9 maja - Polski Serwis Naukowy

9 maja jest 129. (w latach przestępnych 130.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 236 dni.

Ziemia kłodzka (czes. Kladsko lub Hrabství kladské, niem. Glatzer Ländchen lub Grafschaft Glatz) – teren dawnego hrabstwa kłodzkiego, dziś powiatu kłodzkiego, kraina historyczna leżąca na południe od Dolnego Śląska obejmująca Kotlinę Kłodzką i otaczające ją tereny górskie (Góry Suche, Góry Stołowe, Góry Sowie, Góry Złote, Góry Bardzkie, Masyw Śnieżnika, Krowiarki, Góry Bialskie, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie).

Audrina Cathleen Patridge (ur. 9 maja 1985) – amerykańska aktorka i osobowość telewizyjna. Najlepiej znana jako jedna z głównych postaci reality show Wzgórza Hollywood (The Hills) w telewizji MTV. W 2010 Audrina pojawi się w swoim własnym programie The Audrina Show.

Święta

imieniny obchodzą: Beat, Geroncjusz, Grzegorz , Hiacynta, Hiob, Katarzyna, Karolina, Mikołaj, Maria, Otokar, Pachomiusz, Przebor, Stefan i Bożydar.

Rumunia – Dzień Niepodległości

Polska – Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności

Rosja i niektóre państwa Europy – Dzień Zwycięstwa

międzynarodowe:

Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej (8 i 9 maja)

Dzień Unii Europejskiej (upamiętniający ogłoszenie planu Schumana o utworzeniu EWWiS)

Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP i tradycjonalizm katolicki: wspomnienie św. Grzegorza z Nazjanzu doktora Kościoła

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

bł. Maria Teresa od Jezusa (zakonnica)

św. Pachomiusz (pustelnik)

Wydarzenia w Polsce

1323 – Namysłów został lennem czeskim.

1794 – W czasie insurekcji kościuszkowskiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci na przywódcach targowicy: Józefie Ankwiczu, Józefie Kazimierzu Kossakowskim, hetmanie Piotrze Ożarowskim, hetmanie Józefie Zabielle.

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Firlejem.

1889 – Hrabia Władysław Zamoyski z myślą o ratowaniu lasów tatrzańskich nabył dobra zakopiańskie.

1909 – Odsłonięto Pomnik Friedricha Schillera we Wrocławiu.

1944 – Banda UPA dokonała w nocy na 10 maja masakry polskiej ludności we wsi Derżów.

1946 – Otwarto Państwowe Muzeum Zamkowe w Pszczynie.

1955 – Premiera filmu Godziny nadziei.

1957 – W Opolu reaktywowano Instytut Śląski.

1965 – Otwarto Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu.

1966 – Premiera 1. odcinka serialu Czterej pancerni i pies.

1969 – Premiera filmu Ostatnie dni.

1971 – Oficjalnie otwarto halę widowiskowo-sportową "Spodek" w Katowicach.

1975 – Data emisyjna polskiego banknotu o nominale 50 złotych z Karolem Świerczewskim z serii "Wielcy Polacy" (serie banknotu: A – Z, AA – AZ, BA – BU).

1977 – Utworzono Biuro Interwencji KSS KOR.

1980 – Odsłonięto Pomnik Arki Bożka w Raciborzu.

1985 – Do służby w PLL LOT wprowadzono 14 samolotów Tu-154.

1987 – 183 osoby zginęły w katastrofie samolotu LOT Ił-62M "Tadeusz Kościuszko" w Lesie Kabackim pod Warszawą.

2000 – Premiera filmu telewizyjnegoCud purymowy.

2003 – Spotkanie przywódców państw Trójkąta Weimarskiego we Wrocławiu.

2006 – Anna Fotyga została szefową MSZ.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Helgolandem (1864) na obrazie Josefa Puettnera

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
9 maja

1087:

Po usunięciu z Rzymu przez Normanów antypapieża Klemensa III intronizowano papieża Wiktora III.

Relikwie św. Mikołaja z Miry zostały przewiezione do włoskiego Bari.

1092 – Poświęcono katedrę w Lincoln.

1204 – Baldwin I został pierwszym cesarzem Cesarstwa Łacińskiego.

