Acanthostega - Polski Serwis Naukowy

Akantostega (Acanthostega) - jeden z pierwszych czworonogów, ogniwo pośrednie pomiędzy rybami a płazami

Żyła na przełomie dewonu i karbonu, ok. 370-350 mln lat temu. Posiadała 4 kończyny (każda z nich miała 8 palców), ale nie potrafiła jeszcze poruszać się po lądzie. Kończyny nie posiadały stawów skokowych umożliwiających unoszenie ciężaru zwierzęcia na lądzie, wyglądały raczej jak wiosła i służyły wyłącznie do poruszania się w wodzie. Posiadała zarówno skrzela, jak i płuca. Ciało miała zakończone dużym wiosłowatym ogonem, z którego wyrastały długie kostne promienie - rusztowanie płetwy ogonowej.

Dane:
Nazwa: Akantostega
Czas: Dewon, 370 mln lat temu
Miejsce znaleziska: Grenlandia
Długość: ok. 60 cm
Pożywienie: ryby,owady
Siedlisko: jeziora i rzeki

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58000 gatunków kręgowców[2], co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7.9 mm u gatunku karpia - Paedocypris progenetica [3] do płetwala błękitnego [4], którego długość dochodzi do 33.9 m[5].

Mięśniopłetwe (Sarcopterygii) – grupa kręgowców, tradycyjnie definiowana jako gromada ryb kostnoszkieletowych obejmująca ryby dwudyszne i celakantokształtne, czyli ryby mające umięśnione płetwy o strukturze przypominającej budowę kończyn czworonogów. Tak definiowane mięśniopłetwe okazały się być grupą parafiletyczną – zdaniem naukowców, w dewonie, z kopalnych form należących do tej grupy wykształciły się pierwsze czworonogi (Tetrapoda), dlatego obecnie do mięśniopłetwych, aby stały się taksonem monofiletycznym, zalicza się również czworonogi.

Kręgowce charakterystyczne dla późnego Dewonu: ryby mięśniopłetwe i czworonogi ziemnowodne.
Z mięśniopłetwych ryb takich jak eustenopteron wyewoluowały ich następcy panderichthys, które mogły oddychać powietrzem atmosferycznym na mulistych płyciznach, następnie pojawił się tiktaalik, który przy pomocy kończyno-podobnych płetw mógł wychodzić na ląd, poprzedzając pierwsze czworonogi takie jak akantostegi, których stopy posiadały osiem palców i ichtiostegi z rozwiniętymi kończynami, buszujące w chwastach porastających nabrzeżne mokradła. Mięśniopłetwe ryby wyewoluowały także w latimerie (coelacanth), które przetrwały do dnia dzisiejszego.

Ryby, ryby właściwe (Pisces) – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, posiadających szczęki i poruszających się za pomocą płetw. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę współcześnie żyjących kręgowców (ponad połowę). Na świecie znanych jest ponad 30 tys. współcześnie żyjących, naukowo opisanych gatunków. Ryby są najstarszymi kręgowcami świata, pojawiły się około 480 mln lat temu. W Polsce występuje około 120 gatunków.

Skrzela - narząd oddechowy występujący u wielu zwierząt wodnych (ryb, płazów w formie larwalnej i rozmaitych bezkręgowców), stanowiący główny element układu oddechowego, umożliwiającego pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie.

Link zewnętrzny

grafiki akantostegi (google)