9 czerwca - Polski Serwis Naukowy

9 czerwca jest 160. (w latach przestępnych 161.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 205 dni.

Grzegorz XVI, (łac. Gregorius XVI), właściwie Bartolomeo Alberto Cappellari (ur. 18 września 1765 w Belluno, zm. 1 czerwca 1846 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, kameduła, papież w latach 1831-1846.

Piotr I Aleksiejewicz Wielki, Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.

Święta

imieniny obchodzą: Anna, Bertrand, Efrem, Felicjan, Józef, Kanimir, Kolumb, Maksymian, Pelagia, Prosimir, Ryszard, Sylwester i Sylwestra.

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Archiwów (obchodzone od 2007, w rocznicę utworzenia w Paryżu w 1950 roku Międzynarodowej Rady Archiwów – ICA)

Polska – Dzień Pracowników Archiwów i Bibliotek

Uganda – Dzień Bohaterów Narodowych

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

bł. Anna Maria Taigi (mistyczka)

św. Efrem (doktor i Ojciec Kościoła, Ojciec Pustyni)

św. Kolumba (opat), również: Kolumban Starszy, Kolumba opat z Hy (Iona)

Wydarzenia w Polsce

1210 – Mieszko I Plątonogi został księciem krakowskim.

1772 – I rozbiór Polski: wojska austriackie zajęły Wieliczkę.

1807 – IV koalicja antyfrancuska: zakończyła się francusko-rosyjska bitwa pod Dobrym Miastem.

1863 – Powstanie styczniowe: personel Banku Polskiego na Placu Bankowym w Warszawie przekazał powstańcom, dowodzonym przez Aleksandra Waszkowskiego depozyty Kasy Głównej Królestwa w wysokości 3,6 miliona złotych, 500 tysięcy rubli i wielu listów zastawnych.

1877 – W Warszawie odbyła się premiera opery Aida Giuseppe Verdiego z polskim librettem.

1906 – Późniejszy trzykrotny premier i marszałek Sejmu Walery Sławek został ciężko ranny w czasie ataku Organizacji Bojowej PPS na rosyjski pociąg pancerny pod Milanówkiem.

1920 – Ustąpił rząd Leopolda Skulskiego.

1936 – W Gdyni policja strzelała do demonstracji strajkujących robotników, zabijając jedną osobę i raniąc 9.

1945 – Rozpoczął działalność Teatr Lalki, Maski i Aktora Groteska w Krakowie.

1946 – Uroczysta inauguracja polskiego Uniwersytetu Wrocławskiego.

1951 – W Lęborku odnotowano czerwcowe minimum temperatury w Polsce (–3,4 °C).

1956 – 5 górników zginęło w wybuchu gazu w KWK „Siemianowice”.

1984 – Marian Woronin ustanowił w trakcie Memoriału Janusza Kusocińskiego w Warszawie rekord Europy w biegu na 100 metrów (10,00 s).

1991 – Zakończył się pierwszy etap czwartej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski

1997 – Na uroczystej mszy w Krośnie Jan Paweł II kanonizował Jana z Dukli.

2000 – Powstał Euroregion Beskidy.

2006 – Sejm przyjął ustawy powołujące Centralne Biuro Antykorupcyjne i Służbę Kontrwywiadu Wojskowego.

Wydarzenia na świecie

Obrady Kongresu Wiedeńskiego (1814-1815) na rycinie z epoki

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
9 czerwca

19 p.n.e. – W Rzymie otwarto akwedukt Aqua Virgo.

193 – Po przejęciu władzy nad większością imperium rzymskiego Septymiusz Sewer poprowadził triumfalny pochód w Rzymie.

721 – Zwycięstwo Franków nad Arabami w bitwie pod Tuluzą.

1075 – Wojska saskie stoczyły z Niemcami bitwę pod Homburgiem nad rzeką Unstrut.

1534 – Jacques Cartier jako pierwszy Europejczyk wpłynął na Rzekę Świętego Wawrzyńca.

1572 – Henryk IV Burbon został królem Nawarry.