1280 – Eryk II został królem Norwegii.

1502 – Krzysztof Kolumb rozpoczął czwartą, ostatnią podróż do Nowego Świata.

1671 – Thomas Blood ukradł angielskie klejnoty koronne przechowywane w Tower of London.

1834 – Przyjęto herb Kolumbii.

1849 – Zakończyło się powstanie drezdeńskie.

1864 – Wojna prusko-duńska: stoczono morską bitwę pod Helgolandem.

1873 – Doszło do krachu na giełdzie w Wiedniu.

1877:

Rumunia odzyskała niepodległość (od Imperium Osmańskiego.

Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiły na pograniczu chilijsko-peruwiańskim około 2, 5 tysiąca osób.

1893 – Thomas Alva Edison po raz pierwszy zaprezentował kinetoskop.

1901 – W Melbourne został zainaugurowany parlament Australii.

1907 – Założono klub sportowy SC Concordia Hamburg.

1920 – Oddziały rebeliantów pod wodzą przyszłego prezydenta Meksyku Álvaro Obregóna wkroczyły do Mexico City.

1926 – Richard Byrd i Floyd Bennet dokonali pierwszej próby przelotu samolotem nad biegunem północnym.

1927 – Stolicę Australii przeniesiono z Melbourne do Canberry.

1936 – Włochy zaanektowały Etiopię, po zdobyciu jej stolicy Addis Abeby cztery dni wcześniej.

1941 – II wojna światowa: Brytyjczycy przejęli niemiecki okręt podwodny U-110 wraz z maszyną szyfrującą Enigma.

1945 – Rozpoczęła się radziecka okupacja Bornholmu.

1946 – We Włoszech abdykował król Wiktor Emanuel III.

1949 – Rainier III został księciem Monako.

1950:

Powstała hiszpańska firma motoryzacyjna SEAT.

Robert Schuman przedstawił na posiedzeniu rządu francuskiego plan utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali zwany później deklaracją Schumana.

1951:

Na atolu Eniwetok Amerykanie przeprowadzili pierwszy test broni termonuklearnej (Operacja Greenhouse).

Odsłonięto Pomnik żołnierzy radzieckich w Wilnie.

1955:

RFN została przyjęta do NATO.

Założono ukraiński klub piłkarski Dnipro Czerkasy.

1956:

Obywatele Togo Brytyjskiego opowiedzieli się w referendum za połączeniem ze Złotym Wybrzeżem (obecnie Ghana).

Po raz pierwszy został zdobyty himalajski ośmiotysięcznik Manaslu.

1960:

Amerykańskie apteki rozpoczęły sprzedaż pierwszej na świecie tabletki antykoncepcyjnej – Enovidu.

Otwarto ogród zoologiczny w Bratysławie.

1965 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 5.

1968 – Uchwalono nową konstytucję NRD.

1971 – W wyniku awarii rakiety nośnej kilka minut po starcie została zniszczona amerykańska sonda marsjańska Mariner 8.

1973 – Premiera filmu Papierowy księżyc.

1974:

Oddano do użytku pierwszą linię praskiego metra.

Rozpoczęły się przesłuchania i proces impeachmentu amerykańskiego prezydenta Richarda Nixona.

1976 – Reprezentantka NRD Angela Voigt ustanowiła w Dreźnie rekord świata w skoku w dal (6,92 m).

1977 – W Amsterdamie spłonął Hotel Polen; zginęły 33 osoby.

1978 – W Rzymie znaleziono zwłoki byłego włoskiego premiera Aldo Moro, uprowadzonego i zamordowanego przez Czerwone Brygady.

1980 – Premiera filmu Piątek, trzynastego.

1987 – W Brukseli odbył się 32. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1988 – W Canberze królowa Elżbieta II otworzyła Parliament House, nową siedzibę australijskiego parlamentu.

1991 – Została uruchomiona szybka kolej Mannheim-Stuttgart.

1992 – W szwedzkim Malmö odbył się 37. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1997 – Premiera filmu Piąty element.

1998 – W angielskim Birmingham odbył się 43. Konkurs Piosenki Eurowizji.

