8 lutego - Polski Serwis Naukowy

8 lutego jest 39. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 326 (w latach przestępnych 327) dni.

PKO Bank Polski SA (pełna nazwa: Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna) – największy bank w Polsce, utworzony 8 lutego 1919. Od 1 października 2009 prezesem Banku jest Zbigniew Jagiełło.

Prawa Mendla – reguły przekazywania cech dziedzicznych. Zostały sformułowane w 1866 przez Grzegorza Mendla podczas jego badań nad krzyżowaniem roślin, głównie grochu zwyczajnego (Pisum sativum L.).

Święta

Imieniny obchodzą: Ampeliusz, Gabriela, Gniewomir, Gniewosądka, Hieronim, Honorat, Irena, Izajasz, Jan, Józefina, Juwencja, Juwencjusz, Lucjusz, Łucjusz, Mirogniew, Paweł, Piotr, Polikarp, Salomon, Sebastian i Stefan.

Polska – Święto Służby Więziennej (od 2011 roku; wcześniej obchodzone 26 kwietnia)

Irak – Święto Rewolucji

Słowenia – Dzień Kultury Słoweńskiej

Romowie – Zniesienie Niewolnictwa

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Iwencjusz z Pawii (biskup)

św. Józefina Bakhita

bł. Piotr Igneo (benedyktyn)

Wydarzenia w Polsce

1427 – Szydłowiec otrzymał prawa miejskie.

1512 – (lub 12 lutego) W katedrze wawelskiej odbył się ślub króla Zygmunta I Starego i Barbary Zápolyi, która została również koronowana na królową Polski.

1649 – Powstanie Chmielnickiego: rozpoczęła się bitwa o Mozyrz.

1863 – Powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Słupczą.

1909 – Pod lawiną w Tatrach zginął kompozytor i dyrygent Mieczysław Karłowicz.

1919 – Dekretem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego została utworzona Pocztowa Kasa Oszczędności (obecnie PKO BP SA).

1920:

Maciej Biesiadecki został pierwszym Komisarzem Generalnym RP w Wolnym Mieście Gdańsku.

Wojsko Polskie wkroczyło do Kartuz, przyłączając miasto do Rzeczypospolitej.

1923 – Archimandryta Smaragd (Łatyszenko) dokonał udanego zamachu na prawosławnego metropolitę warszawskiego Jerzego (Jaroszewskiego).

1932 – Został opatentowany pistolet Vis.

1935 – Premiera filmu Antek policmajster.

1940:

Po międzynarodowych protestach Niemcy zwolnili 101 osób aresztowanych podczas Sonderaktion Krakau.

Zostało utworzone getto w Łodzi.

1942 – Minister przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy Fritz Todt zginął w katastrofie samolotu na lotnisku Wilamowo, obsługującym kwaterę główną Hitlera w Wilczym Szańcu.

1951 – W więzieniu UB przy ul. Rakowieckiej w Warszawie został stracony major Zygmunt Szendzielarz, jeden z najwybitniejszych oficerów Wojska Polskiego i Armii Krajowej, dowódca 5. Brygady Wileńskiej AK , dwukrotny kawaler orderu Virtuti Militari

1953 – Została opublikowana rezolucja Związku Literatów Polskich w Krakowie, wyrażająca poparcie dla wyroków zapadłych w sfingowanym procesie księży kurii krakowskiej.

1955 – 47-letnia nauczycielka Ludwika Wawrzyńska uratowała czworo dzieci wynosząc je z płonącego baraku hotelowego "Metrobudowy" przy ul. Włościańskiej 52 w Warszawie. Wskutek doznanych poparzeń zmarła w szpitalu 18 lutego.

1976 – Podczas odbywających się w Warszawie Halowych Mistrzostw Polski Seniorów w Lekkoatletyce, Grażyna Rabsztyn ustanowiła wynikiem 7,99 s rekord świata w biegu na 60 m przez płotki. Dokładnie 3 lata później, podczas Halowych Mistrzostw Polski w Zabrzu, poprawiła rekordowy rezultat na 7,86 s.

