9 lutego - Polski Serwis Naukowy

9 lutego jest 40. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 325 (w latach przestępnych 326) dni.

Druga Komisja José Barroso – Komisja Europejska, która działalność rozpoczęła 9 lutego 2010 (w momencie zatwierdzenia jej składu przez Parlament Europejski). Jej przewodniczącym jest José Manuel Barroso.

Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

Święta

Imieniny obchodzą: Ansbert, Apolonia, Bernard, Cyryl, Donat, Felicjan, Gorzysław, Jakub, Marian, Mariusz, Nikifor, Pelagia, Pryma, Prymus, Reginald, Sabin i Sulisława.

Liban – Dzień św. Marona

Polska, Włochy – Dzień Pizzy

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Apolonia z Aleksandrii (męczennica)

bł. Jakub Cusmano

bł. Marian Szkot (opat)

św. Michał Febres Cordero y Muñoz (jedyny kanonizowany Ekwadorczyk)

św. Teliaw (Teilo)

Wydarzenia w Polsce

1321 – Zakończył się sąd papieski mający rozsądzić sprawę zaboru Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków. Zakon został zobowiązany do zwrotu zagarniętej ziemi oraz wypłaty odszkodowania w wysokości 30 tys. grzywien.

1339 – Kazimierz Wielki ratyfikował Traktat wyszehradzki.

1359 – Pakość otrzymała prawa miejskie.

1649 – Powstanie Chmielnickiego: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie o Mozyrz.

1811 – Powstała loża wolnomularska Wolność Odzyskana.

1929 – W wówczas niemieckim Olecku zanotowano najniższą temperaturę na dzisiejszych ziemiach polskich (-42,2°C).

1943 – Banda UPA dokonała masakry polskiej ludności we wsi Parośla I na Wołyniu.

1944 – Gestapo zamordowało ppor. Arkadiusza Deglera ps.”Grad”, szefa sztabu Armii Ludowej na okręg częstochowski.

1945 – W Elblągu został aresztowany Aleksander Sołżenicyn, wówczas kapitan artylerii Armii Czerwonej. Powodem był przechwycony przez NKWD list do przyjaciela, w którym Sołżenicyn krytykował metody prowadzenia wojny przez ZSRR i rolę Stalina.

1953 – Wydano dekret dający organom państwowym prawo do odmowy zgody na wszelkie nominacje kościelne.

1961 – Premiera filmu Matka Joanna od Aniołów w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

1965 – Premiera filmu Rękopis znaleziony w Saragossie w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa.

1970 – Zakończył się tzw. proces taterników oskarżonych o kolportaż nielegalnych pism.

1982 – Wydano wyroki skazujące na górników z KWK "Wujek".

1990 – Przywrócono dawne godło państwowe. Po przemianach ustrojowych nastąpił powrót do zmodyfikowanej wersji polskiego Orła Białego z otwartą koroną według wzoru z 1927 roku.

2001 – Premiera filmu Reich w reżyserii Władysława Pasikowskiego.

2005 – Po raz pierwszy obchodzono w Polsce Dzień Bezpiecznego Internetu.

2006 – Rozpoczęto wypłaty jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka (tzw. becikowego).

2007 – Ostatecznie zlikwidowano usługi dalekopisowe.

Wydarzenia na świecie

Polska Stacja Polarna Hornsund na Spitsbergenie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
9 lutego

474 – Zenon został cesarzem wschodniorzymskim.

1529 – Katedra bazylejska oraz inne świątynie w mieście zostały sprofanowane przez luterański tłum.

1552 – Założono miasto Valdivia w Chile.

1555 – W Gloucester został spalony na stosie protestancki biskup John Hooper, trzeci z męczenników podczas wprowadzanej przez królową Anglii Marię I Tudor rekatolicyzacji.

1601 – Hiszpański dwór królewski przeniósł się do Valladolid.

1621 – Grzegorz XV został wybrany na papieża.