2001 – Ghana: 126 osób zginęło na Accra Sports Stadium po wybuchu paniki wywołanej użyciem gazów łzawiących przez policję.

2002 – 43 osoby zginęły, ponad 130 zostało rannych w zamachu bombowym podczas obchodów Dnia Zwycięstwa w Kaspijsku, w południowej Rosji.

2003 – Została wystrzelona japońska sonda kosmiczna Hayabusa, która w 2005 roku wylądowała na asteroidzie Itokawa.

2004 – Prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow zginął w zamachu bombowym w Groznym podczas parady z okazji Dnia Zwycięstwa. W sumie zginęło 6 osób, a ponad 50 zostało rannych.

2006 – Parlament Estonii ratyfikował Konstytucję europejską.

2007:

José Ramos Horta wygrał w II turze wybory prezydenckie w Timorze Wschodnim.

Rozpoczęła się podróż apostolska Benedykta XVI do Brazylii.

2008 – 11 osób zginęło, a około 30 zostało rannych w zamachu bombowym na kawiarnię w mieście Ampara na Sri Lance.

2009 – Jacob Zuma został zaprzysiężony na stanowisku prezydenta RPA.

Urodzili się

1465 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (zm. 1466)

1661 – Dżahandar Szah, władca Imperium Mogołów w Indiach (zm. 1713)

1740 – Giovanni Paisiello, włoski kompozytor (zm. 1816)

1746 – Gaspard Monge, francuski matematyk, fizyk, chemik, twórca geometrii wykreślnej (zm. 1818)

1800 – John Brown, amerykański działacz społeczny, główny przedstawiciel abolicjonizmu (zm. 1859)

1810 – Marianna Orańska, królewna z rodu Oranje-Nassau, zasłużona dla rozwoju ziemi kłodzkiej (zm. 1883)

1824 – Konstanty Branicki, polski przyrodnik, organizator wypraw przyrodniczych (zm. 1884)

1833 – Bolesław Dembiński, polski kompozytor, organista, dyrygent, działacz towarzystw śpiewaczych (zm. 1914)

1837 – Adam Opel, niemiecki przemysłowiec (zm. 1895)

1844 – Adam Antoni Kryński, polski językoznawca (zm. 1932)

1845 – Gustaf de Laval, szwedzki inżynier, konstruktor, wynalazca i przemysłowiec (zm. 1913)

1856 – Kazimierz Grudzielski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji WP (zm. 1921)

1860 – James Matthew Barrie, szkocki pisarz, autor Piotrusia Pana (zm. 1937)

1871 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (zm. 1941)

1874:

Howard Carter, brytyjski archeolog i egiptolog, odkrywca grobowca Tutanchamona (zm. 1939)

Witold Celichowski, polski działacz polityczny, adwokat (zm. 1944)

1879 – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog, rektor SGGW (zm. 1962)

1883 – José Ortega y Gasset, hiszpański filozof, eseista (zm. 1955)

1887 – Helena Bobińska, polska pisarka (zm. 1968)

1895:

Lucian Blaga, rumuński poeta, dramaturg, filozof (zm. 1961)

Stanisław Kulczyński, polski botanik, działacz polityczny (zm. 1975)

1900 – Maria Malicka, polska aktorka (zm. 1992)

1901 – Gustav Machatý, czeski reżyser filmowy (zm. 1963)

1905 – Lili de Alvarez, hiszpańska tenisistka (zm. 1998)

1907 – Baldur von Schirach, niemiecki nazista, przywódca Hitlerjugend, gauleiter Wiednia (zm. 1974)

1908 – Leon Jeannot, polski reżyser filmowy (zm. 1997)

1909 – Eugenio Garin, włoski historyk filozofii i kultury (zm. 2004)

1911 – Tadeusz Sarnecki, polski, łódzki poeta, prozaik, publicysta, wydawca, animator życia kulturalnego (zm. 1981)

1912:

Géza Ottlik, węgierski pisarz (zm. 1990)

Pietro Palazzini, włoski duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał (zm. 2000)

1920 – Richard Adams, angielski pisarz

1921:

Sophie Scholl, niemiecka działaczka antynazistowska (zm. 1943)

