Adżarowie - Polski Serwis Naukowy

Adżarowie (gruz. აჭარლები, Ačarlebi) - grupa etniczna w obrębie narodu gruzińskiego, zamieszkująca głównie wchodzącą w skład Gruzji Adżarię.

Odrębność Adżarów i Gruzinów powstała w XVII i XVIII wieku, kiedy to, część pozostających pod władzą Imperium Ottomańskiego Gruzinów odeszła od prawosławia i przyjęła islam sunnicki. To właśnie kwestia odmiennej religii jest głównym wyznacznikiem odrębności Adżarów, poza tym bowiem nie różnią się oni od Gruzinów - posługują się lokalnym dialektem języka gruzińskiego, kultywują gruzińskie tradycje i zwyczaje.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

Dialekt (gr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp. Każdy posiada pewną liczbę wyrazów nie znanych innym odmianom, różnice leksykalnie mogą wynikać z odmiennych warunków przyrodniczych i kulturowych.

Niekiedy Adżarowie traktowani są jako odrębny naród (tak np. w radzieckim spisie powszechnym z 1926 r.), generalnie jednak przeważa tendencja do traktowania ich jako gruzińskiej, muzułmańskiej grupy etnicznej.

Dokładna liczba Adżarów nie jest znana, gdyż spisy powszechne zaliczają ich do Gruzinów. Obecnie ok. 30% gruzińskojęzycznych mieszkańców Adżarii wyznaje islam., t.j. można ich uważać za Adżarów. Niekiedy, zwłaszcza na Zachodzie, gdzie istnieje tendencja do utożsamiania pojęcia narodu z pojęciem obywatelstwa, za Adżarów uważa się wszystkich mieszkańców tej autonomicznej republiki

Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.

Gruzini (gruz.: ქართველები - Kartwelebi) − naród kartwelski, zamieszkujący głównie Gruzję (4 mln), a także Turcję (1,5 mln), Rosję 300 tys. oraz Stany Zjednoczone (140 tys.). Posługuje się językiem gruzińskim, który należy do kartwelskiej rodziny językowej. Dominującym wyznaniem wśród Gruzinów jest prawosławie.

Zobacz też

Adżaria