8 maja - Polski Serwis Naukowy

8 maja jest 128. (w latach przestępnych 129.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 237 dni.

Narodowy socjalizm (z pewnymi elementami wewnętrznej polityki . Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945. Ideologami narodowego socjalizmu byli: Adolf Hitler (Mein Kampf) oraz Alfred Rosenberg i Joseph Goebbels.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Święta

imieniny obchodzą: Achacjusz, Achacy, Amat, Arseniusz, Benedykt, Bonifacy, Dezyderia, Dionizy, Heladia, Heladiusz, Ida, Michał, Stanisław, Stanisława, Ulryka, Wiktor i Wiron.

Korea Południowa – Dzień Rodziców

międzynarodowe:

Światowy Dzień Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca

Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej (8. i 9 maja), ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 roku)

Dzień Bibliotekarzy i Bibliotek

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Achacy z Kapadocji (św. Agacjusz, setnik)

św. Bonifacy IV (papież)

św. Dezydery z Bourges (biskup)

św. Iduberga (Ida) z Nijvel (ksieni)

św. Stanisław ze Szczepanowa BM (patron Polski) (na świecie 11 kwietnia)

św. Wiktor z Mediolanu (męczennik)

św. Wiro (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1254 – Prawdopodobna data prawykonania hymnu Gaude Mater Polonia jako części nieszpornej rymowanego oficjum Historia gloriosissimi Stanislai Wincentego z Kielczy, napisanego na kanonizację św. Stanisława.

1468 – Chrzest Fryderyka Jagiellończyka, królewicza polskiego, księcia litewskiego i przyszłego arcybiskupa gnieźnieńskiego, prymasa Polski i biskupa krakowskiego. Obrzędu chrztu dokonał biskup krakowski Jan Lutek, a ojcem chrzestnym był biskup ołomuniecki Protazy.

1808 – Została podpisana umowa Napoleona Bonaparte z rządem Księstwa Warszawskiego o przyjęciu na żołd francuski 8 tysięcy żołnierzy polskich.

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w I bitwie pod Ignacewem.

1907 – Powstał poznański klub sportowy KS Normania, obecnie KS Posnania.

1913 – Zainaugurowano mistrzostwa Galicji w piłce nożnej.

1933:

Dotychczasowy prezydent Polski Ignacy Mościcki został wybrany na drugą kadencję.

Stanisław Skarżyński zakończył przelot przez Atlantyk polskim samolotem RWD-5bis (SP-AJU).

1943:

II wojna światowa: zakończyło się powstanie w getcie warszawskim.

W Nalibokach radzieccy partyzanci wymordowali 128 osób.

1947 – Witold Pilecki został aresztowany przez UB.

1953 – Biskupi polscy skierowali do rządu PRL list, który przeszedł do historii pod nazwą Non possumus.

1989 – Ukazał się pierwszy numer Gazety Wyborczej.

1995 – Został wydany debiutancki album Edyty Górniak Dotyk.

1996 – Adam Zieliński został Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

2002 – Powstała Polska Liga Western i Rodeo.

2004 – Podczas tłumienia zamieszek wywołanych w czasie juwenaliów przez pseudokibiców na osiedlu akademickim "Lumumbowo" w Łodzi, w wyniku omyłkowego użycia przez policję ostrej amunicji zginął jeden z kibiców oraz studentka.

2010 – Józef Kowalczyk został mianowany arcybiskupem metropolitą archidiecezji gnieźnieńskiej i prymasem Polski.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Spotsylvanią – 1864

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
8 maja

589 – Rozpoczął się trzeci synod w Toledo.

1222 – Henryk VII został koronowany w Akwizgranie na króla Niemiec.

1360 – Wojna stuletnia: Anglia i Francja zawarły Traktat w Brétigny.

1429 – Wojna stuletnia: odwrót wojsk angielskich po nieudanym oblężeniu Orleanu.

1450 – W Kent wybuchła rebelia przeciwko Henrykowi VI.

1541 – Hiszpańska ekspedycja dowodzona przez konkwistadora Hernando de Soto dotarła do Missisipi.

1624 – Cesarz Ferdynand II Habsburg i król Węgier Gábor Bethlen podpisali traktat pokojowy w Wiedniu.

1639 – William Coddington założył Newport w Rhode Island.

1648 – Angielska wojna domowa: bitwa pod St. Fagans.

1654 – W Westminsterze podpisano układ pokojowy kończący I wojnę angielsko-holenderską.

1660 – Nowy angielski parlament zwrócił się do Karola II z prośbą o powrót do kraju z wygnania i ogłosił go królem.

1721 – Innocenty XIII został papieżem.

1740 – Został podpisany traktat o wieczystej przyjaźni między Francją i Turcją.

1794 – Rewolucja francuska: zgilotynowano francuskiego fizyka i chemika oraz poborcę podatkowego Antoine'a Lavoisiera.

1821 – Wojna o niepodległość Grecji: miała miejsce bitwa pod Gravią.