1695 – Wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie pod Karaburun.

1788 – Austria wypowiedziała wojnę Turcji.

1798 – W Szwajcarii powstała marionetkowa, uzależniona od Francji, Republika Helwecka.

1801 – Francja i Niemcy podpisały pokój w Lunéville.

1825 – Izba Reprezentantów USA, z powodu braku rozstrzygnięcia w Kolegium Elektorów, wybrała na prezydenta Johna Adamsa.

1849 – Wiosna Ludów: proklamowano Republikę Rzymską, krótko istniejące państwo obejmujące terytorium Państwa Kościelnego.

1861 – Nowo powstałe Skonfederowane Stany Ameryki wybrały swoim prezydentem Jeffersona Davisa.

1893 – W mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery Falstaff Giuseppe Verdiego.

1895 – W Holyoke (Massachusetts) odbył się pierwszy mecz siatkówki, gry wymyślonej przez Williama G. Morgana, nauczyciela wychowania fizycznego w miejscowej szkole YMCA.

1896 – W Sankt Petersburgu zakończyły się pierwsze mistrzostwa świata w łyżwiarstwie figurowym. W jedynej rozegranej konkurencji solistów zwyciężył Niemiec Gilbert Fuchs.

1900 – Amerykanin Dwight Filley Davis ufundował nagrodę dla zwycięzców międzynarodowych zawodów drużyn męskich w tenisie, znaną od tej pory jako Puchar Davisa.

1902 – W wyniku zamachu stanu obalony został prezydent Paragwaju Emilio Aceval. Jego miejsce zajął przeciwnik polityczny Héctor Carvallo.

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo floty japońskiej w bitwie pod Czemulpo.

1909 – Francja i Niemcy zawarły porozumienie w sprawie Maroka.

1913 – Nad atlantyckim wybrzeżem obu Ameryk przeleciał tzw. meteor muskający atmosferę.

1915 – Kanał Sueski został zamknięty dla statków państw neutralnych w I wojnie światowej.

1918 – I wojna światowa: podpisano układ pokojowy między Państwami Centralnymi a Ukrainą w Brześciu.

1920:

Wojska brytyjskie zdobyły Taleex, stolicę leżącego na Półwyspie Somalijskim Państwa Derwiszów, kładąc kres jego istnieniu.

W Paryżu podpisano traktat przyznający archipelag Spitsbergenu Norwegii.

1923:

Stanley Bruce został premierem Australii.

Założono linie lotnicze Aerofłot.

1925 – Niemcy złożyły notę protestacyjną przeciwko zawartemu paktowi gwarancyjnemu między Francją i Polską. Pakt wiązał oba państwa obowiązkiem pomocy na wypadek niedotrzymania zobowiązań przez Niemcy.

1929 – ZSRR, Polska, Estonia, Łotwa i Rumunia podpisały w Moskwie wielostronny pakt o nieagresji (tzw. protokół Litwinowa).

1934:

Gaston Doumergue został premierem Francji.

Rozpoczęła działalność tzw. Ententa Bałkańska, w której w skład weszły Grecja, Turcja, Rumunia i Jugosławia.

1939 – Hiszpańska wojna domowa: wojska generała Francisco Franco zajęły Majorkę.

1942:

W nowojorskim porcie spłonął i przewrócił się na burtę francuski transatlantyk SS Normandie.

W USA wprowadzono całoroczny czas letni na okres trwania wojny.

1945 – Brytyjski HMS Venturer storpedował i zatopił u wybrzeży Norwegii niemiecki U-864; zginęło 73 członków załogi i kilku niemieckich i japońskich naukowców. Jest to jedyny w historii przypadek zatopienia zanurzonego okrętu podwodnego przez inny zanurzony okręt podwodny.

1946 – Józef Stalin wygłosił przemówienie, w którym zawarł słowa o izolacji wobec Zachodu. Była to zapowiedź zimnej wojny.

