Abel - król duński - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy duńskiego króla. Zapoznaj się również z: inne hasła powiązane z Abel.

Abel (?-29 czerwca 1252) – książę Szlezwiku od 1232, król duński w latach 1250-1252, syn Waldemara II Zwycięskiego i księżniczki portugalskiej Berengárii.

W momencie, gdy na tron Danii wstąpił jego brat Eryk IV, Abel rozpoczął trwającą wiele lat wojnę domową. Wojna ta zakończyła się w 1250, gdy król zginął w podejrzanych okolicznościach podczas uczty u Abla. Abel wstąpił więc na tron w atmosferze podejrzeń o zamordowanie swojego brata - powstało o nim wtedy powiedzenie "Abel z imienia, Kain z uczynków" (duń. Abel af navn, Kain af gavn).

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Palle Lauring (ur. 16 października 1909 we Frederiksbergu, zm. 3 października 1996) – duński pisarz i historyk, autor szeregu książek o historii Danii.

W roku 1237 Abel ożenił się z Matyldą, córką holsztyńskiego hrabiego Adolfa IV. Od tego momentu pod wpływem żony polityka króla była zorientowana na południe (Niemcy); m.in. niemieckim miastom Hamburgowi, Lubece, Rostockowi i Wismarowi zrzeszonym w Hanzie Abel udzielił rozszerzonego dostępu do duńskich portów i rynku rybnego.

Hanza, Liga Hanzeatycka, Związek Hanzeatycki (z st.-wys.-niem. hansa - grupa) – związek miast handlowych Europy Północnej z czasów Średniowiecza i początku ery nowożytnej. Miasta należące do związku popierały się na polu ekonomicznym, utrudniając pracę kupcom z miast nie należących do związku, jednocześnie zaś stwarzały realną siłę polityczną i, niekiedy, wojskową.

Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

Podwyższenie podatków spowodowało powstanie Fryzów; skierowana przeciwko nim wyprawa zbrojna poniosła klęskę w 1252 pod Oedensworth, a Abel został zamordowany podczas ucieczki z pola przegranej bitwy.

Przypisy

Palle Lauring: Danske konger og dronninger. Aschehoug, 2005, s. 94. ISBN 87-11-22285-9. Cytat: „Rok urodzenia nie jest znany”. (duń.)