Aérospatiale Alouette II - Polski Serwis Naukowy

Aérospatiale Alouette II – lekki śmigłowiec początkowo produkowany przez Sud Aviation, a później przez francuski koncern Aérospatiale. Pierwszy śmigłowiec napędzany silnikiem turbinowym, a nie jak poprzednicy ciężkim silnikiem tłokowym.

Używany głównie jako wojskowy śmigłowiec obserwacyjny, zwiadowczy, ratunkowy, do szkolenia i treningów, ale także do przenoszenia pocisków przeciwpancernych Nord AS.10 lub AS.11 i torped samonaprowadzających. Jako śmigłowiec cywilny służył do ewakuacji i transportu rannych (na dwóch parach zewnętrznych noszy), do opryskiwania upraw oraz jako latający dźwig o nośności 500 kg.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Historia

Chociaż poprzedni śmigłowiec wytwórni SNCA Sud-Est (SNCASE) typu SE 3120 Alouette, pobił w lipcu 1953 wszystkie rekordy prędkości i zasięgu śmigłowca, to był zbyt skomplikowany aby odnieść sukces rynkowy. Rząd francuski widząc te sukcesy zainteresował się projektem i udzielił wsparcia finansowego wytwórni stawiając jednocześnie ultimatum, że w ciągu 2 lat śmigłowiec ma być gotowy do produkcji, albo wszystkie projekty dotyczące wiropłatów zostaną zaprzestane. SNCASE opracowała 7 prototypów napędzanych silnikami tłokowymi: X 310A – X 310G. Trochę wcześniej Józefowi Szydłowskiemu polskiemu konstruktorowi, który założył we Francji wytwórnię silników Turboméca udało się opracować 260 konny silnik turbinowy Artouste, zbudowany na podstawie jego wcześniejszych doświadczeń z turbiną Orédon. Do zabudowania nowego silnika wybrano prototyp oznaczony jako X 310G, który okazał się na tyle udany, że rozpoczęto jego produkcję pod nazwą SE 3130 Alouette II (Alouette z fr. skowronek). Podwozie śmigłowca stanowiły płozy, a napęd był przenoszony na główny trójpłatowy wirnik i śmigło ogonowe o dwóch płatach umieszczone na końcu charakterystycznej kratownicowej belki ogonowej.

Aérospatiale Alouette III – lekki śmigłowiec produkowany przez francuski koncern Aérospatiale. Używany zarówno przez siły zbrojne jak i do celów cywilnych.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Pierwszy lot SE-3130 odbył się 12 marca 1955 roku, a 3 miesiące później, 6 czerwca przedprodukcyjny egzemplarz Alouette II pilotowany przez Jeana Bouleta ustanowił nowy rekord wysokości dla śmigłowca wynoszący 8209 m, poprawiając go 13 czerwca po wzbiciu się na 10984 m.

3 lipca 1956 roku śmigłowiec Alouette II jako pierwszy na świecie wziął udział w akcji ratowniczej w górach, ratując alpinistę, który dostał zawału serca na wysokości 4000 m, a 3 stycznia 1957 ratując załogę śmigłowca Sikorsky S-58 poszukującego dwóch zaginionych alpinistów na szczycie Mont Blanc.

Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

Sikorsky H-34 Choctaw (znany też jako S-58, CH-34, UH-34 Seahorse, SH-34 Seabat) – amerykański wielozadaniowy śmigłowiec wojskowy, opracowany przez przedsiębiorstwo Sikorsky dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, przeznaczony głównie do zwalczania okrętów podwodnych.

Alouette II dostał krajowy certyfikat lotniczy 2 maja 1957 roku.

Pierwsze egzemplarze wyprodukowano na potrzeby armii francuskiej i odbiorców cywilnych, a do zakończenia produkcji w 1975 roku fabrykę opuściło 1500 śmigłowców Alouette II, będąc używanych w ponad 80 krajach, na wyposażeniu 47 armii. Licencyjnie budowano go także w Szwecji i USA. Największym użytkownikiem Alouette II są Niemcy z 226 sztukami SA-315B i 54 sztukami SA-318C. Wiele z nich nadal pozostaje w służbie w armiach całego świata do dziś.