Mona Jane Van Duyn, amerykańska poetka (zm. 2004)

1924:

Jean Girault, francuski reżyser filmowy (zm. 1982)

Bułat Okudżawa, rosyjski bard, pisarz (zm. 1997)

1927 – Manfred Eigen, niemiecki biofizyk, laureat Nagrody Nobla

1928 – Pancho González, amerykański tenisista (zm. 1995)

1930:

Wojciech Giełżyński, polski dziennikarz, reportażysta

Ludwik Bohdan Grzeniewski, polski pisarz, krytyk literacki, varsavianista

1931:

Vujadin Boškov, serbski piłkarz, trener piłkarski

Vance Brand, amerykański astronauta

Marian Zimałek, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 2008)

1932 – Andrzej Bianusz, polski pisarz, autor tekstów piosenek

1934 – Alan Bennett, angielski dramatopisarz

1935 – Halina Poświatowska, polska poetka (zm. 1967)

1937 – Marta Fik, polska historyk, krytyk teatralny (zm. 1995)

1938 – Zbigniew Jerzyna, polski poeta, krytyk literacki (zm. 2010)

1942 – Andrzej Zydorowicz, polski dziennikarz sportowy, komentator, działacz samorządowy

1943 – Emile Ardolino, amerykański reżyser i producent filmowy (zm. 1993)

1949:

Billy Joel, amerykański wokalista, kompozytor

Henri Seroka, belgijski piosenkarz, kompozytor

1950 – Marcheline Bertrand, francuska aktorka (zm. 2007)

1951:

Roman Karkosik, polski przedsiębiorca

Janusz Krupski, polski historyk (zm. 2010)

Alley Mills, amerykańska aktorka

1952 – Zdeněk Nehoda, czeski piłkarz

1953 – Jerzy Szteliga, polski polityk

1959 – Bogusław Paleczny, polski duchowny katolicki, kamilianin, działacz społeczny na rzecz pomocy bezdomnym (zm. 2009)

1961 – John Corbett, amerykański aktor

1962 – David Gahan, brytyjski wokalista zespołu Depeche Mode

1964 – Fiodor Bondarczuk, rosyjski aktor, reżyser filmowy

1965:

Lothar Sippel, niemiecki piłkarz

Steve Yzerman, kanadyjski hokeista

1968:

Masahiko Harada, japoński skoczek narciarski

Marie-José Perec, francuska sprinterka

1969:

Hudson Leick, amerykańska modelka, aktorka

Agnieszka Maciąg, polska modelka, piosenkarka, aktorka

1970:

Amber, holenderska piosenkarka

Ghostface Killah, amerykański raper, członek zespołu Wu-Tang Clan

1971 – Paul McGuigan, brytyjski gitarzysta basowy grupy Oasis

1972 – Cezary Zybała-Strzelecki, polski wokalista grupy Oddział Zamknięty

1973 – Dragan Tarlać, serbski koszykarz

1975:

Tamia, kanadyjska piosenkarka, aktorka

Ryan Vikedal, amerykański perkusista

1976 – Manuela Leggeri, włoska siatkarka

1977:

Radek Dvořák, czeski hokeista

Marek Jankulovski, czeski piłkarz pochodzenia macedońskiego

Aleksy Kuziemski, polski bokser

Markus Oscarsson, szwedzki kajakarz

Svein Tuft, kanadyjski kolarz szosowy

1978:

Bebe, hiszpańska piosenkarka

Massimo Paci, włoski piłkarz

1979:

Pierre Bouvier, kanadyjski wokalista i gitarzysta zespołu Simple Plan

Rosario Dawson, amerykańska aktorka, piosenkarka

Mirosław Sznaucner, polski piłkarz

1980:

Nicolae Dică, rumuński piłkarz

Grant Hackett, australijski pływak

Albert Osik, polski aktor

1983:

Gilles Müller, luksemburski tenisista

Leandro Rinaudo, włoski piłkarz

1985:

Sven-Sören Christophersen, niemiecki piłkarz ręczny

Marta Dobecka, polska aktorka

Audrina Patridge, amerykańska aktorka

1986 – Yuan Meng, chińska tenisistka

1987 – Maria Machowska, polska skrzypaczka

1992 – Łukasz Kret, polski żużlowiec

1997 – Zane Huett, amerykański aktor

Zmarli

1271 – Warcisław II Gdański, książę gdański (ur. ok. 1237)

