Abel - arcybiskup lubelski i chełmski

Abel (imię świeckie Andrzej Popławski, ofic. tyt. w PAKP: Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Abel, arcybiskup lubelski i chełmski) – ur. 1958, polski duchowny prawosławny, arcybiskup, ordynariusz diecezji lubelsko-chełmskiej.

Biografia

Młodość

Urodził się w Narwi w religijnej rodzinie prawosławnej. Według jego własnych wspomnień na jego późniejszą postawę życiową znaczący wpływ miały matka, Zofia, i babka, Olga. Jeszcze przed rozpoczęciem nauki w szkole przyszły duchowny przysługiwał w cerkwi parafialnej w Narwi.

Posłusznik (nowicjusz) – osoba przygotowująca się do życia monastycznego. Przebywa ona w monasterze razem z innymi braćmi, ale nie jest jeszcze mnichem.

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

Po ukończeniu szkoły podstawowej wstąpił do prawosławnego seminarium duchownego w Warszawie. Po ukończeniu I roku nauki, razem ze słuchaczem II roku Mirosławem Chodakowskim zgłosił się do monasteru św. Onufrego w Jabłecznej, deklarując zamiar wstąpienia do wspólnoty jako posłusznik. Kontynuując naukę w seminarium, regularnie udawał się do Jabłecznej, by wdrażać się do życia monastycznego. Działał również aktywnie w warszawskiej parafii św. Marii Magdaleny. Po IV roku nauki w seminarium zdał maturę.

Monaster Opieki Matki Bożej w Turkowicach – żeński klasztor prawosławny w Turkowicach, w diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny - jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych, obejmujący swoją jurysdykcją wszystkie parafie prawosławne na terenie Polski. W dyptychu lokalnych autokefalicznych cerkwi prawosławnych wymieniany na miejscu 12 dwunastym wg dyptychu greckiego, a na miejscu 13 wg dyptychu rosyjskiego. Spowodowane jest to różnymi terminami nadania autokefalii przez Konstantynopol i Moskwę. Według danych GUS, Kościół liczy 506,8 tys. wiernych i jest drugim pod względem liczebności Kościołem w Polsce. Opiece tego kościoła podlegają także prawosławni z Brazylii.

Po ukończeniu niższych klas seminarium, za namową metropolity warszawskiego i całego Polski Bazylego przyjął stanowisko psalmisty w parafii w Łosince. W 1977 na własną prośbę został zwolniony z tej pracy i powrót do Jabłecznej w celu ukończenia edukacji seminaryjnej.

Duchowny

W 1980 roku ukończył Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie. Jest również absolwentem Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. W 1977 wstąpił do monasteru św. Onufrego w Jabłecznej. 15 lutego 1979 przyjął święcenia diakońskie z rąk metropolity warszawskiego i całej Polski Bazylego, a następnie święcenia kapłańskie, których udzielił mu biskup bielski Szymon.

Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Narwi - prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Narew diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Miron, właśc. Mirosław Chodakowski (ur. 21 października 1957 w Białymstoku, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski arcybiskup prawosławny, wikariusz diecezji warszawsko-bielskiej, doktor teologii, prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego, generał brygady.

Przełożony monasteru św. Onufrego w Jabłecznej

W latach 1982-1984 był proboszczem prawosławnej parafii w Komańczy, pracował również w Polanach i Zyndranowej, gdzie z jego inicjatywy wzniesiono nową cerkiew. W 1984 został przełożonym monasteru w Jabłecznej, 7 stycznia 1989 otrzymał godność archimandryty. Jako przełożony klasztoru kontynuował remont jego zabudowań, rozpoczęty przez poprzedników: Sawę (Hrycuniaka) i Nikona (Potapczuka). W latach 1984-1985 współorganizował parafię w Przemyślu. Od 1984 był proboszczem parafii w Monachium, obsługując również cerkwie w Stuttgarcie, Ingolstadt, Augsburgu, Ratyzbonie, Landshut i Ludwigsburgu.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Sawa, imię świeckie Michał Hrycuniak, ofic. tyt. Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa, Prawosławny Metropolita Warszawski i całej Polski (ur. 15 kwietnia 1938 w Śniatyczach, w województwie lubelskim), polski duchowny prawosławny, metropolita warszawski i całej Polski, aktualny zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, profesor nauk teologicznych (specjalista teologii dogmatycznej i moralnej), do 1998 prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego, generał brygady Wojska Polskiego.

Ordynariusz diecezji lubelsko-chełmskiej

25 marca 1989 przyjął chirotonię biskupią i objął funkcję ordynariusza nowo utworzonej diecezji lubelsko-chełmskiej. 15 lutego 1999 w soborze św. Mikołaja w Białymstoku został odznaczony Orderem Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny I stopnia. W 2001 otrzymał godność arcybiskupa.

