8 stycznia - Polski Serwis Naukowy

8 stycznia jest 8. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 357 (w latach przestępnych 358) dni.

Zbigniew Węglarz (ur. 5 sierpnia 1914 roku, zm. 8 stycznia 2007 roku) – polski komandor podporucznik i morski oficer pokładowy niszczycieli, kapitan żeglugi wielkiej. Podczas II wojny światowej służył na okrętach jako oficer broni podwodnej. W latach 1948-1950 dowodził ORP "Błyskawica". W okresie stalinizmu w Polsce był represjonowany, następnie został zrehabilitowany. Od 1958 roku przez dwadzieścia lat pływał na stanowiskach oficerskich i kapitańskich we flocie handlowej. Kawaler Orderu Odrodzenia Polski.

Janusz Kotliński (ur. 8 stycznia 1932 w Dobrzelinie, zm. 19 października 2005 w Lublinie) - polski lekkoatleta, członek słynnego Wunderteamu, później trener.

Święta

Imieniny obchodzą: Albert, Apolinary, Erhard, Heladia, Heladiusz, Laurencjusz, Laurenty, Maksym, Mroczysław, Mścisław, Seweryn, Teofil i Wawrzyniec.

Mariany Północne – Dzień Wspólnoty Narodów.

Monako – Święto Niepodległości

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Erhard z Ratyzbony (biskup)

bł. Eurozja Fabris Barban (tercjarka franciszkańska)

św. Piotr Tomasz z Gaskonii (†1366, biskup Patti i Lipari, Corony, od 1363 arcybiskup Candii oraz patriarcha tytularny Konstantynopola)

św. Seweryn z Noricum (mnich i patron Austrii)

św. Wawrzyniec Iustiniani (pierwszy patriarcha Wenecji)

św. Wulsyn (opat i biskup)

Wydarzenia w Polsce

1549 – Kozienice otrzymały prawa miejskie.

1660 – II wojna północna: Michał Pac zdobył Mitawę w Kurlandii.

1745 – W Warszawie podpisano międzynarodowy traktat sojuszniczy, skierowany przeciwko Prusom.

1760 – Książę kurlandzko-semigalski Karol Krystian Wettyn złożył w Warszawie hołd lenny królowi Augustowi III.

1818 – Wilamowice otrzymały prawa miejskie.

1919 – Naczelna Rada Ludowa objęła władzę na terenach odbitych Niemcom podczas powstania wielkopolskiego.

1922 – Odbyły się wybory do Sejmu Litwy Środkowej.

1932 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego PZL.4.

1938 – W Białej aresztowano jednego z najgroźniejszych polskich przestępców międzywojennych Nikifora Maruszeczkę.

1947:

Premiera Zakazanych piosenek, pierwszego polskiego powojennego filmu.

Przed Sądem Okręgowym w Gdańsku rozpoczął się drugi proces załogi Stutthofu.

1951 – Sejm przyjął ustawę o nacjonalizacji aptek.

1965 – Melchior Wańkowicz, mający do odbycia 1,5 roczną karę więzienia za współpracę z Radiem Wolna Europa, spotkał się z Władysławem Gomułką.

1967 – Na dworcu Wrocław Główny zginął w wypadku Zbigniew Cybulski.

1993 – Sejm przyjął ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

1995 – Odbył się III finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

1998 – Premiera Filmu Godziny szczytu.

1999 – Premiera filmu Kiler-ów 2-óch.

2006 – Odbył się XIV finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

2012 – Odbył się XX finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Wydarzenia na świecie

Plaże Gallipoli tuż przed ewakuacją aliantów – 1916

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
8 stycznia

871 – Król Wesseksu Alfred Wielki pokonał Duńczyków w bitwie pod Ashdown.

1198 – Innocenty III został papieżem.

1297 – Monako uzyskało niepodległość.

1455 – Papież Mikołaj V bullę Romanus Pontifex, w której przyznawał królowi portugalskiemu Alfonsowi V, jego sukcesorom i infantowi Henrykowi prawo podboju nowych terenów w Afryce, walki z niewiernymi i monopol na handel, a tym którzy by Portugalczykom utrudniali ich dzieło groził ekskomuniką.

1499 – Król Francji Ludwik XII ożenił się z księżną Anną Bretońską.

