9 listopada - Polski Serwis Naukowy

9 listopada jest 313. (w latach przestępnych 314.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 52 dni.

El Apóstol (pl. Apostoł) – argentyński film animowany z 1917 roku, rysowany przez Quirino Cristianiego. Trwa około 60 minut. Jest to pierwszy na świecie pełnometrażowy film animowany. Żadna kopia nie zachowała się do czasów współczesnych.

Świecław, Świesław - staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w wersji nagłosowej Świe-, Świec-, oraz członu -sław ("sława, sławić").

Święta

imieniny obchodzą: Agrypin, Aleksander, Benignus, Benigny, Bogdan, Dziwigor, Elżbieta, Genowefa, Gorzysław, Joanna, Lilla, Ludwik, Nestor, Orestes, Ścibor, Świecław, Teodor i Ursyn.

Kambodża – Święto Niepodległości

międzynarodowe

Europejski Dzień Wynalazcy

Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem

Nepal – Święto Konstytucji

Pakistan – Rocznica Urodzin Muhammada Iqbala

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

Bazylika św. Jana na Lateranie (Święto Rocznicy Poświęcenia Bazyliki Laterańskiej)

bł. Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej (Elżbieta Catez)

Wydarzenia w Polsce

1794 – Insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjskie wkroczyły do Warszawy.

1883 – W Gdańsku zainstalowano pierwsze telefony. Aparat z nr 1 otrzymał miejscowy browar.

1885 – Powstała Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego (obecnie Macierz Ziemi Cieszyńskiej).

1916 – Państwa centralne ogłosiły apel o ochotniczy zaciąg Polaków do wojska.

1919 – Założono Towarzystwo Żeglugowe "Sarmacja".

1920 – Została zawarta Konwencja polsko-gdańska.

1939:

Około 120 osób aresztowano w drugiej akcji pacyfikacyjnej elity intelektualnej Krakowa (Zweite Sonderaktion Krakau).

Rozpoczęła się Sonderaktion Lublin.

Wódz Naczelny gen. Władysław Sikorski nadał Warszawie order Virtuti Militari V klasy.

W Warszawie została założona Tajna Armia Polska.

1941 – W Mirze pod Grodnem hitlerowcy rozstrzelali 1500 Żydów.

1942 – Likwidacja getta w Lublinie.

1958 – Ukazało się premierowe wydanie Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego.

1980 – Premiera 1. odcinka serialu Dom.

1989 – Kanclerz RFN Helmut Kohl rozpoczął oficjalną wizytę w Polsce.

1990 – Sejm przyjął ustawę o przejęciu przez skarb państwa majątku po byłej PZPR.

1995 – Premiera 1. odcinka serialu sensacyjnego Ekstradycja.

2001 – Premiera filmu Wiedźmin.

2002 – Wystartowała telewizja edukacyjna Edusat.

2009 – Powstała TVN News and Services Agency.

Wydarzenia na świecie

Berlińczycy stojący na dzielącym ich miasto murze – kilka dni przed jego zburzeniem (1989)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
9 listopada

324 – Bazylika Laterańska w Rzymie została poświęcona Jezusowi Chrystusowi przez papieża Sylwestra I.

1282 – Po przyjęciu przez Piotra III Wielkiego korony papieskiego lenna Sycylii, papież Marcin IV obłożył klątwą jego oraz następców.

1313 – Ludwik IV Bawarski pokonał swego kuzyna Fryderyka III w bitwie pod Gammelsdorf.

1330 – Rozpoczęła się bitwa pod Posadą w której hospodar wołoski Basarab I rozgromił wojska króla Węgier Karola Roberta.

1456 – Węgierski arystokrata i dowódca wojskowy Władysław Hunyady, w odwecie za nieudany zamach na swoje życie, zamordował Ulryka II, ostatniego hrabiego Celje.

1494 – Obalona przez mieszkańców rodzina Medyceuszy uciekła z Florencji, ich dobra zostały złupione, a w mieście przywrócono ustrój republikański.

1520 – Krwawa łaźnia sztokholmska: egzekucja 82 magnatów szwedzkich, dokonana przez duńskich najeźdźców.

1799 – Napoleon Bonaparte dokonał zamachu stanu i przejął władzę we Francji.

1870 – Wojna prusko-francuska: zwycięstwo Francuzów w bitwie pod Borny.

1888 – Kuba Rozpruwacz zamordował Mary Jane Kelly.

1906 – Theodore Roosevelt jako pierwszy urzędujący prezydent USA odbył podróż zagraniczną (wizytował budowę Kanału Panamskiego).

1907:

Król Wielkiej Brytanii Edward VII otrzymał w prezencie urodzinowym największy i najczystszy diament Cullinan.

