Abram Cytryn - Polski Serwis Naukowy

Abram Cytryn (ur. 30 maja 1927 w Łodzi, zm. 1944 w Auschwitz-Birkenau) – polski pisarz i poeta żydowskiego pochodzenia.

Biografia

Urodził się w Łodzi w rodzinie żydowskiej, jako syn przemysłowca Jakuba Szymona Cytryna i Gołdy z domu Pik. Uczęszczał do prywatnego, humanistycznego gimnazjum męskiego Icchaka Kacenelsona przy ulicy Zawadzkiej 43. Wiersze pisał od ósmego roku życia.

Podczas II wojny światowej przebywał w łódzkim getcie, gdzie nadal pisał wiersze i opowiadania. W 1944 wraz z rodziną został wywieziony do obozu Auschwitz-Birkenau, gdzie zginął. Wyjeżdżając zabrał swoje utwory, które uznał za najlepsze. W 1945 jego starsza siostra Lucie odnalazła zbiór jego wierszy, i opowiadań, pozostawionych przez niego jako mniej wartościowe. Znajdowały się w mieszkaniu przy ulicy Starosikawskiej 12, ostatnim miejscu pobytu rodziny Cytrynów przed wysiedleniem do obozu. Jego dzieła, spisane w 24 zeszytach, znajdują się obecnie w zbiorach Centrum Szymona Wiesenthala w Los Angeles.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) – zespół niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi po agresji Niemiec na Polskę w 1939 i aneksji tych ziem przez III Rzeszę, gdy Oświęcim znalazł się administracyjnie w rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz) prowincji Górnego Śląska (Provinz Oberschlesien). W 1940 na tych terenach władze niemieckie utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania więźniów politycznych i opozycji, głównie Polaków. Rozbudowywany był potem stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz ofiar innych narodowości. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

Twórczość

2009: Wżarł się we mnie ból... Próby literackie Abrama Cytryna - książka zawiera opracowanie wszystkich pozostawionych przez Abrama Cytryna utworów, zarówno poetyckich, jak i prozatorskich

2004: Pragnę żyć

2000: Abram's writing

1998: Zeszyty

1995: Les cahiers d'Abram Cytryn : récits du ghetto de Łódź ; suivis des Souvenirs de Lucie Cytryn-Bialer

1991: Wyrazić duszę getta

Inne

Na wniosek Jerzego Kropiwnickiego, krótki odcinek dawnej ul. Chryzantem, prowadzący od skrzyżowania z Bracką do jednej z bram nowego cmentarza żydowskiego w Łodzi został nazwany ul. Abrama Cytryna.

Ghetto Litzmannstadt – zorganizowane w Łodzi przez okupacyjne, narodowosocjalistyczne (nazistowskie) władze III Rzeszy w 1939 r. getto żydowskie, do którego przymusowo przesiedlano ludność pochodzenia żydowskiego, głównie z terenów aglomeracji łódzkiej oraz przypadkowe klany Cyganów mordowanych w pierwszej kolejności.

Jerzy Janusz Kropiwnicki (ur. 5 lipca 1945 w Częstochowie) – polski polityk, ekonomista, działacz opozycji w czasie PRL, minister w kilku rządach, poseł na Sejm I i III kadencji, od 2002 do 2010 prezydent Łodzi.

Przypisy

Ul. Abrama Cytryna zamiast Chryzantem? (pol.). Express Ilustrowany (przedruk w naszemiasto.pl), 2008-03-07. [dostęp 2011-02-09].

Bibliografia

Żydzi dawnej Łodzi : słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych tom 1, Łódź 2001, ISBN 8387522473.