1676 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: flota francuska odniosła zwycięstwo nad holenderską w bitwie pod Stromboli.

1705 – W Theather am Gänsemarkt w Hamburgu odbyła się premiera opery Almira Georga Friedricha Händla.

1735 – W Londynie odbyła się premiera opery Ariodante Georga Friedricha Händla.

1780 – W trzęsieniu ziemi o sile 7.7 w skali Richtera z epicentrum w okolicy miasta Tebriz w północno-zachodnim Iranie zginęło ponad 80 tys. osób.

1800 – We Francji odnaleziono wychowywanego przez dzikie zwierzęta chłopca z Aveyron.

1806 – Powstała brytyjska Kolonia Przylądkowa w południowej Afryce.

1811 – W regionie German Coast w Luizjanie wybuchło największe w historii USA powstanie niewolników pod wodzą Charlesa Deslondesa.

1815 – Wojna brytyjsko-amerykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Nowym Orleanem.

1835 – Andrew Jackson jako jedyny prezydent USA spłacił ostatnią ratę długu publicznego.

1842 – Założono Uniwersytet Techniczny w Delft w Holandii.

1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w II bitwie pod Springfield (Missouri).

1867 – Czarnoskórzy mężczyźni uzyskali prawa wyborcze w Dystrykcie Kolumbii.

1877 – Wojna o Góry Czarne: wojska amerykańskie pokonały Indian w bitwie pod Wolf Mountain.

1909 – Założono luksemburski klub piłkarski CS Grevenmacher.

1910 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Cygańska miłość Ferenca Lehára.

1912 – Powstał Południowoafrykański Ojczysty Kongres Narodowy (od 1923 roku Afrykański Kongres Narodowy).

1916:

I wojna światowa: ostatnie jednostki aliantów wycofały się spod Gallipoli.

Zwodowano brytyjski krążownik liniowy HMS Repulse.

1918 – Prezydent USA Woodrow Wilson przedstawił swój program pokojowy (tzw. Czternaście punktów Wilsona), z których trzynasty mówił o utworzeniu niepodległego państwa polskiego.

1920 – Założono Czechosłowacki Kościół Husycki.

1926:

Bảo Đại został ostatnim cesarzem Wietnamu.

Została zawarta unia między Królestwem Hidżazu a Królestwem Nadżdu, przekształcona w 1932 roku w Arabię Saudyjską.

1929 – W Kijowie odbyła się premiera filmu dokumentalnego Człowiek z kamerą.

1930 – Przyszły król Włoch Humbert II poślubił w Rzymie księżniczkę belgijską Marię Józefę.

1931 – Otwarto Port lotniczy Piarco pod Port-of-Spain (Trynidad i Tobago).

1938 – Hiszpańska wojna domowa: wojska republikańskie zdobyły Teruel.

1940:

W Bell Labs w USA zbudowano maszynę liczącą Complex Number Calculator.

Wojna radziecko-fińska: zwycięstwo wojsk fińskich w bitwie pod Suomussalmi.

Wprowadzono racjonowanie żywności w Wielkiej Brytanii.

1942 – Front wschodni: rozpoczęła się operacja rżewsko-wiaziemska kontrofensywa Armii Czerwonej przeciwko niemieckiej Grupie Armii Środek.

1944 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca Lockheed F-80 Shooting Star.

1949 – W Moskwie zakończyła się trzydniowa konferencja na której utworzono Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.

1952 – Przyjęto konstytucję Jordanii.

1953 – René Mayer został premierem Francji.

1959:

Charles de Gaulle został prezydentem Francji.

Rewolucja kubańska: oddziały Fidela Castro wkroczyły do Hawany.

1961 – 75% Francuzów głosujących w referendum opowiedziało się za przyznaniem niepodległości Algierii.

1962:

Instytut Literacki w Paryżu rozpoczął wydawanie Zeszytów Historycznych.

W Narodowej Galerii Sztuki w Waszyngtonie wystawiono po raz pierwszy w Ameryce obraz Leonarda da Vinciego Mona Lisa.

W wyniku zderzenia pociągów w Harmelen pod Utrechtem w Holandii zginęły 93 osoby, a 54 zostały ranne.

1968 – Otwarto halę hokejową Pacific Coliseum w Vancouver.