1842 – 55 osób zginęło w pierwszej we Francji katastrofie kolejowej na trasie Wersal-Paryż. Wśród ofiar śmiertelnych był podróżnik i badacz Jules Dumont d'Urville wraz z żoną i synem.

1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Palo Alto.

1864 – Wojna secesyjna: w bitwie pod Spotsylvanią wojska Północy pod dowództwem gen. Ulyssesa Granta pokonały wojska Południa dowodzone przez gen. Roberta Lee.

1886 – John Pemberton opracował recepturę napoju, który nazwał Coca-Colą.

1898 – Powstała włoska Liga Piłki Nożnej.

1902 – Wybuch wulkanu Pelée zniszczył miasto Saint-Pierre na Martynice, zginęło 30 tys. mieszkańców miasta, a ocalała tylko jedna osoba.

1908 – W Sankt Petersburgu powstała polska Korporacja Akademicka Sarmatia.

1914 – Powstała amerykańska wytwórnia filmowa Paramount Pictures.

1921 – W Szwecji zniesiono karę śmierci.

1924 – Podpisano Konwencję Kłajpedzką między Litwą a mocarstwami sprzymierzonymi.

1929 – Norwegia anektowała wyspę Jan Mayen.

1933 – Mahatma Gandhi rozpoczął swoją 21-dniową głodówkę, by zaprotestować przeciwko polityce brytyjskiej w Indiach.

1937 – Powołano metropolię ryską.

1941 – Podszywający się pod jednostkę norweską niemiecki krążownik pomocniczy HSK Pinguin został zatopiony na Oceanie Indyjskim przez brytyjski krążownik HMS Cornwall. Zginęło 342 członków załogi i 203 brytyjskich jeńców wojennych.

1942 – Wojna na Pacyfiku: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa na Morzu Koralowym.

1944 – Wojska radzieckie zdobyły Sewastopol.

1945:

Dowództwo niemieckie podpisało bezwarunkową kapitulację wobec aliantów zachodnich i ZSRR.

Francuscy żołnierze wymordowali setki Algierczyków w Satif.

Prezydent Harry S. Truman w przemówieniu radiowym poinformował Amerykanów o końcu II wojny światowej w Europie.

Zakończyło się powstanie praskie.

1946 – Otwarto EuroAirport pod Bazyleą.

1954:

Rozpoczęła się konferencja genewska w sprawie Indochin.

W Manili na Filipinach została założona Azjatycka Konfederacja Piłkarska (AFC).

1958 – Wiceprezydent USA Richard Nixon został popchnięty, wygwizdany, obrzucony i opluty podczas antyamerykańskiego protestu w Limie.

1962 – Zwodowano atomowy okręt podwodny USS Lafayette.

1970:

9 dzieci i 3 dorosłych zginęło, a 19 osób zostało rannych w ataku bojowników OWP na autobus szkolny koło Avivim w Izraelu.

Ukazał się ostatni album grupy The Beatles Let It Be.

1972 – Prezydent Richard Nixon ogłosił blokadę morską Wietnamu Północnego.

1973 – Poddali się rebelianci indiańscy, którzy okupowali przez 10 tygodni rezerwat w wiosce Wounded Knee w amerykańskim stanie Południowa Dakota.

1978 – Włoch Reinhold Messner i Austriak Peter Habeler zdobyli bez aparatów tlenowych Mount Everest.

1980 – Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła całkowite wytępienie ospy prawdziwej.

1984:

Kapral Denis Lortie otworzył ogień do członków Zgromadzenia Narodowego Quebecu, zabijając 3 i raniąc 13 osób.

We francuskim Nantes otwarto Stade de la Beaujoire.

Związek Radziecki ogłosił, że zbojkotuje Letnie Igrzyska Olimpijskie 1984 w Los Angeles.

1987:

Brytyjska jednostka specjalna SAS zaatakowała z zaskoczenia i zabiła członków brygady Provisional Irish Republican Army, którzy zostali potem nazwani "męczennikami z Loughgall".

Senator Gary Hart, zapytany o swoje relacje z modelką Donną Rice, wycofał się z wyścigu o nominację na oficjalnego kandydata na prezydenta Stanów Zjednoczonych z ramienia Demokratów.

1988 – François Mitterrand wygrał ponownie wybory prezydenckie we Francji, pokonując w drugiej turze Jacques'a Chiraca.

1995 – Prezydent USA Bill Clinton podpisał dekret wprowadzający embargo na handel z Iranem.

1996 – Parlament RPA uchwalił nową konstytucję.

1999 – Ismail Omar Guelleh został prezydentem Dżibuti.

2000 – Australia i Korea Północna nawiązały stosunki dyplomatyczne.

2003 – Przyjęto nową flagę stanową Georgii.

2008 – Władimir Putin został premierem Federacji Rosyjskiej.

2009 – Jan Fischer został premierem Czech.

2010 – W katastrofie w kopalni "Raspadskaja" w Rosji zginęło 90 górników, 71 zostało rannych.