1950 – Senator Joseph McCarthy oskarżył 200 pracowników Departamentu Stanu o działalność antyamerykańską i współpracę z wywiadem ZSRR.

1953 – W odwecie za prześladowania Żydów w związku z tzw. spiskiem lekarzy kremlowskich, członkowie nacjonalistyczno-syjonistycznego podziemia dokonali zamachu bombowego na budynek radzieckiej ambasady w Tel Awiwie, w wyniku którego rannych zostało jej 3 pracowników. W odpowiedzi na zamach 3 dni później ZSRR zerwał stosunki dyplomatyczne z Izraelem.

1957 – Armeńska Telewizja Publiczna (ARMTV) rozpoczęła regularną emisję programu.

1960 – Aktorka Joanne Woodward została jako pierwsza uhonorowana swoją gwiazdą na Hollywood Walk of Fame.

1962 – Hiszpania złożyła wniosek o stowarzyszenie z EWG.

1963 – Dokonano oblotu Boeinga 727.

1964 – Zakończyły się IX Zimowe Igrzyska Olimpijskie w austriackim Innsbrucku.

1969 – Dokonano oblotu Boeinga 747 Jumbo Jeta.

1971 – Zakończyła się załogowa misja księżycowa Apollo 14.

1973 – Francja i Wielka Brytania nawiązały stosunki dyplomatyczne z NRD.

1975 – W katastrofie zachodnioniemieckiego samolotu wojskowego Transall C-160D na greckiej Krecie zginęło 37 żołnierzy Bundeswehry, mających objąc służbę w bazie NATO na terenie wyspy oraz 5 członków załogi.

1977 – Hiszpania i ZSRR wznowiły po 38 latach stosunki dyplomatyczne.

1978 – Kanada wydaliła 13 radzieckich dyplomatów pod zarzutem szpiegostwa.

1982 – W katastrofie japońskiego samolotu Douglas DC-8 w Tokio zginęły 24 spośród 174 osób na pokładzie.

1986 – Pojawiła się Kometa Halleya.

1990:

Czechosłowacja i Izrael wznowiły stosunki dyplomatyczne zerwane w 1967 roku.

Watykan i Węgry wznowiły stosunki dyplomatyczne.

Została uchwalona konstytucja Namibii.

1991 – Na Litwie odbyło się referendum niepodległościowe.

1992:

Ogłoszono plan pokojowy dla Bośni i Hercegowiny, tzw. Plan Vance'a-Owena.

W Algierii wprowadzono stan wyjątkowy.

1996:

2 osoby zginęły, a 40 zostało rannych w przeprowadzonym przez IRA zamachu bombowym w londyńskiej dzielnicy portowej Docklands.

W Instytucie Badań Ciężkich Jonów w niemieckim Darmstadt po raz pierwszy uzyskano copernicium (Cn), pierwiastek chemiczny o największej zaobserwowanej liczbie atomowej (112).

1998 – W Tbilisi doszło do nieudanego zamachu na prezydenta Gruzji Eduarda Szewardnadze.

2001:

9 osób zginęło, gdy okręt podwodny USS Greeneville staranował japoński kuter rybacki u wybrzeży Hawajów.

Thaksin Shinawatra został premierem Tajlandii.

2004 – W Azerbejdżanie został utworzony Park Narodowy Hirkan.

2005 – Baskijska ETA zdetonowała samochód-pułapkę przed centrum kongresowym w Madrycie; ranne zostały 43 osoby.

2006 – Synod Generalny Biskupów Kościoła anglikańskiego poparł wniosek arcybiskupa Canterbury, Rowana Williamsa, o umożliwienie przyjęcia sakry biskupiej kobietom.

2010 – Parlament Europejski zatwierdził Drugą Komisję José Barroso.