1971 – Urugwajscy partyzanci Tupamaros uprowadzili brytyjskiego ambasadora Geoffreya Jacksona.

1972 – Pakistan uwolnił bengalskiego przywódcę niepodległościowego Mujibura Rahmana.

1973:

Rozpoczął się proces 7 oskarżonych w aferze Watergate.

Wznowiono tajne amerykańsko-wietnamskie rozmowy pokojowe pod Paryżem.

Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 21 wraz z pojazdem Łunochod 2.

1976 – Na spotkaniu w Kingston na Jamajce przyjęto reformę międzynarodowego systemu monetarnego (tzw. demoneteryzacja złota).

1977 – W moskiewskim metrze doszło do serii trzech zamachów bombowych, przeprowadzonych przez armeńskich nacjonalistów. Zginęło 7 osób, a 37 zostało rannych.

1978 – W irańskim mieście Kom policja zastrzeliła kilkuset demonstrantów.

1979:

50 osób zginęło w wyniku eksplozji francuskiego tankowca Bételgeuse w zatoce Bantry na południowo-zachodnim wybrzeżu Irlandii.

ChRL i Dżibuti nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1980 – Na Kubie utworzono Park Narodowy Turquino.

1982:

Oscar Ribas Reig został pierwszym w historii premierem Andory.

W 70. rocznicę utworzenia Afrykańskiego Kongresu Narodowego, budowana południowoafrykańska elektrownia jądrowa Koeberg została zaatakowana przez Umkhonto we Sizwe, zbrojne ramię ANC, co spowodowało wielomilionowe straty i opóźniło zakończenie budowy o 18 miesięcy.

1984 – Brunei zostało przyjęte do Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN).

1989:

W trakcie pochodzenia do awaryjnego lądowania w Porcie lotniczym East Midlands rozbił się Boeing 737-400 lecący z Londynu do Belfastu; zginęło 47 osób, a 79 zostało rannych.

Rozpoczęła się japońska epoka Heisei.

1993 – Serbscy zamachowcy zastrzelili wicepremiera Bośni i Hercegowiny Hakiję Turajlicia.

1996 – Samolot transportowy An-32 linii Africa Air spadł w Kinszasie na bazar pełen ludzi; zginęło około 300 osób.

1998 – Ramzi Yousef, organizator pierwszego zamachu na WTC w 1993 roku, został skazany na dożywocie.

2002 – Premiera filmu 8 kobiet.

2003:

21 osób zginęło, gdy samolot Beechcraft 1900D uderzył krótko po starcie w budynek hangaru na lotnisku w Charlotte (Karolina Północna).

W Diyarbakır (Turcja) w katastrofie należącego do Turkish Airlines samolotu Avro RJ100 zginęło 75 osób, a 5 zostało rannych.

2005:

Okręt podwodny USS San Francisco, płynący z maksymalną prędkością, uderzył w górę podmorską 350 mil na południe od wyspy Guam na Pacyfiku; zginął jeden marynarz, a większość ze 137-osobowej załogi odniosła obrażenia.

W chińsko-wietnamskim incydencie w Zatoce Tonkińskiej zginęło 9 wietnamskich rybaków.

2007:

Marokańczyk Mounir el-Motassadeq, zamieszany w zamachy z 11 września 2001, został skazany przez sąd w Hamburgu na 15 lat więzienia.

Na kongresie Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w Seattle ogłoszono odkrycie pierwszego przypadku potrójnego kwazara. Odkrycia dokonano w WM Keck Observatory na Hawajach.

2008 – 15-letni skaut powstrzymał uzbrojonego w nóż zamachowca, który na wyspie Hoarafushi usiłował zamordować prezydenta Malediwów Maumoona Abdula Gayooma.

2009 – W trzęsieniu ziemi w Kostaryce zginęło lub zaginęło 100 osób, a 91 zostało rannych.

2010 – Na granicy między Kongo a Angolą został ostrzelany autokar, którym piłkarska reprezentacja Togo jechała na rozgrywany w Angoli turniej o Puchar Narodów Afryki. W wyniku ataku zginęły 3 osoby, a 8 zostało rannych

2011 – W Tucson w Arizonie szaleniec zastrzelił 6 i ranił 13 osób, w tym członkinię Izby Reprezentantów Gabrielle Giffords.