ANNA 1B - Polski Serwis Naukowy

ANNA 1B – amerykański satelita geodezyjny, pierwszy w historii wykorzystany do celów kartograficznych. Nazwa statku pochodzi od czterech sponsorów misji: Army, NASA, Navy, Air Force, czyli Wojsk Lądowych, agencji NASA, Marynarki Wojennej i Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. Do zadań satelity należały: pomiary wartości i kierunku ziemskiego pola grawitacyjnego; wyznaczenie środka ciężkości Ziemi; wyznaczenia pozycji Ziemi.

Akumulator elektryczny – rodzaj ogniwa galwanicznego, które może być wielokrotnie użytkowane i ładowane prądem elektrycznym. Wszystkie rodzaje akumulatorów elektrycznych gromadzą i później uwalniają energię elektryczną dzięki odwracalnym reakcjom chemicznym zachodzącym w elektrolicie oraz na styku elektrolitu i elektrod.

National Aeronautics and Space Administration (NASA) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act.

Satelita pozostaje na orbicie okołoziemskiej, a jej żywotność szacuje się na 3 000 lat.

Nieudana próba

Misję satelity ANNA 1B poprzedził nieudany start jej bliźniaczki, ANNA 1A. Identyczny został wystrzelony również rakietą Thor Able Star z tego samego kosmodromu, 10 maja 1962, o godzinie 12:06 UTC.

Niepowodzenie to odnotowano w katalogu COSPAR symbolem 1962-F04.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej).

Opis misji

Ślad toru lotu satelity ANNA 1B na fotografii wykonanej przez stację MOTS w Santiago (Chile) w dniu 11 listopada 1962

ANNA 1B była badawczym satelitą geodezyjnym. Pierwszym obiektem wykorzystywanym do celów kartograficznych. Satelita wyniósł instrumenty optyczne, radiowe i dopplerowskie. System optyczny był lampą błyskową o bardzo dużej mocy, aktywowanej przez zaprogramowaną komendę, emitując 5 błysków co 5,6 sekundy. Błyski te były fotografowane przez stacje naziemne sieci MOTS. Eksperyment dopplerowski Marynarki Wojennej również był uaktywniany na komendę. Do momentu zniszczenia baterii słonecznych satelity poprzez działanie pasów radiacyjnych, ANNA zebrała dużą ilość danych geodezyjnych i pozwoliła na wyznaczenie, z dużą dokładnością, pozycji stacji śledzących względem środka Ziemi. Rejestracja błysków i pomiary dopplerowskie pozwalały na osiągnięcie dokładności poniżej 20 metrów. Eksperyment radiowy wojsk lądowych przestał działać zbyt wcześnie by zebrać wartościowe dane.

Kartografia – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.

Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC, z dokładnością nie mniejszą niż 0.9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. przestępna sekunda. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).

Budowa

Satelita powstał w laboratorium fizyki stosowanej Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa. Był bliźniakiem statku ANNA 1A. Zasilany z pierścienia ogniw słonecznych umieszczonych na obwodzie satelity ładujących akumulatory NiCd. Spiralna antena szerokopasmowa była opisana na sferze, a instrumenty umieszczone były w jej wnętrzu.

Ogniwo słoneczne, ogniwo fotowoltaiczne, ogniwo fotoelektryczne, fotoogniwo – to element półprzewodnikowy, w którym następuje przemiana (konwersja) energii promieniowania słonecznego (światła) w energię elektryczną w wyniku zjawiska fotowoltaicznego, czyli poprzez wykorzystanie półprzewodnikowego złącza typu p-n, w którym pod wpływem fotonów o energii większej, niż szerokość przerwy energetycznej półprzewodnika, elektrony przemieszczają się do obszaru n, a dziury (zob. nośniki ładunku) do obszaru p. Takie przemieszczenie ładunków elektrycznych powoduje pojawienie się różnicy potencjałów, czyli napięcia elektrycznego.

Komitet do Spraw Badań Przestrzeni Kosmicznej COSPAR – ang. Committee for Space Research – organizacja utworzona przez Międzynarodową Radę Unii Naukowych (ICSU) w 1958 roku. Zadaniem Komitetu jest promowanie i koordynacja badań kosmosu na poziomie międzynarodowym. Wymiana i rozpowszechnianie informacji z zakeresu badań kosmosu. W tym celu Komitet organizuje wiele sympozjów, wydaje publikacje, itp. W 1960, po reorganizacji Komitetu, przystąpiła do niego Polska.

Łączność ze statkiem utrzymywano na częstotliwości 216 MHz.

Ładunek

ANNA 1B przenosiła trzy systemy śledzenia statku:

Eksperyment optyczny Sił Powietrznych USA

Eksperyment dopplerowski SECOR (radiowy) Marynarki Wojennej USA na częstotliwościach 162 MHz i 324 MHz

Eksperyment radiowy Wojsk Lądowych USA

Przypisy

Linki zewnętrzne

Raport z optycznych obserwacji satelity ANNA 1B przez NASA (ang.)

Źródła

Encyclopedia Astronautica (ang.)

Jonathan's Space Home Page (ang.)

NSSDC Master Catalog (ang.)

Space 40 (cz.)