80 Pułk Piechoty - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 80 Pułku Piechoty w II RP. Zapoznaj się również z: 80 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 80.

80 Pułk Strzelców Nowogródzkich (80 pp) - oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.

Wchodził w skład 20 Dywizji Piechoty, stacjonował‚ do 1939 w Słonimiu. Batalion uzupełnień 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej w Wołkowysku.

Wojna polsko-bolszewicka

11 lipca 1919 otrzymał rozkaz przybycia do Lidy i sformowania tam pułku. Do kwietnia 1920 jako Nowogródzki Pułk Strzelców występował w składzie jednego batalionu, po czym z batalionu marszowego utworzono II batalion. Batalion III powstał 15 czerwca z przybyłego batalionu zapasowego 17 pp. Zimę 1919-1920 spędził na froncie. Pułk broniąc odcinka nad rzeką Czernic, 20 czerwca 1920 r. wytrzymał uderzenie przeważających sił Armii Czerwonej. W dalszych walkach rozbity został III batalion. Pułk wziął udział 8 października w wyprawie gen. L. Żeligowskiego na Wilno. Wiosną 1921 otrzymał nazwę 80 Pułku Piechoty.

Mława – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim. Miasto powiatowe leżące na Mazowszu, na Wzniesieniach Mławskich, w pobliżu rz. Mławki, tuż przy granicy z województwem warmińsko-mazurskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego. Wg danych z 26 czerwca 2009 miasto posiadało 30 423 mieszkańców.

Lucjan Żeligowski (ur. 17 października 1865 w Oszmianie, zm. 9 lipca 1947 w Londynie) – pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego i generał broni Wojska Polskiego, znany z tzw. buntu Żeligowskiego, podczas którego zajął Wilno i jego okolice, proklamując powstanie tzw. Litwy Środkowej.

Pułk w okresie pokoju

Na podstawie rozkazu wykonawczego MSWojsk. o wprowadzeniu organizacji na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930, pułk zaliczony został do typu III pułków piechoty o stanach zbliżonych do wojennych. Na czas wojny przewidywany był do działań osłonowych. Corocznie otrzymywał ok.1010 rekrutów. Jego obsadę stanowiło 68 oficerów i 2200 podoficerów i żołnierzy.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Krzyż maltański, krzyż kawalerski, znany też jako krzyż ośmiu rozkoszy czy też ośmiu błogosławieństw. Używany jest przez Zakony Szpitalników: biały jest symbolem joannitów, w kolorze zielonym lazarytów. W Polsce czerwony krzyż maltański jest symbolem służby SAR. Oparty jest na krzyżu greckim, ramiona jednak rozszerzają się od środka i są rozwidlone na końcu. W bizantyjskiej symbolice pojawił się prawdopodobnie w VI w.

Kampania wrześniowa

W 1939 pułk w składzie swej dywizji miał przydział mobilizacyjny do Armii "Modlin". Mobilizacja alarmowa nastąpiła 22-23 marca i przerzucenie transportem kolejowym w okolice Płońska i Nasielska a na początku lipca przemarsz w rejon Mławy i Rzęgnowa, gdzie wykonywał umocnienia polowe. Pułk rozpoczął zacięte walki 1 września na odcinku Mławka Windyki.

Piechota II RP - jeden z trzech, obok artylerii i kawalerii, głównych rodzajów wojska Sił Zbrojnych II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk nazywano bronią).

Samoobrony kresowe (1918-1919) ("Samoobrona na Litwie i Białorusi") – polskie ochotnicze formacje wojskowe istniejące na przełomie lat 1918 i 1919 na północno-wschodnich obszarach przyszłego odrodzonego Państwa Polskiego.

Tablica w kościele garnizonowym w Londynie

Strzelcy nowogródzcy

Dowódcy pułku:

płk Konstanty Oświeciński

płk Romuald Kohutnicki

płk Stanisław Fedorczyk

Oficerowie pułku:

Tadeusz Alf-Tarczyński

Mikołaj Freund-Krasicki

Piotr Ryba

Bronisław Warzybok

Odznaka pułkowa

9 kwietnia 1921 roku Minister Spraw Wojskowych zatwierdził odznakę Nowogródzkiego Pułku Strzelców, a 13 grudnia 1921 roku potwierdził nadanie odznaki . Odznaka nazywana "Krzyżem 80 PP" o wymiarach 39 x 39 mm ma kształt krzyża maltańskiego. Pokryta jest przeźroczystą emalią barwy czerwonej, a obramowana emalią barwy białej. Na środku krzyża orzeł srebrny na czerwonej emalii, obramowany srebrną obwódką. Odznaka dla oficerów i szeregowych identycznego wzoru, ale ze względu na koszty mogła być wykonana z tańszego materiału dla szeregowych. Wykonanie: Adam Nagaiski - Warszawa .

Płońsk – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim. Położony jest 66 km na północny zachód od centrum Warszawy, na Wysoczyźnie Płońskiej nad rzeką Płonką. Według danych z 2009 38 miasto miało 22 461 mieszkańców.

Przypisy

Dziennik rozkazów MSWojsk. nr.16 z 19 maja 1927 roku
Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 65. ISBN 978-83-11-10206-4.
Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 13.12.1921 r. Nr 49, poz. 872.
Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 128.

Bibliografia

"Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923

Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.

"Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992

Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.

Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.