Aborcja w Niemczech – obecnie w Niemczech aborcja prawnie dopuszczalna jest jedynie w dwóch wypadkach:

Nie karze się jednak za jej wykonanie w pierwszym trymestrze ciąży z innych powodów, jeżeli kobieta skorzystała z odpowiednich konsultacji, zabieg został wykonany przez lekarza i pomiędzy konsultacją a zabiegiem zachowano odstęp co najmniej 3 dni. Oznacza to, że kobiety de facto mogą usuwać ciążę także z przyczyn społecznych, ekonomicznych i osobistych bez jakiejkolwiek odpowiedzialności karnej. Natomiast lekarz podlega odpowiedzialności karnej za wystawienie błędnego zaświadczenia o występowaniu okoliczności uprawniających do legalnej aborcji, karze się go również za dokonanie aborcji bez sprawdzenia stadium zaawansowania ciąży, poinformowania kobiety o możliwych konsekwencjach zabiegu bądź bez dania jej możliwości wyjawienia motywów swojej decyzji.

Historia

Constitutio Criminalis Carolina zabraniała aborcji pod karą śmierci przez ścięcie mieczem. Podobnie surowo kwestię tę traktowała Theresiana (XVIII wiek). Dopiero wiek XIX przyniósł złagodzenie kar za przerywanie ciąży, w dalszym ciągu pozostało ono nielegalne.

W roku 1871 wszedł w życie Kodeks Karny którego artykuł 218 zabraniał całkowicie aborcji. Był on również w mocy na ziemiach polskich dawnego zaboru pruskiego do roku 1932. Niemcy były jednym z pierwszych krajów świata gdzie zaczęto mówić o legalizacji aborcji. Z pomysłem takim wystąpiła w 1908 roku działaczka feministyczna Camilla Jelinek. Pomysł upadł jednak w Reichstagu w roku następnym. W 1920 roku działacze SPD złożyli projekt legalizacji aborcji w pierwszych trzech miesiącach ciąży, ale został on odrzucony przez Reichstag. Ostatecznie burzliwą debatę na ten temat przerwało orzeczenie Reichsgerichtu z 1927 roku uznające aborcję dokonana dla ratowania życia matki za legalną jako działanie w stanie wyższej konieczności. Dalsza liberalizacja nastąpiła w 1935 roku gdy rząd III Rzeszy wprowadził dopuszczalność aborcji z przyczyn eugenicznych. Kolejna zmiana przepisów nastąpiła w 1943 roku gdy z jednej strony wprowadzono aborcję na żądanie dla kobiet z tzw. niższych ras (m.in. Polek), z drugiej wprowadzono karę śmierci za usunięcie ciąży w przypadku kobiet niemieckich. Po wojnie w strefie okupowanej przez mocarstwa zachodnie wrócono do przepisów z 1927 roku, natomiast w strefie sowieckiej wprowadzono legalność aborcji z szeregu przyczyn. W 1950 roku parlament NRD przyjął Ustawę o ochronie matki i dziecka oraz prawach kobiety. Aborcja była dozwolona jedynie z racji medycznych i eugenicznych. NRD było jedyną spośród sowieckich satelitów, która nie zalegalizowała przerywania ciąży w drugiej połowie lat 50. Debata aborcyjna rozgorzała na nowo w Niemczech Zachodnich na początku lat 70. 18 czerwca 1974 roku Bundestag przyjął legalizację aborcji na żądanie w pierwszych trzech miesiącach ciąży, ale ustawa ta nie zdążyła wejść w życie, gdyż kilka dni później zaskarżyli ją do Trybunału Konstytucyjnego parlamentarzyści CDU/CSU. W roku 1975 Trybunał uznał legalizację aborcji za sprzeczną z Konstytucją Niemiec. W roku następnym przyjęto jednak nowelizację kodeksu karnego dopuszczająca aborcję z racji medycznych, eugenicznych, kryminalnych i społecznych. W NRD wprowadzono aborcję na żądanie w 1972 roku w jedynym niejednomyślnym głosowaniu Izby Ludowej. Po zjednoczeniu Niemiec kwestia aborcji znów odżyła, gdyż na terytorium Niemiec zachodnich obowiązywały przepisy RFN z 1976 roku a w Niemczech wschodnich ustawodawstwo NRD z 1972 roku. W roku 1992 Bundestag ponownie przegłosował ustawę wprowadzającą aborcję na żądanie – rząd Bawarii oraz szereg osób (m.in.Kanclerz Helmut Kohl) zaskarżyli ustawę do federalnego Trybunału Konstytucyjnego który podtrzymał swe wcześniejsze orzeczenie o niekonstytucyjności aborcji na żądanie, postanowił jednak iż nie będzie ona karana w trzech pierwszych miesiącach ciąży pod warunkiem skorzystania z odpowiedniej konsultacji i odstępu trzech dni między konsultacją a zabiegiem. Nowe prawo weszło w życie w 1995 roku.

Nastroje społeczne

W badaniu Europejskie Wartości w maju 2005 roku na pytanie Czy kobieta, jeśli nie chce mieć dzieci powinna mieć możliwość dokonania aborcji? twierdząco odpowiedziało 64% Niemców, przeciwne zdanie miało 34% a tylko 2% nie miało zdania w tej kwestii. Odsetek przeciwników dopuszczalności przerywania ciąży był równy średniej z dziesięciu krajów biorących udział w badaniu, natomiast odsetek zwolenników legalności aborcji był od niej większy o 2%.

Przypisy