8 Batalion Saperów - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 8 Batalionu Saperów (1929-1939). Zapoznaj się również z: inne bataliony saperów noszące numer 8..

8 Batalion Saperów (8 bsap) - oddział saperów Wojska Polskiego II RP.

W sierpniu 1921, w Toruniu, z "wojennych" 4 bsap mjr. Kazimierza Możdżenia, 15 bsap kpt. Mariana Kaufera i 16 bsap kpt. Jakuba Witkowskiego sformowany został 8 Pułk Saperów.

Świętem pułku był dzień 17 sierpnia.

Jednostka mobilizująca - w nomenklaturze używanej w Wojsku Polskim jest to jednostka wojskowa istniejąca w czasie pokoju, która w czasie mobilizacji uzupełnia się lub przeformowuje według etatu czasu wojennego (uzupełnia się żołnierzami rezerwy, pojazdami z gospodarki narodowej) oraz taka, której powierzono zadania związane z mobilizacyjnym rozwinięciem innych jednostek wojskowych. Jednostka mobilizująca odpowiada za zmobilizowanie (sformowanie od nowa) jednostek wojskowych (jednostka mobilizowana) nakazanych przez Szefa Sztabu Generalnego WP.

Mobilizacja – przejście sił zbrojnych państwa z etatu pokojowego na organizację stanu wojennego, przekształcenie gospodarki pokojowej w gospodarkę wojenną oraz dostosowanie administracji państwowej dla potrzeb wojny.

Obsada personalna pułku w 1923

p.o. dowódcy - ppłk Witold Butler

p.o. zastępcy dowódcy - mjr Wiktor II Krajewski

p.o. komendanta Kadry Batalionu Zapasowego - mjr Zygmunt Mężyński

p.o. dowódcy IV Batalionu Saperów - kpt. Ryszard Jaworowski

p.o. dowódcy XV Batalionu Saperów - kpt. Marian Kaufer

p.o. dowódcy XVI Batalionu Saperów - kpt. Karol Domes

oficer kasowy - wakat

oficer prowiantowy - wakat

starszy lekarz pułku - mjr Henryk Mianowski

młodszy lekarz pułku - por. plek. Gustaw Terlecki

24 listopada 1929 jednostka przeformowana została w 8 Batalion Saperów.

Polskie sztandary wojskowe - znaki polskich jednostek wojskowych, symbole sławy wojennej i tradycji oraz wierności, honoru i męstwa żołnierza polskiego.

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego (IPMS) – polska placówka kulturalna w Wielkiej Brytanii, stawiająca sobie za cel gromadzenie, opiekę, opracowanie naukowe oraz udostępnianie archiwów polskiego rządu na uchodźstwie i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

W lutym 1935 batalion wydzielił ze swego składu jedną kompanię, na bazie której zorganizowana została 16 Kompania Saperów.

Mobilizacja 1939

8 Batalion Saperów był jednostką mobilizującą. W dniach 24-26 sierpnia 1939, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem niebieskim, sformował czternaście pododdziałów saperów przeznaczonych dla Armii "Pomorze":

Szefostwo Fortyfikacji "Toruń" (typu II)

Dowództwo Grupy Fortyfikacyjnej Nr 81

4 Batalion Saperów (typu IIb) dla 4 DP - mjr Teofil Boniecki

15 Batalion Saperów (typu IIa) dla 15 DP - mjr Jan Guderski

48 Batalion Saperów (armijny typu IIb z plutonem mostowym czterotonowym nr 48) - mjr Wacław Wasilewski

181 Rezerwowa Kompania Saperów

182 Rezerwowa Kompania Saperów

183 Rezerwowa Kompania Saperów

184 Rezerwowa Kompania Saperów

81 Pluton Parkowy Saperów

82 Pluton Parkowy Saperów

181 Lekka kolumna Pontonowa (typu I)

182 Lekka kolumna Pontonowa (typu II)

Po zakończeniu mobilizacji batalion został rozformowany.

Dowódcy

płk Witold Butler (1923-1924)

ppłk Aleksander Stanisław Aleksandrowicz (1928)

ppłk Eustachy Gorczyński (1930-1938)

Symbole batalionu

Sztandar batalionu

17 sierpnia 1924 gen. dyw. Leonard Skierski wręczył dowódcy pułku sztandar ufundowany przez społeczeństwo województwa pomorskiego. Na okuciu drzewca widnieje inskrypcja: "W imieniu obywateli Ziemi Pomorskiej ofiarowują 8-mu Pułkowi Saperów Wojewodzina Pomorska Wanda Maria Wachowiakowa i Starosta Krajowy Pomorski dr Józef Wybicki w dniu 17 sierpnia 1924 r. w Toruniu". Sztandar 8 bsap znajduje się obecnie w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie..

Odznaka batalionu

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 24, poz. 248 z 16 lipca 1925 roku. Odznakę stanowi srebrny krzyż o równo rozwidlonych ramionach pokrytych czarną emalią z czerwonym obrzeżem. Pomiędzy ramionami krzyża widnieją płomienie, z których wystają łopata, siekiera, kilof i kotwica. W centrum znajduje się biała tarcza z czerwonym obramowaniem na której Gryf Pomorski i rok 1921. Dwuczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana, połączona bez nitów, na awersie na toporku wybite próby srebra i inicjały grawera JM. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Józef Michrowski - Warszawa .

Przypisy

Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 357.
Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 356.

Bibliografia

Zdzisław Józef. Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ISBN 83-921881-3-6.

Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.

Zdzisław. Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945 : Wojsko Polskie 1918-1939, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.

Spis byłych oddziałów Wojska Polskiego, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 2 (183), Warszawa 2000, s. 105-108.

Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3

Rocznik Oficerski 1923, 1924, 1928 i 1932