1982 – Stan wojenny: wznowiono zajęcia na wyższych uczelniach.

1996 – Premiera filmu Girl Guide.

2005 – Dwóch ratowników Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego zginęło w wyniku zejścia lawiny w Karkonoszach.

2011 – W Poznaniu rozpoczęły się III Halowe Mistrzostwa Świata w Hokeju na Trawie Kobiet i Mężczyzn.

Wydarzenia na świecie

Egzekucja Marii Stuart na XIX-wiecznym obrazie Abela de Pujol Alexandre-Denisa

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
8 lutego

421 – Konstancjusz III został mianowany przez cesarza rzymskiego Honoriusza na współcesarza.

1250 – Wyprawy krzyżowe: zwycięstwo wojsk francuskich nad Egipcjanami w bitwie pod Al-Mansurą.

1542 – W mieście Spira zebrał się Sejm Rzeszy, zwołany w sprawie konfliktu Niemiec z Imperium Osmańskim.

1575 – Założono Uniwersytet w Lejdzie (Holandia).

1587 – Za udział w spisku przeciwko królowej Anglii Elżbiecie I ścięto królową Szkotów Marię I Stuart.

1622 – Król Anglii Jakub I Stuart rozwiązał parlament.

1676 – Fiodor III Romanow został carem Rosji.

1693 – W Williamsburgu w stanie Wirginia założono College of William and Mary, drugi (po Harwardzie) najstarszy uniwersytet w USA.

1726 – Cesarzowa Rosji Katarzyna I Aleksiejewna powołała Najwyższą Tajną Radę.

1807 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Iławą Pruską.

1815 – Na kongresie wiedeńskim uchwalono deklarację o zniesieniu handlu niewolnikami.

1853 – Utworzono Terytorium Waszyngtonu.

1863 – W Petersburgu podpisano konwencję Alvenslebena, skierowaną przeciw powstaniu styczniowemu.

1865 – Prekursor genetyki Gregor Mendel, podczas posiedzenia lokalnego towarzystwa naukowego w Brnie, zaprezentował sformułowane przez siebie reguły przekazywania cech dziedzicznych.

1867 – Ustanowienie Monarchii Austro-Węgierskiej.

1881 – I wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich nad brytyjskimi w bitwie pod Ingogo.

1887 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił tzw. ustawę Dawesa, o powszechnym podziale ziem.

1889 – Francuski astraonom Auguste Charlois odkrył planetoidę Emma.

1904 – Początek wojny rosyjsko-japońskiej; Japończycy storpedowali Port Arthur.

1906 – Sidney Sonnino został premierem Włoch.

1915 – Premiera amerykańskiego filmu Narodziny narodu w reżyserii Davida Warka Griffitha.

1918 – Wojna ukraińsko-bolszewicka: wojska bolszewickie zdobyły Kijów.

1920 – Tirana została stolicą Albanii.

1922 – W Białym Domu w Waszyngtonie zainstalowano pierwszy radioodbiornik.

1923 – Organ prasowy NSDAP Völkischer Beobachter został przekształcony z tygodnika w dziennik.

1924:

W Carson City w Nevadzie dokonano pierwszej na świecie egzekucji w komorze gazowej.

Uruchomiono komunikację tramwajową w Baku.

1926 – Zainaugurował działalność praski Teatr Wyzwolony.

1928 – Odbył się pierwszy transatlantycki przekaz sygnału telewizyjnego z Londynu do Nowego Jorku.

1941 – W West Palm Beach w stanie Floryda otwarto Norton Museum of Art.

1942 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa pod Diemiańskiem.

1943 – Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie zdobyły wyspę Guadalcanal.

1945 – Przebywający w niemieckiej niewoli w obozie koncentracyjnym na wyspie Uznam radziecki as myśliwski Michaił Diewiatajew uprowadził wraz z grupą 10 więźniów bombowiec Heinkel He 111 z wojskowej bazy Peenemünde, skąd przeleciał na pozycje zajęte przez postępującą na zachód Armię Czerwoną.