Mont Blanc (wł. Monte Bianco, pl. Biała Góra, 4810,45 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy (niektórzy, w tym alpiniści zdobywający Koronę Ziemi, przyjmując inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna, uważają Elbrus za szczyt europejski i tym samym najwyższy w Europie). Główny wierzchołek znajduje się na terytorium Francji w regionie Haute-Savoie i w granicach administracyjnych miasta Saint-Gervais-les-Bains. Granica francusko-włoska przebiega przez pobliski, boczny wierzchołek Mont Blanc de Courmayeur (wł. Monte Bianco di Courmayeur) (4748 m n.p.m.).

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Oznaczenie śmigłowca zmieniło się na SE-313B po fuzji SNCASE z Sud Aviation, które ostatecznie zostało wchłonięte przez Aérospatiale w roku 1970.

W 1961 zastosowano nowy silnik Astazou IIA tworząc wersję SA-318C, która była wyprodukowana w znacznej liczbie 1303.

W 1963 Alouette II stał się pierwszym komercyjnym śmigłowcem napędzanym silnikiem turbinowym w USA.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Ostatnim wariantem śmigłowca był SA-315B Lama, zbudowany specjalnie dla armii Indii będący kombinacją kadłuba z Alouette II z mocnym silnikiem i układami przeniesienia napędu od Alouette III. Aérospatiale wyprodukowało 407 egzemplarzy tej wersji do 1989 roku, natomiast Indyjska firma HAL produkuje je w niewielkich ilościach do dzisiaj. Śmigłowce te znane są jako Cheetah.

Laos (Lao, Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Indochińskim. Stolica Wientian (180 tys. mieszkańców), główna rzeka Mekong. Na północy Laos graniczy z Birmą i Chinami, na wschodzie z Wietnamem, na południu z Kambodżą, a na zachodzie z Tajlandią.

Tunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. pod protektoratem Francji. Od 12 listopada 1956 roku w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis (Sfax), Arjana, Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).

Wersje śmigłowca Alouette II

SE 3130 Alouette II – po 1967 przemianowany na SA 313B Alouette II

SE 3131 Gouverneu – wersja dla VIP-ów, która doprowadziła do powstania Alouette III

SE 3140 Alouette II

HKP 2 Alouette II – szwedzka wersja licencyjna modelu SE 3130

SE 3150 Alouette Astazou – z turbowałowym silnikiem Turboméca Astazou IIA o mocy 550 KM (obniżoną do 360 KM) i wzmocnioną przekładnią główną od Alouette III

SE 3180 Alouette II - po 1967 przemianowany na SA 318C Alouette II pochodzący od SE 3150

HAL Chetak – indyjska wersja licencyjna modelu SE 3180

SA-315B Lama – pochodzący od modelu SE 3150, zaprojektowany do operowania na dużych wysokościach z silnikiem Turboméca Astazou IIIB o mocy 650 kW (870 KM) obniżonej do 410 kW (550 KM). Na tej wersji śmigłowca ustanowiono do dziś nie pobity na żadnym typie śmigłowca rekord wysokości wynoszący 12442 m.

HAL Cheetah - indyjska wersja licencyjna modelu SA 315B Lama

HAL Lancer – zmodyfikowana wersja śmigłowca Cheetah.

Użytkownicy

Austria (16), Belgia (39), Kambodża (8), Kongo (3), Dominikana (2), Francja (363), Niemcy (267), Indie, Indonezja (3), Izrael (4), Wybrzeże Kości Słoniowej (2), Laos (2), Liban (3), Meksyk (2), Maroko (7), Holandia (8), Peru (6), Portugalia (7), Republika Południowej Afryki (7), Szwecja (25), Szwajcaria (30), Tunezja (8), Wielka Brytania (17)

Aérospatiale – francuskie państwowe konsorcjum lotnicze, producent śmigłowców i samolotów cywilnych i wojskowych, rakiet oraz systemów rakietowych i elektronicznych.

Dominikana (Republika Dominikańska) – drugie (po Kubie) co do wielkości państwo na Morzu Karaibskim. Zajmuje ok. 2/3 powierzchni wyspy Hispaniola, dzieląc ją z położonym po stronie zachodniej państwem Haiti.