Abraham Stern - wynalazca - Polski Serwis Naukowy

Antoni Blank, Portret Abrahama Sterna, 1823

Abraham Jakub Stern, inna pisownia Sztern (ur. pomiędzy 1762 a 1769 w Hrubieszowie, zm. 3 lutego 1842 w Warszawie) – polski Żyd, zegarmistrz, mechanik (samouk), konstruktor i uczony, wynalazca; przodek Antoniego Słonimskiego i Nicolasa Slonimsky'ego, którzy byli jego prawnukami. Jego najmłodsza córka, Sara, wyszła w roku 1842 za Chaima Zeliga Słonimskiego, dziadka Antoniego Słonimskiego.

Towarzystwo Przyjaciół Nauk (TPN), Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk (TWPN), towarzystwo naukowe ogólne działające w latach 1800–1832 w Warszawie.

Sara (Salomea) Słonimska z domu Stern (ur. 13 października 1824 w Warszawie, zm. 16 marca 1897 w Warszawie) – poetka polsko-żydowska, opiekunka kółka dramatycznego, zwolenniczka asymilacji Żydów, druga żona Chaima Zeliga Słonimskiego.

Od 1810 skonstruował serię maszyn liczących, które wykonywały cztery podstawowe działania arytmetyczne i potrafiły również wyciągać pierwiastki kwadratowe. Jako chłopiec terminował u zegarmistrza w Hrubieszowie. Tam zainteresował się nim Stanisław Staszic, dzięki któremu znalazł się w Warszawie. Wykazywał niepospolite zdolności matematyczne i wynalazcze. Sporządził tak zwany trianguł ruchomy o dwóch celownikach, zastępujący stolik mierniczy.

Hrubieszów (do 1802 Rubieszów, ukr. Грубешів/Grubesziw, łac. Rubesovia, ros. Грубешов/Grubieszow (nazwa tradycyjna) lub Хрубешув/Hrubieszuw (nazwa współczesna), niem. Grubeschow (nazwa tradycyjna) lub Hrubieszow (1939-1944), jidysz הרוביעשאוו/Rubishov) – gmina miejska w Polsce w województwie lubelskim, siedziba powiatu hrubieszowskiego.

Nicolas Slonimsky (ros. Николай Леонидович Слонимский) (ur. 27 kwietnia 1894 w Petersburgu, zm. 25 grudnia 1995 w San Francisco) – amerykański muzykolog i kompozytor pochodzenia rosyjskiego, syn Leonida-Ludwika Słonimskiego, brat Aleksandra i Michaiła Słonimskich. Był propagatorem współczesnej muzyki amerykańskiej. W latach (1921–1923) przebywał w Paryżu. Od 1923 w USA. Autor cenionych leksykonów muzycznych, kompozytor utworów na fortepian i orkiestrę o żywym, happeningowym stylu, także dyrygent, pedagog i redaktor wydawnictw muzycznych.

Znany był też prosty mechanizm Sterna, zabezpieczający powozy przed rozbieganiem się koni. Najwięcej czasu i wysiłku poświęcił skonstruowaniu "machiny rachunkowej", aby w końcu zaprezentować gotowe dzieło Staszicowi i dowieść, że nie zawiódł pokładanych w nim nadziei. Zademonstrowana na posiedzeniu Towarzystwa Przyjaciół Nauk "machina" wywołała sensację, wykonywała bowiem "sama przez się" wszystkie cztery działania.

Wydawnictwo Naukowe PWN SA – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Jednostka dominująca grupy kapitałowej, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

Antoni Słonimski (ur. 15 listopada 1895 w Warszawie, zm. 4 lipca 1976 tamże) – polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz.

Po czterech kolejnych latach pracy Stern zbudował nową maszynę służącą wyłącznie do wyciągania pierwiastków kwadratowych. Wreszcie 30 kwietnia 1817 zaprezentował maszynę stanowiącą niejako skojarzenie dwóch poprzednich, wykonywała bowiem wszystkie pięć działań. W jednym z modeli wystarczyło wprowadzić dane i operacja była wykonywana przez mechanizm zegarowy, bez ingerencji człowieka. Od 1830 członek Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Chaim Zelig Słonimski (hebr. חיים זליג סלונימסקי, ur. 10 marca 1810 w Białymstoku, zm. 15 maja 1904 w Warszawie) – polski pisarz, matematyk, astronom i wynalazca żydowskiego pochodzenia.

Członek Komisji Żydowskiej przy Warszawskiej Szkole Rabinów oraz jej rektor w latach 1826-1835. Pochowany jest na cmentarzu żydowskim na Bródnie w Warszawie.

Literatura

2.2.4 Kalkulatory mechaniczne. W: Piotr Gawrysiak: Cyfrowa rewolucja. Rozwój cywilizacji informacyjnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 72. ISBN 978-83-01-15607-7.

Halina Winnicka: Zapomniany wynalazca, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1962

Linki zewnętrzne

Prace Abrahama Sterna i o nim dostępne w Sieci (Katalog HINT)

Abraham Stern