1947 – W Berlinie zginęło w pożarze ponad 100 uczestników balu maskowego.

1948 – W szwajcarskim Sankt Moritz zakończyły się V Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

1949:

Irlandia odrzuciła zaproszenie do członkostwa w NATO z powodu okupacji przez Wielką Brytanię 6 hrabstw w północno-wschodniej części wyspy.

Oskarżony o zdradę kraju węgierski kardynał József Mindszenty został skazany na dożywotnie więzienie.

1950 – Utworzono Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego NRD.

1955 – Gieorgij Malenkow został zmuszony do ustąpienia z funkcji premiera ZSRR; jego następcą został Nikołaj Bułganin.

1956 – W Londynie odbyła się prezentacja piętrowego autobusu Routemaster.

1957 – W Nowym Jorku podpisano polsko-japoński układ o zakończeniu stanu wojny i nawiązaniu stosunków dyplomatycznych.

1962:

W starciach z policją w Paryżu zginęło 9 związkowców, uczestniczących w demonstracji przeciwko OAS i wojnie w Algierii.

W południowym Wietnamie zostało ustanowione Dowództwo Pomocy Wojskowej USA.

1963:

W zamachu stanu zorganizowanym przez Partię Bass został obalony i zamordowany premier Iraku Abd al-Karim Kasim.

Władze amerykańskie zakazały swoim obywatelom podróży na Kubę.

1965 – 84 osoby zginęły w katastrofie samolotu Douglas DC-7 pod Nowym Jorkiem.

1967 – Dokonano oblotu szwedzkiego samolotu myśliwsko-szturmowego Saab JA-37 Viggen.

1968 – Został utworzony Park Narodowy Komoé (Wybrzeże Kości Słoniowej).

1969 – W Meksyku spadł meteoryt Allende.

1971 – Na giełdzie w Nowym Jorku został uruchomiony NASDAQ; pierwszy na świecie elektroniczny system obrotu papierami wartościowymi.

1974:

Na Ziemię wróciła ostatnia załoga amerykańskiej stacji orbitalnej Skylab.

W Górnej Wolcie (obecnie Burkina Faso) doszło do wojskowego zamachu stanu pod wodzą generała Sangoulé Lamizany.

1976 – Premiera filmu Taksówkarz.

1979:

18 osób zginęło koło brazylijskiego miasta Agudos w katastrofie należącego do linii TAM samolotu Embraer 110.

Denis Sassou-Nguesso został po raz pierwszy prezydentem Konga.

Portugalia i Chiny nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1981 – Po zakończonym meczu ligowym na stadionie Olympiakosu Pireus w Grecji, z powodu zablokowania obrotowych drzwi wyjściowych zostało stratowanych 21 osób.

1984 – Rozpoczęły się XIV Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Sarajewie.

1985 – Na Morzu Północnym zatonął polski drobnicowiec MS Busko Zdrój; zginęło 24 marynarzy, uratowano jednego.

1989 – 144 osoby zginęły w katastrofie lotu Independent Air 1851, na należącej do portugalskiego archipelagu Azorów wyspie Santa Maria.

1992 – Rozpoczęły się XVI Zimowe Igrzyska Olimpijskie we francuskim Albertville.

1993:

Czechy i Słowacja wprowadziły własne waluty w miejsce korony czechosłowackiej.

W wyniku zderzenia nad Teheranem samolotu pasażerskiego Tu-154M z bombowcem Su-24 zginęły 133 osoby.

1997 – 20-osobowa polska załoga zginęła w wyniku zatonięcia greckiego statku Leros Strenght u wybrzeży Norwegii.

2002 – Rozpoczęły się XIX Zimowe Igrzyska Olimpijskie w amerykańskim Salt Lake City.

2005:

Karolos Papulias został wybrany przez parlament na prezydenta Grecji.

W Azerbejdżanie został utworzony Apszeroński Park Narodowy.