1466 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1465)

1657 – William Bradford, amerykański kronikarz (ur. 1590)

1688 – Fryderyk Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę Prus (ur. 1620)

1707 – Dietrich Buxtehude, kompozytor i organista (ur. ok. 1637)

1760 – Nikolaus von Zinzendorf, przywódca ruchu pietystycznego w Saksonii (ur. 1700)

1794:

Józef Ankwicz, polski działacz polityczny, poseł ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej, symbol zdrady narodowej (ur. ok. 1750)

Józef Kazimierz Kossakowski, polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny (ur. 1738)

Piotr Ożarowski, polski działacz polityczny, hetman wielki koronny (ur. ok. 1725)

Józef Zabiełło, polski działacz polityczny, hetman polny litewski (ur. ?)

1805 – Friedrich Schiller, niemiecki poeta, dramatopisarz (ur. 1759)

1810 – Benjamin Lincoln, oficer amerykańskiej armii, generał dywizji Armii Kontynentalnej (ur. 1733)

1840 – Józef Đỗ Quang Hiển, wietnamski dominikanin, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1765)

1850 – Joseph Louis Gay-Lussac, francuski chemik i fizyk (ur. 1778)

1879 – Maria Teresa od Jezusa, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1797)

1880 – George Brown, kanadyjski polityk liberalny (ur. 1818)

1903 – Paul Gauguin, francuski malarz (ur. 1848)

1907 – Henryk Baron, polski działacz socjalistyczny (ur. 1887)

1914 – Paul Louis Héroult, francuski metalurg, wynalazca i przemysłowiec (ur. 1863)

1931 – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk polskiego pochodzenia (ur. 1852)

1939 – Henryk Przeździecki, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1873)

1941 – Stefan Grelewski, błogosławiony, polski ksiądz (ur. 1898)

1956 – Adam Tarnowski, polski dyplomata, minister (ur. 1892)

1957 – Ludwik Tołłoczko, polski inżynier elektryk, minister (ur. 1870)

1962 – Jerzy Marr, polski aktor (ur. 1901)

1977 – James Jones, amerykański pisarz (ur. 1921)

1978 – Aldo Moro, włoski polityk, premier (ur. 1916)

1985 – Edmond O’Brien, amerykański aktor (ur. 1915)

1986 – Tenzing Norgay, nepalski himalaista (ur. 1914)

1987 – Obafemi Awolowo, nigeryjski mąż stanu (polityk), premier (ur. 1909)

1991 – Janka Diagilewa, rosyjska wokalistka punkowa, poetka (ur. 1966)

1992 – Stanisław Wygodzki, polski pisarz, tłumacz (ur. 1907)

1997 – Marco Ferreri, włoski reżyser filmowy (ur. 1928)

1998 – Alice Faye, amerykańska aktorka (ur. 1915)

2000 – Józef Napiórkowski, polski malarz, scenograf

2004:

Elie Chevieux, szwajcarski wspinacz, fotograf (ur. 1973)

Brenda Fassie, południowoafrykańska wokalistka (ur. 1964)

Achmad Kadyrow, czeczeński polityk, prorosyjski prezydent Czeczenii (ur. 1951)

Alan King, amerykański aktor (ur. 1927)

Walter Stockmayer, amerykański chemik (ur. 1914)

2005 – Janusz Pelc, polski historyk literatury (ur. 1930)

2006 – Jerzy Ficowski, polski poeta (ur. 1924)

2010:

William Hook, brytyjski szachista (ur. 1925)

Lena Horne, amerykańska aktorka, piosenkarka (ur. 1917)

2011:

Ivo Pešák, czeski muzyk i klarnecista zespołu Banjo Band (ur. 1944)

Shailendra Kumar Upadhyaya, nepalski polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1929)

Wouter Weylandt, belgijski kolarz szosowy (ur. 1984)

Przypisy

Kalendarz liturgiczny Kościoła Starokatolickiego Mariawitów rok 2010
Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.