1660 – Król Francji Ludwik XIV ożenił się z Marią Teresą Hiszpańską.

1793 – Rewolucyjna armia francuska pokonała Austriaków w bitwie pod Arlon i zajęła miasto.

1815 – Podpisano akt końcowy Kongresu wiedeńskiego.

1832 – Papież Grzegorz XVI wydał encyklikę Cum primum, w której potępił uczestników powstania listopadowego.

1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Port Republic.

1884 – W Berlinie rozpoczęto budowę gmachu parlamentu Rzeszy.

1898 – Chiny wydzierżawiły na 99 lat Hongkong Wielkiej Brytanii.

1905 – Założono angielski klub piłkarski Charlton Athletic F.C.

1920 – W Londynie otwarto Imperial War Museum.

1923 – Bułgaria: w wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony i 5 dni później zamordowany premier Aleksandyr Stambolijski.

1928 – Charles Kingsford Smith i Charles Ulm na samolocie Fokker F.VII, nazwanym Southern Cross, przelecieli w dniach 31 maja – 9 czerwca po raz pierwszy Pacyfik z Oakland w USA do Brisbane w Australii, z międzylądowaniami na Hawajach i Fidżi, pokonując trasę o długości 12 tys. kilometrów.

1934 – Premiera pierwszego filmu z Kaczorem Donaldem.

1937 – Działacze antyfaszystowscy Carlo Roselli i Nello Rosselli zostali zamordowani we Francji przez włoską bojówkę faszystowską.

1944 – Front zachodni: taktyczne zwycięstwo Aliantów w bitwie morskiej koło wyspy Ouessant na Kanale La Manche.

1946 – Bhumibol Adulyadej został królem Tajlandii.

1953 – 94 osoby zginęły w wyniku przejścia tornada nad Worcester w stanie Massachusetts.

1957 – Pierwsze wejście na ośmiotysięcznik Broad Peak.

1958 – Luis Gallo Porras został premierem Peru.

1959 – Zwodowano podwodny okręt atomowy USS George Washington, pierwszy przewożący pociski balistyczne.

1962 – Proklamowano Republikę Tanganiki.

1963 – Na Islandii odbyły się wybory parlamentarne.

1964 – Lal Bahadur Shastri został premierem Indii.

1967 – Wojna sześciodniowa: wojska izraelskie zajęły pozycje wzdłuż całego Kanału Sueskiego.

1972 – Ponad 250 osób zginęło w wyniku powodzi w Rapid City w Dakocie Południowej.

1974 – Portugalia i ZSRR nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1976 – W stolicy Mauretanii, Nawakszut został zamordowany przez członków ruchu POLISARIO pierwszy prezydent Sahary Zachodniej, El Wali Mustafa Sajed.

1980 – Został wystrzelony Sojuz T-2 z misją załogową na stację orbitalną Salut 6.

1983 – Partia Konserwatywna wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.

1993:

Odbył się ślub japońskiego następcy tronu księcia Naruhito z Masako Owada.

Premiera filmu Jurassic Park.

1999 – Wojna w Kosowie: podpisano porozumienie o warunkach wycofania wojsk serbskich z Kosowa oraz wejścia do prowincji sił międzynarodowych KFOR.

2006:

Na plaży w Beit Lahia w Strefie Gazy doszło do masakry spowodowanej izraelskim ostrzałem artyleryjskim. Zginęło 8 Palestyńczyków, a około 30 zostało rannych.

W Niemczech rozpoczęły się XVIII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. W swym pierwszym meczu reprezentacja Polski przegrała z Ekwadorem 0:2.

2008 – 20 osób zginęło w wybuchu bomby na dworcu autobusowym w Al-Buwajra w północnej Algierii.

2009 – Co najmniej 17 osób zginęło, a 46 zostało rannych w zamachu na hotel w pakistańskim Peszawarze.

2010 – W wyborach parlamentarnych w Holandii zwyciężyła Partia Ludowa na rzecz Wolności i Demokracji (VVD) na czele z Markiem Rutte.