Urodzili się

1344 – Meinhard III, hrabia Tyrolu (zm. 1363)

1656 – Róża Venerini, założycielka Zgromadzenia Pobożnych Nauczycielek, święta katolicka (zm. 1728)

1772 – Frans Michael Franzén, szwedzki poeta pochodzenia fińskiego (zm. 1847)

1773 – William Henry Harrison, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1841)

1804 – Rudolf von Carnall, niemiecki inżynier, geolog (zm. 1874)

1834 – Kamehameha IV, król Hawajów (zm. 1863)

1839 – Władysław Bogusławski, polski krytyk, nowelista i tłumacz (zm. 1909)

1846 – Wilhelm Maybach, niemiecki konstruktor, przemysłowiec (zm. 1929)

1848 – Piotr Chmielowski, polski krytyk i historyk literatury (zm. 1904)

1863 – Aleksander Skowroński, polski duchowny katolicki, prałat, działacz narodowy i społeczny na Górnym Śląsku, (zm. 1934)

1865 – Patrick Campbell, brytyjska aktorka (zm. 1940)

1871 – Fran Saleški Finžgar, słoweński duchowny, pisarz, dramaturg (zm. 1962)

1874 – Wsiewołod Meyerhold, rosyjski reżyser teatralny (zm. 1940)

1883 – Teodor Duracz, polski działacz komunistyczny, adwokat (zm. 1943)

1885 – Alban Berg, austriacki kompozytor (zm. 1935)

1890 – Jacobus Johannes Pieter Oud, holenderski architekt modernistyczny (zm. 1963)

1891 – Ronald Colman, angielski aktor (zm. 1958)

1892 – Peggy Wood, amerykańska aktorka (zm. 1978)

1895 – Fiodor Ocep, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1949)

1901:

Brian Donlevy, irlandzki aktor (zm. 1972)

James Murray, amerykański aktor (zm. 1936)

Jan Tyranowski, polski mistyk chrześcijański, Sługa Boży, kierownik duchowy Karola Wojtyły (zm. 1947)

1909:

Carmen Miranda, portugalska aktorka, piosenkarka (zm. 1955)

Bolesław Mołojec, polski działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (zm. 1942)

Dean Rusk, amerykański polityk, sekretarz stanu (zm. 1994)

1910 – Jacques Monod, francuski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)

1911 – Gypsy Rose Lee, amerykańska aktorka, pisarka (zm. 1970)

1912:

Ginette Leclerc, francuska aktorka (zm. 1992)

Thomas Moorer, amerykański wojskowy, admirał (zm. 2004)

1913 – Adam Ochocki, polski dziennikarz, pisarz, satyryk, scenarzysta filmowy (zm. 1991)

1916:

Wojciech Roeske, polski farmakolog, profesor Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 2001)

Alec Zino, brytyjski ornitolog (zm. 2004)

1921 – Yves Ciampi, francuski reżyser filmowy (zm. 1982)

1922 – Kathryn Grayson, amerykańska aktorka (zm. 2010)

1923:

Brendan Behan-Behan, irlandzki pisarz (zm. 1964)

Norman Shumway, amerykański kardiochirurg, pionier transplantacji (zm. 2006)

1925 – Andrzej Huza, polski kapitan żeglugi wielkiej (zm. 2010)

1926:

Ludwik Bronisz-Pikało, polski pisarz

Garret FitzGerald, irlandzki ekonomista, dziennikarz, polityk, minister, premier (zm. 2011)

1928

Frank Frazetta, amerykański artysta-plastyk, pochodzenia włoskiego (zm. 2010)

Rinus Michels, holenderski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2005)

1929:

Hubert Cornfield, amerykański reżyser filmowy (zm. 2006)

Bolesław Fac, polski pisarz (zm. 2000)

1931:

Thomas Bernhard, austriacki pisarz (zm. 1989)

Josef Masopust, czeski piłkarz

1932:

Janusz Pawłowski, polski polityk

Stanisław Waltoś, polski prawnik, historyk prawa i postępowania karnego

1936:

Georg Sterzinsky, niemiecki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Berlina (zm. 2011)

Clive Swift, brytyjski aktor

1939 – Janet Suzman, południowoafrykańska aktorka

1940 – John Maxwell Coetzee, południowoafrykański pisarz

1941 – Kazimierz Kaczor, polski aktor

1942:

Carole King, amerykańska piosenkarka, kompozytorka

Kristen Thorup, duński pisarz

1943:

Claes Hylinger, szwedzki pisarz

Joe Pesci, amerykański aktor

Joseph E. Stiglitz, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla

1944 – Alice Walker, amerykańska pisarka

1945 – Mia Farrow, amerykańska aktorka

1946 – Janusz Pichlak, polski dziennikarz sportowy

1947 – Carla Del Ponte, szwajcarska prawnik

1948 – Tadeusz Syryjczyk, polski polityk

1949 – Janusz Pyciak-Peciak, polski pięcioboista nowoczesny

1950 – Jerzy Piotrowski, polski perkusista zespołu SBB

1951 – Dennis Thomas, amerykański muzyk zespołu Kool & the Gang

1955 – Charles Shaughnessy, brytyjski aktor

1957 – Gordon Strachan, szkocki piłkarz, trener piłkarski

1958 – Henryk Sawka, polski rysownik, ilustrator, satyryk

1960:

Holly Johnson, brytyjski wokalista zespołu Frankie Goes To Hollywood

Peggy Whitson, amerykańska astronautka

1965 – Christian Schenk, niemiecki lekkoatleta, wieloboista

1967 – Brian Karger, duński żużlowiec

1968 – Darius Lukminas, litewski koszykarz

1969 – Paweł Tonkow, rosyjski kolarz

1971:

Hans Knauß, austriacki narciarz alpejski

Zinaida Stachurska, białoruska kolarka szosowa (zm. 2009)

1972 – Norbert Rózsa, węgierski pływak

1973 – Hennadij Popowicz, ukraiński piłkarz (zm. 2010)

1974 – Krzysia Górniak, polska muzyk jazzowa

1975 – Justin Huish, amerykański łucznik sportowy

1976:

Charlie Day, amerykański aktor

Ionela Târlea, rumuńska sprinterka, płotkarka

1978 – Aaron John Buckley, irlandzki aktor

1979:

Irina Słucka, rosyjska łyżwiarka figurowa

Luka Špik, słoweński wioślarz

Zhang Ziyi, chińska aktorka

1980 – Angelos Charisteas, grecki piłkarz

1981 – James Owen Sullivan, amerykański perkusista zespołu Avenged Sevenfold (zm. 2009)

1982 – Zersenay Tadese, erytrejski biegacz

1983:

Mikel Arruabarrena, hiszpański piłkarz

Kim Hyun-ki, koreański skoczek narciarski

Mieszko Sibilski, polski wokalista zespołu Grupa Operacyjna

1984:

Maurice Ager, amerykański koszykarz

Anna Jurkiewicz, polska łyżwiarka figurowa

1985:

David Gallagher, amerykański aktor

Marcin Możdżonek, polski siatkarz

1987 – Magdalena Neuner, niemiecka biathlonistka

Zmarli

1253 – Bogufał II, polski duchowny katolicki, biskup poznański (ur. ?)

