Aérospatiale Puma - Polski Serwis Naukowy

Aérospatiale SA 330 Puma – średni, dwusilnikowy śmigłowiec transportowy zaprojektowany i produkowany przez francuską firmę Sud Aviation, a później przez koncern Aérospatiale przy współpracy brytyjskiej firmy Westland Helicopters.

Historia

Śmigłowiec powstał na zamówienie L'Aviation Légère de l'Armée de Terre – (ALAT) (fr. Lekkie lotnictwo wojsk lądowych) potrzebującej średniego śmigłowca transportowego mogącego działać w każdych warunkach pogodowych w dzień i w nocy. Wymagano także zdolności do lotów w różnych klimatach.

Grupa Eurocopter (ang. Eurocopter Group) jest światową firmą produkującą i serwisującą śmigłowce. Powstała w 1992 r. z połączenia wydziałów helikopterowych francuskiej firmy Aerospatiale i niemieckiej firmy DaimlerChrysler Aerospace AG (DASA).

Aérospatiale/Eurocopter AS332/EC225 Super Puma – średni, dwusilnikowy śmigłowiec transportowy zaprojektowany i produkowany przez francuską firmę Aérospatiale, a później przez europejskie konsorcjum Eurocopter. Większa wersja rozwojowa śmigłowca Aérospatiale SA 330 Puma, używana przeważnie do obsługi platform wiertniczych i innych celów cywilnych.

Pierwszy z dwóch prototypów śmigłowca oznaczonego jako SA 330 Puma wzbił się w powietrze 15 kwietnia 1965 roku. Łącznie zbudowano sześć przedprodukcyjnych egzemplarzy, z których ostatni został oblatany 30 lipca 1968 roku.

Kadłub Pumy był konstrukcji półskorupowej całkowicie metalowej z dwoma silnikami zamontowanymi u góry. Napęd przenoszony był z silników poprzez przekładnie główną na wał czterołopatowego wirnika głównego. Belka ogonowa ma konstrukcję skorupową i zakończona jest pięciołopatowym wirnikiem zamocowanym z prawej strony i stabilizatorem poziomym z lewej. Podwozie śmigłowca stanowią trzy wciągane dwukołowe golenie

Atlas Aircraft Corporation (Atlas Aviation) – wytwórnia lotnicza z Republiki Południowej Afryki założona w 1964 roku w Kempton Park w prowincji Gauteng jako prywatna firma, której pierwotnym celem miały być remonty i bierząca obsługa samolotów i śmigłowców należących do South African Air Force. W 1992 roku firma została włączona w skład koncernu Denel Aerospace Systems.

Aérospatiale – francuskie państwowe konsorcjum lotnicze, producent śmigłowców i samolotów cywilnych i wojskowych, rakiet oraz systemów rakietowych i elektronicznych.

Pierwszy produkcyjny SA 330 Puma opuścił fabrykę w sierpniu 1968 roku, a 25 kwietnia 1978 wersja SA 330J stała się pierwszym śmigłowcem poza ówczesnym Związkiem Radzieckim posiadającym certyfikat do działań we wszystkich warunkach klimatycznych włącznie z arktycznymi.

W roku 1967, śmigłowiec Puma został przyjęty na wyposażenie RAFu jako taktyczny śmigłowiec transportowy pod oznaczeniem Puma HC Mk.1. Rezultatem tej decyzji było podjęcie kooperacji w produkcji śmigłowca przez firmy Aérospatiale i Westland Helicopters z Wielkiej Brytanii.

Sud Aviation to dawna francuska wytwórnia lotnicza, powstała z połączenia SNCASE (Société Nationale de Constructions Aéronautiques du Sud Est) i SNCASO (Société Nationale de Constructions Aéronautiques du Sud Ouest) 1 marca 1957. Sud Aviation połączyła się z Nord Aviation w 1970, tworząc przedsiębiorstwo Aerospatiale. Razem z British Aircraft Corporation wyprodukowała słynne naddźwiękowe samoloty Concorde.

Atlas Oryx (af. Oryx) - średniej wielkości śmigłowiec- wytwarzany przez Atlas Aircraft Corporation (obecnie Denel Aerospace Systems) z Południowej Afryki. Zmodyfikowana wersja śmigłowca Aérospatiale Puma.

Do zakończenia produkcji przez Aérospatiale w 1967 roku wyprodukowano 697 egzemplarzy śmigłowca SA 330 Puma. Jego następcą stała się ulepszona wersja AS 332 Super Puma produkowana już przez konsorcjum Eurocopter.

Różne wersje śmigłowca Puma były montowane lub produkowane na licencji przez Atlas Aircraft Corporation w RPA, IAR w Rumunii i IPTN w Indonezji.

Wersje śmigłowca Puma

Wersje Aérospatiale

SA 330A: Prototyp, początkowo nazywany Alouette IV.

SA 330B: Pierwsza wersja produkcyjna.

SA 330 Orchidee: SA 330 zmodyfikowana wersja do przenoszenia systemu radarowego Orchidee należąca do armii francuskiej.

SA 330C: Pierwsza wersja eksportowa.

SA 330E: Wersja produkowana przez Westland Helicopters dla RAF-u oznaczona jako HC Mk 1. W służbie od 1971 roku.

SA 330F: Pierwsza cywilna wersja eksportowa z silnikiem turbinowym Turboméca Turmo IIIC4.

SA 330G: Ulepszona cywilna wersja z silnikiem Turboméca Turmo IVC i wirnikiem głównym wykonanym z kompozytów.

SA 330H: Ulepszona wersja dla armii francuskiej i eksportowa wersja z silnikiem Turboméca Turmo IVC i wirnikiem głównym wykonanym z kompozytów.

SA 330J: Ulepszona cywilna wersja transportowa.

SA 330L: Ulepszona wersja przystosowana do gorących klimatów.

SA 330Z: Prototyp z wirnikiem ogonowym typu fenestron (typu wentylatorowego).

Westland Puma HC1 należący do RAF-u

Wersje innych producentów

Atlas Aircraft Corporation Oryx: Przerobiona i ulepszona wersja SA 330 Puma produkowana dla Sił Zbrojnych RPA.

ICA IAR 330 L: SA 330 Puma budowana na licencji w Rumunii przez ICA. Taka sama jak SA 330L Aérospatiale.

IPTN NAS 330J: Wersja montowana w Indonezji przez IPTN pod lokalnym oznaczeniem NAS 330J i oznaczeniem Aérospatiale SA 330J. Zbudowano łącznie 11 egzemplarzy.

Westland Puma HC Mk. 1: Wersja SA 330E montowana przez Westland Helicopters dla RAF-u.

Uzbrojenie

Różne typy uzbrojenia podwieszanego i montowanego w kabinie, takiego jak karabiny maszynowe 7,62 mm i 20 mm działka automatyczne

Royal Air Force (w skrócie RAF) - siły lotnicze Wielkiej Brytanii powstałe w 1918 roku. Obecnym dowódcą Królewskich Sił Lotniczych jest Air Chief Marshal Stephen Dalton. RAF podporządkowany jest Brytyjskim Siłom Zbrojnym podlegającym królowej Elżbiecie II.

Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.

Filmy

Śmigłowiec Puma można zobaczyć w amerykańskich filmach akcji Rambo II i Rambo III gdzie odpowiednio ucharakteryzowany jest używany jako Mi-24.