przez por. Romualda Jakubowskiego ps. "Kuba". Około godz. 16.00 w wyniku oceny sytuacji: wzmocnienia niemieckiej załogi lotniska, zwiększenia liczby stanowisk broni maszynowej na liniach niemieckich, a jednocześnie niedostatecznego uzbrojenia oddziałów powstańczych – mjr "Wysocki" odwołał natarcie. Rozkaz nie dotarł do por. "Kuby". Jego bateria uderzyła ze wsi Zbarż wprost na lotnisko i posuwając się w otwartym terenie dostała się pod gwałtowny ogień niemieckiej broni maszynowej. Poległ dowódca baterii. W takiej sytuacji dotarł rozkaz nakazujący przerwanie natarcia. Oddział rozpoczął odwrót, jednak na jego tyłach znalazł się niemiecki samochód pancerny, który otworzył ogień do wycofujących się powstańców. Na 180 żołnierzy poległo ok. 120. Pozostali przy życiu rozproszyli się, niewielka liczba przedostała się na Mokotów.

Romuald Jakubowski ps. "Kuba" (ur. ok. 1918, zm. 1 sierpnia 1944 w Warszawie) – porucznik artylerii Armii Krajowej, inżynier, uczestnik powstania warszawskiego.

Mikołaj Sukniewicz ps. "Kola", "Gajowy", "Odyniec" (ur. 26 października 1898 w Łunińcu na Polesiu, zm. 15 listopada 1979 w Bielawie) – major piechoty Wojska Polskiego i Armii Krajowej.

Rejon nie wykonał zadania i przestał istnieć. Grupy żołnierzy pułku "Garłuch" i pojedynczy żołnierze walczyli prawie we wszystkich dzielnicach Warszawy. Żołnierzem tego pułku był Henryk Jerzy Chmielewski.

Bibliografia

Kirchmayer Jerzy: Powstanie Warszawskie, Warszawa 1984.

Oddziały Powstania Warszawskiego, red. Komornicki Stanisław, Warszawa 1984.