Abraham Suckewer

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z pisarza

Abraham Suckewer lub Awrom Suckewer; jid. אַבֿרהם סוצקעווער (ur. 15 lipca 1913 w Smorgoniach, zm. 19 stycznia 2010 w Tel Awiwie) – poeta i pisarz żydowski i polski, tworzący w języku jidysz. Znawca literatury i sztuki, popularyzator języka jidysz w Izraelu. Jego wiersze tłumaczone były między innymi na angielski, francuski, japoński i polski.

Dzieciństwo

Pochodził z rodziny rabinickiej, jego dziadkowie byli uczonymi w piśmie, a także sami pisali rozważania i interpretacje świętych ksiąg. Jego dziadek ze str. matki był rabinem w miejscowości Michaliszki.

W 1915 r., po spaleniu Smorgoni, rodzina Suckewerów przeprowadziła się na Syberię gdzie młody Abraham wychowywał się wśród Kirgizów. W tym okresie poznał oficera austriackiej armii, przyszłego poetę Awigdora Hameria. Ojciec Abrahama był skrzypkiem amatorem, zmarł w 1920 r., po jego śmierci rodzina wyjechała do Wilna gdzie zamieszkała przy ulicy Śnipiszki. Po przyjeździe do Wilna młody Suckewer znał język polski, hebrajski i rosyjski. Języka jidysz nauczył się od kolegów. Uczęszczał do chederu i korzystał z pomocy korepetytorów po czym poszedł do polsko-hebrajskiego gimnazjum. Wraz z przyszłymi poetami Michałem Czernichowem i Szmerke Kaczegińskim należał do żydowskiej organizacji skautowskiej Bin, ich wychowawcą był między innymi malarz Chaim Mekler brat poety Lejzera Wolfa. Duży wpływ na Abrahama w tym okresie miał dom rodzinny i osoba jego matki.

Lata 30

Był słuchaczem Uniwersytetu Wileńskiego (wykłady Manfreda Kridla). Debiutował w latach 30. XX wieku na łamach warszawskiego tygodnika jidysz "Wochnszrift far literatur" wierszem "Bal maskowy", następnie w wileńskim dzienniku "Der Wilner Tog" ukazał się jego wiersz "Pod deszczem". Związany z wileńską grupą literacką Jung Wilne. W sierpniu 1935 r., poznał goszczącego w Wilnie światowej sławy malarza Marca Chagalla z którym w następnych latach łączyła go bliska przyjaźń. W tym samym roku będąc w warszawie zawarł bliższą znajomość z redaktorem dziennika "Der Moment" Noachem Pryłuckim, młodym poetą Aronem Cajtlinem, a także poznał Juliana Tuwima. Jego wiersze zaczęły się ukazywać w elitarnym czasopiśmie literackim "In Zicht". W 1937 r., ukazał się dzięki pomocy Jospha Rotha pierwszy jego tomik Lider (Wiersze) z okładką autorstw malarza Jankiela Adlera, wydany nakładem PEN Clubu pisarzy żydowskich. Tomik został ciepło przyjęty przez krytyków. Przedruki jego wierszy ukazały się również w prasie zachodniej. Bardzo rozwinięty w tym okresie u poety był proces samokształcenia. Często bywał w Bibliotece Staszuna oraz Żydowskim Instytucie Naukowym. Z powodzeniem pisał w języku starożydowskim, przywracając go czytelnikowi. Stworzył w nim w tym okresie 80 wierszy (wojne przetrwały cztery).