1600 – Jan Fryderyk, książę wołogoski i szczeciński (ur. 1542)

1640 – Murad IV, sułtan Turcji (ur. 1610-1612)

1670 – Fryderyk III Oldenburg, król Danii i Norwegii (ur. 1609)

1824 – Anna Katarzyna Emmerich, błogosławiona, niemiecka zakonnica (ur. 1774)

1841 – Chrystian Piotr Aigner, polski architekt, teoretyk architektury (ur. 1756)

1857 – Dionísios Solomós, grecki poeta (ur. 1798)

1881 – Fiodor Dostojewski, rosyjski pisarz (ur. 1821)

1891 – Johan Barthold Jongkind, holenderski malarz i grafik (ur. 1819)

1892 – Karol Kucz, polski dziennikarz, wydawca (ur. 1815)

1930 – Augustyn Bludau, niemiecki duchowny katolicki, biskup warmiński, biblista (ur. 1862)

1944:

Stanisław Bukowiecki, polski adwokat, ekonomista, publicysta, minister sprawiedliwości (ur. 1867)

Arkadiusz Degler, polski żołnierz AL (ur. 1920)

1948 – Adolf Lampe, niemiecki ekonomista (ur. 1897)

1949 – Maria Komornicka, polska poetka, krytyk literacki, tłumaczka (ur. 1876)

1950 – Adolf Szelążek, polski duchowny katolicki, biskup płocki (ur. 1865)

1957 – Miklós Horthy, węgierski admirał, polityk, regent Węgier (ur. 1868)

1959:

Stefan Dąb-Biernacki, polski dowódca wojskowy, generał dywizji (ur. 1890)

Tadeusz Heyne, polski kierowca rajdowy

1960 – Ernst von Dohnányi, węgierski pianista, kompozytor (ur. 1877)

1963 – Sawa Botew, bułgarski encyklopedysta, agronom (ur. 1883)

1966 – Sophie Tucker, amerykańska aktorka, piosenkarka (ur. 1884)

1967 – Giorgio Bianchi, włoski reżyser filmowy (ur. 1904)

1969:

Gabby Hayes, amerykański aktor (ur. 1885)

Cameron Hewley, amerykański pisarz (ur. 1905)

1975 – Paul Bromme, niemiecki polityk (ur. 1906)

1977 – Siergiej Iljuszyn, radziecki konstruktor lotniczy (ur. 1894)

1979 – Dennis Gabor, brytyjski fizyk pochodzenia węgierskiego, laureat Nagrody Nobla (ur. 1900)

1981 – Bill Haley, amerykański wokalista (ur. 1925)

1984 – Jurij Andropow, radziecki polityk, działacz komunistyczny, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (ur. 1914)

1991 – Paulina Wat, znana jako Ola Watowa, żona Aleksandra Wata

1993 – Zenon Brzewski, polski skrzypek, pedagog (ur. 1923)

1994 – Howard Martin Temin, amerykański genetyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1934)

1996:

Sylwester Braun, polski fotoreporter powstania warszawskiego (ur. 1909)

Adolf Galland, niemiecki pilot (ur. 1912)

1997 – Jack Owens, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1904)

1998 – Maurice Schumann, francuski polityk, minister (ur. 1911)

1999:

Aleksander Gieysztor, polski historyk, mediewista (ur. 1916)

Bryan Mosley, brytyjski aktor (ur. 1931)

Bogusław Sałata, polski biolog, botanik, profesor (ur. 1940)

2001:

Edmund Neustein, polski księgarz i wydawca, który polskiej książce i literaturze poświęcił ponad 60 lat, w tym 43 lata w Izraelu, w Tel Awiwie (ur. 1918?)

Herbert Simon, amerykański ekonomista, socjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1916)

Leon Śliwiński, polski malarz, kolekcjoner, konserwator dzieł sztuki (ur. 1916)

2002 – Małgorzata Windsor, brytyjska księżna, siostra Elżbiety II (ur. 1930)

2003 – Jerzy Maj, polski farmakolog (ur. 1922)

2004:

Jerzy Got, polski historyk teatru (ur. 1923)

Opilio Rossi, włoski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1910)

Claude Ryan, kanadyjski polityk (ur. 1925)

Kazimierz Sobczak, polski historyk wojskowości, pułkownik (ur. 1923)

Janusz Żurakowski, polski pilot myśliwski (ur. 1914)

2005 – Ursula Schröder-Feinen, niemiecka śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1936)

2006: