Aaliyah - Polski Serwis Naukowy

Aaliyah Dana Haughton (ur. 16 stycznia 1979, zm. 25 sierpnia 2001) – amerykańska piosenkarka R&B i aktorka.

Życiorys

Wczesne lata

Aaliyah Dana Haughton urodziła się na Brooklynie w Nowym Jorku, lecz dorastała w Detroit w stanie Michigan. Jej imię w języku arabskim, oraz hebrajskim, z którego się oryginalnie wywodzi, oznacza najwyższa, najbardziej egzaltowana, najlepsza. Drugie imię "Dana" zostało nadane artystce przez babcię ze strony matki Mintis L. Hicks Hankerson. Piosenkarka wraz ze swoim starszym bratem Rashadem Haughtonem została wychowana jako katoliczka. Aaliyah była Afroamerykanką, natomiast po swojej babci miała także domieszkę indiańskiej krwi. Matka Aaliyah, Diane Haughton (także piosenkarka), była wielką zwolenniczką talentu wokalnego swojej córki i entuzjastką jej kariery.

Detroit (wym. /dɨˈtrɔɪt/; z fr. cieśnina) – miasto w USA, w stanie Michigan na północnym brzegu rzeki Detroit łączącej jeziora St. Clair i Erie.
"If Your Girl Only Knew" − inauguracyjny, główny singel promujący drugi studyjny album Aaliyah pt. One in a Million (1996). Jest to kompozycja autorstwa Missy Elliott i Tima "Timbalanda" Mosleya, Timbaland jest także odpowiedzialny za produkcję singla, który wydano w drugim kwartale 1996 roku (w 1997 miała też miejsce jego reedycja, z singlem "One in a Million" na stronie A wydania).

Początki kariery muzycznej Aaliyah sięgają 1990 roku, kiedy to jedenastoletnia wówczas artystka pojawiła się w telewizyjnym show Star Search (na kanwie którego powstały popularne muzyczne show typu Idol), wykonując ulubioną piosenkę swojej mamy My Funny Valentine. Pomimo, iż Aaliyah nie wygrała programu, to pozostawiła po sobie dobre wrażenie i dalej szlifowała umiejętności wokalne. Kolejnym etapem w jej karierze było kilka koncertów na scenie w Las Vegas u boku swojej ciotki, znanej wokalistki soulowej i popowej Gladys Knight. Mężem Gladys był Barry Hankerson − menedżer, producent muzyczny oraz założyciel i szef wytwórni Blackground Records, z którą później związała się Aaliyah. Jako młoda nastolatka Aaliyah uczęszczała do szkoły Detroit High School for the Fine and Performing Arts, którą ukończyła na kierunku 'taniec' mając średnią ważoną (GPA) 4.0.

The Notorious B.I.G., właściwie Christopher George Latore Wallace (ur. 21 maja 1972 w Nowym Jorku, zm. 9 marca 1997 w Los Angeles) – amerykański muzyk, raper.
Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.

Kariera muzyczna i nieoczekiwana śmierć

W 1992 roku Aaliyah zaczęła pracę nad swym debiutanckim albumem, z pomocą starszego od niej o ponad dziesięć lat piosenkarza i kompozytora R. Kelly'ego, którego rzekomo poślubiła w 1994 r., mając piętnaście lat. Aaliyah oficjalnie zaprzeczyła tym plotkom, mówiąc stanowczo "nie brałam ślubu" w wywiadzie dla stacji MTV.

DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc) – standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm) lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.
Film animowany – rodzaj filmu, który jest tworzony techniką zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu. Najczęściej są to fazy rysowane, stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki.

Pierwszy album Aaliyah Age Ain't Nothing but a Number wydany w 1994 roku, uzyskał bardzo pochlebne opinie i zdobył w Stanach Zjednoczonych status platynowej płyty. Następna płyta, wydana 27 sierpnia 1996 roku One in a Million, również zyskała status podwójnej platyny. W 1997 roku Aaliyah zaśpiewała w filmie animowanym Anastazja piosenkę Journey to the Past, która została nominowana do Oscara, a rok później przebojową piosenkę Are You That Somebody, wchodzącą w skład ścieżki dźwiękowej do filmu Dr Dolittle.

Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Latem 2001 roku ukazała się trzecia płyta wokalistki zatytułowana Aaliyah. Teledysk do piosenki Rock the Boat był kręcony na Wyspach Abaco, na Bahamach. Aaliyah nie powróciła już jednak nigdy z tej wyprawy. Samolot, w którym leciała piosenkarka (Cessna 402B), rozbił się 200 stóp od pasa startowego. Pilot Luis Morales III i jego siedmiu pasażerów (w tym Aaliyah) zginęli w tym wypadku. Według dochodzeń biura koronera na Bahamach, Aaliyah doznała poważnych oparzeń ciała oraz głowy. Koroner stwierdził, że jeżeli nawet przeżyłaby wypadek, poprawa stanu jej zdrowia byłaby praktycznie niemożliwa, biorąc pod uwagę obrażenia ciała. Dalsze śledztwo prowadzone przez NTSB wskazuje na to, że pilot Luis Morales III nie miał kwalifikacji do pilotażu takiego samolotu, jakim wtedy leciał. Miał sfałszowaną licencję FAA, gdyż aby ją zdobyć, potrzeba dużego doświadczenia i wielu godzin lotu, których Morales nigdy nie odbył. Dodatkowo wykryto kokainę oraz alkohol w jego krwi. Następne dochodzenia dowiodły, że samolot piosenkarki został przeładowany o 100 funtów. Chociaż świadkowie stwierdzili fakt, iż pasażerowie zostali poproszeni o pozostawienie bagażu, potem odkryto, że pasażerowie nie wiedzieli nic o ładowności Cessny. Co więcej, dalsze dochodzenie dowiodło, że pilot został zatrudniony cztery godziny przed startem samolotu.

Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.
Narodowa Rada Bezpieczeństwa Transportu, NTSB (ang. National Transportation Safety Board) to amerykańska rządowa niezależna organizacja zajmująca się badaniem wypadków: lotniczych, drogowych, wodnych i kolejowych w Stanach Zjednoczonych. Organizacja ta jest utrzymywana przez Kongres Stanów Zjednoczonych. NTSB zostało założone w 1967 roku. Od poczatku swojego istnienia NTSB zbadała ponad 124 000 wypadków. Siedziba biura znajduje się w Waszyngtonie.

Jej pośmiertna płyta I Care 4 U, która ukazała się w roku 2002, to również spory sukces. Później, poza wznowieniami albumów Aaliyah i One in a Million wyszło również trzypłytowe wydawnictwo Ultimate Aaliyah, w tym DVD zwierające film dokumentalny o życiu artystki.

Raper, MC - muzyk wykonujący muzykę rap. Muzyka ta jest elementem kultury hip-hop. Pierwsi raperzy zaczęli pojawiać się już w latach siedemdziesiątych w Nowym Jorku, USA. Pionierem gatunku jest DJ pochodzący z Jamajki Clive Campbell znany też jako Kool Herc.
World Music Awards – nagrody muzyczne przyznawane od 1989 roku artystom muzycznym z całego świata, za największą liczbę sprzedanych płyt. Nagrody przyznawane są przez International Federation of the Phonographic Industry (IFPI).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)