Rozegrano pierwsze w historii Football League First Division derby Londynu, pomiędzy Chelsea FC i Arsenalem.

1908 – Elizabeth Garrett Anderson została wybrana na burmistrza Aldeburgh jako pierwsza kobieta w historii Anglii.

1911 – Zwodowano największy żaglowiec w historii France II.

1913 – Ponad 250 osób zginęło w wyniku potężnego sztormu na Wielkich Jeziorach Amerykańskich.

1914 – I wojna światowa: w bitwie koło Wysp Kokosowych australijska marynarka zniszczyła niemiecki krążownik SMS Emden.

1915 – Niemiecki okręt podwodny U-35 zatopił u wybrzeży Grecji amerykański statek pasażerski SS Californian, znany z nieudzielenia pomocy tonącemu Titanicowi.

1917 – Premiera argentyńskiego, pierwszego w historii pełnometrażowego filmu animowanego El Apóstol.

1918 – Abdykował cesarz Niemiec Wilhelm II; Philipp Scheidemann proklamował republikę.

1921 – Albert Einstein otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za wyjaśnienie efektu fotoelektrycznego.

1923 – Pucz monachijski: fiasko próby przejęcia władzy przez Adolfa Hitlera.

1925 – Utworzono Schutzstaffel (SS).

1937 – Wojna chińsko-japońska: wojska japońskie zdobyły Szanghaj.

1938 – Miała miejsce noc kryształowa – pogrom Żydów w Niemczech.

1942 – Erik Scavenius został premierem Danii.

1953 – Kambodża uzyskała niepodległość (od Francji).

1956 – Nad Trójkątem Bermudzkim zaginął patrolowy bombowiec amerykańskiej marynarki wojennej z 10-osobową załogą.

1961 – W The Cavern Club w Liverpoolu menedżer Brian Epstein po raz pierwszy obejrzał występ grupy The Beatles.

1962 – Stanisławów na Ukrainie został przemianowany na Iwano-Frankowsk.

1963:

W wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego Miike na japońskiej wyspie Kiusiu zginęło 458 górników, a 839 zostało rannych.

W wyniku zderzenia trzech pociągów pod Jokohamą zginęły 162 osoby, a 120 zostało rannych.

1964 – Eisaku Satō został premierem Japonii.

1965:

22-letni Amerykanin Roger Allen LaPorte dokonał samospalenia przed siedzibą ONZ w Nowym Jorku, w proteście przeciwko wojnie wietnamskiej.

Blackout w północno-wschodnich stanach USA i kanadyjskiej prowincji Ontario pozbawił prądu kilkadziesiąt milionów osób.

Ferdinand Marcos wygrał wybory prezydenckie na Filipinach.

1967 – NASA: wystrzelono bezzałogowy statek kosmiczny Apollo 4.

1981 – San Yu został prezydentem Birmy.

1984 – Premiera filmu Koszmar z ulicy Wiązów.

1985 – Garri Kasparow został mistrzem świata w szachach.

1986 – Atef Sedki został premierem Egipt.

1988 – Premiera filmu Laleczka Chucky.

1989:

Jesień Ludów: rozpoczęło się burzenie muru berlińskiego.

Turgut Özal został prezydentem Turcji.

1990 – Premiera filmu Tańczący z wilkami.

1991 – Dżochar Dudajew został pierwszym prezydentem Czeczeńskiej Republiki Iczkerii,

1993 – W stolicy Hercegowiny Mostarze chorwacka armia zburzyła Stary Most nad Neretwą.

1994 – Odkryto pierwiastek chemiczny darmsztadt.

1995 – Macedonia i Ukraina zostały przyjęte do Rady Europy.

1997 – Wystartował kanał BBC News.

2000:

W Indiach utworzono stan Uttarakhand.

Został odkryty księżyc Saturna – Albioriks.

2001 – Wojska amerykańskie i siły Sojuszu Północnego zdobyły zajmowane przez talibów miasto Mazar-i Szarif w Afganistanie.

2005:

W wyniku samobójczych zamachów bombowych na 3 hotele w stolicy Jordanii Ammanie zginęło 60 osób, a ponad 100 zostało rannych.

Europejska Agencja Kosmiczna: w kierunku Wenus wysłana została sonda Venus Express.

2008 – 3 zamachowcy odpowiedzialni za zamachy na Bali w 2002 roku zostali straceni przez rozstrzelanie.

2009:

Saad Hariri został premierem Libanu.

Została opublikowana konstytucja apostolska Anglicanorum coetibus (wydana 4 listopada 2009 przez Benedykta XVI), dotycząca tworzenia ordynariatów dla anglikanów uznających zwierzchnictwo papieża.