Archimandryta (gr. archimandrites - przełożony owczarni) - w okresie wczesnego chrześcijaństwa opiekun klasztorów na terenie danej diecezji. Obecnie tytułu tego używa się w cerkwi prawosławnej i w niektórych wschodnich Kościołach katolickich.

Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.

Jako biskup ordynariusz diecezji lubelsko-chełmskiej doprowadził do podwojenia liczby czynnych na jej terytorium cerkwi prawosławnych oraz do założenia dwóch nowych monasterów: żeńskiego klasztoru w Turkowicach oraz męskiego w Kostomłotach.

Reprezentował Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny w czasie oficjalnych wizyt i konferencji zagranicznych: na VIII Międzynarodowym Rosyjskim Soborze (2004), na uroczystościach kanonizacji metropolity Piotra (Mohyły) (2002), na intronizacji patriarchy serbskiego Ireneusza (2010).

Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

Diecezja lubelsko-chełmska - jedna z 6 diecezji kościoła prawosławnego w Polsce restytuowana postanowieniem Soboru Biskupów Kościoła Prawosławnego w Polsce z 25 marca 1989 jako bezpośrednia kontynuatorka tradycji dawnej diecezji chełmskiej. Objęła województwa środkowo-wschodniej Polski: bialskopodlaskie, chełmskie, lubelskie, siedleckie, tarnobrzeskie, zamojskie i częściowo rzeszowskie (w chwili powołania liczyła 16 parafii podzielonych na 2 dekanaty, na jej terenie znajdował się również stauropigialny monaster św. Onufrego w Jabłecznej, będący w jurysdykcji metropolity warszawskiego i całej Polski oraz Wyższe Prawosławne Seminarium Duchowne w Jabłecznej).

Jest zwolennikiem dialogu ekumenicznego. W 2000 wydał, wspólnie z katolickim arcybiskupem lubelskim Józefem Życińskim przesłanie Aby wszystko na nowo zjednoczyć w Chrystusie. Jest współprzewodniczącym Zespołu Bilateralnego Katolicko-Prawosławnego.

Współpraca z SB

Wg zachowanych akt SB znajdujących się w archiwach IPN Andrzej Popławski od 2 marca 1984 był tajnym i świadomym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa o pseudonimie „Krzysztof”.

Przypisy

↑ A. Radziukiewicz. Z władyką Ablem przez dziesięciolecia. „Przegląd Prawosławny”. 3 (225), marzec 2004. ISSN 1230-1078.
↑ S. Dudra: Kościół Prawosławny na ziemiach zachodnich i północnych Polski po II wojnie światowej. Zielona Góra: 2004, s. 32. ISBN 83-89712-37-7.
↑ A. Bobryk, I. Kochan: Ślady przeszłości. Historia i teraźniejszość prawosławia na południowo-zachodnim Podlasiu w świadomości społecznej. Siedlce: Siedleckie Towarzystwo Naukowe, 2010, s. 15. ISBN 978-83-62160-02-0.
„Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”. 1-4/1980, s. 105, 1980.
„Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”. 2/1989, s. 84, 1989. ISSN 0239-4499.
ks. A. Kuryłowicz, Prawosławne ośrodki zakonne na ziemiach polskich w okresie powojennym [w:] ks. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik: Życie monastyczne w Rzeczypospolitej. Białystok: Zakład Historii Kultur Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku, 2001, s. 254. ISBN 83-902928-8-2.
Jubileusz święceń. „Przegląd Prawosławny”. 3 (165). S. 4. ISSN 0867-7476.
A. Radziukiewicz, Cuda Chołmszczyny, „Przegląd Prawosławny”, nr 8 (302), sierpień 2010, ISSN 1230-1078, s. 6.
Powstał monaster w Kostomłotach.
A. Radziukiewicz. O jedność prawosławia. „Przegląd Prawosławny”. 3 (225), marzec 2004. ISSN 1230-1078.
W. Skiepko. Święty Piotr Mohyła znów w Jassach. „Przegląd Prawosławny”. 12 (210), grudzień 2002. ISSN 1230-1078.
M. Czykwin. Intronizacja patriarchy serbskiego. „Przegląd Prawosławny”. 12 (306), grudzień 2002. ISSN 1230-1078.
A. Bobryk, I. Kochan: Ślady przeszłości. Historia i teraźniejszość prawosławia na południowo-zachodnim Podlasiu w świadomości społecznej. Siedlce: Siedleckie Towarzystwo Naukowe, 2010, s. 16. ISBN 978-83-62160-02-0.
Agenturalna przeszłość abp. Sawy na podstawie dokumentów IPN. [dostęp 2009-01-13].
Czy abp Abel to TW „Krzysztof”?. [dostęp 2009-03-21].