Adam Nałęcz Nieniewski - Polski Serwis Naukowy

Adam Nałęcz Nieniewski (ur. 19 maja 1886 w Zawadach k. Błaszek, zm. 25 kwietnia 1947 w Olsztynie) – pułkownik Sztabu Generalnego kawalerii Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej i wojnie z bolszewikami.

Był synem Stanisława, ziemianina i powstańca z 1863 roku oraz Haliny z Wybickich, wnuczki Józefa Wybickiego.

Naukę rozpoczął w 1897 roku w Wojskowej Niższej Szkole Realnej w Koszycach i kontynuował w Wojskowej Wyższej Szkole Realnej w Hranicach do roku 1904. W latach 1904-1907 był słuchaczem Oficerskiej Szkoły Kawalerii w Wiener Neustadt, a po jej ukończeniu dowódcą plutonu i szwadronu w 6 Galicyjskim Pułku Ułanów w Rzeszowie. W latach 1908-1910 ukończył dwa siedmiomiesięczne kursy kawalerii w Tarnowie i Rzeszowie. Od października 1911 do lipca 1914 roku był słuchaczem Akademii Sztabu Generalnego w Wiedniu.

Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).

Kłomnice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice. Leży na północny wschód od Częstochowy, na Drodze krajowej nr 91 Częstochowa – Piotrków Trybunalski.

Po wybuchu I wojny światowej pełnił służbę kolejno w austriackiej Kwaterze Głównej, w dowództwie 1 Armii (austriackiej), w Ministerstwie Wojny oraz 55 Dywizji Piechoty i 130 Brygadzie Górskiej, wszędzie na stanowiskach szefa sztabu. 23 maja 1916 roku został przydzielony do Komendy Legionów Polskich i wyznaczony na stanowisko zastępcy szefa sztabu. Po kryzysie przysięgowym został szefem sztabu Komendy Polskiego Korpusu Posiłkowego. Po bitwie z Austriakami pod Rarańczą (noc z 15 na 16 lutego 1918) został internowany (6 marca) i osadzony w więzieniu w Marmaros-Sziget. 10 października zwolniony z więzienia. Wraz z innymi oficerami (między innymi Romanem Góreckim i Włodzimierzem Zagórskim) skierowany do służby w Wojsku Polskim.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Po przybyciu do Warszawy został przyjęty do WP, w którym zajmował kolejne stanowiska:

II zastępcy szefa Sztabu Generalnego WP od X.1918

szefa sztabu generała J. Hallera od 17 czerwca 1919

szefa sztabu Frontu Południowo-Zachodniego (Front Śląski i Front Cieszyński) od 1 września 1919

szefa sztabu Frontu Pomorskiego 19 października 1919-31 marca 1920

szefa sztabu 1 Armii 1 kwietnia-V.1920

szefa sztabu 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej

dowódcy 7 Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich 6 lipca-1 sierpnia 1920

dowódcy IV Brygady Jazdy 16 sierpnia 1920-25 stycznia 1921

dowódcy Grupy Operacyjnej swojego imienia 26 sierpnia-8 października 1920

słuchacz Kursu dla wyższych dowódców XII.1920-I.1921

w dyspozycji szefa Sztabu Generalnego WP I-V.1921

dowódcy VII Brygady Piechoty 4 Dywizji Piechoty od 18 maja 1921

dowódcy piechoty dywizyjnej 10 Dywizji Piechoty w Łodzi od 25 września 1921

W sierpniu 1923 mianowany został dowódcą piechoty dywizyjnej 7 Dywizji Piechoty w Częstochowie. Z dniem 11 kwietnia 1925 "czasowo odkomenderowany" do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze zastępcy komendanta. Z dniem 1 listopada 1925 powrócił na poprzednio zajmowane stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 7 DP. W międzyczasie (1926) był kierownikiem Kursu oficerów sztabowych kawalerii w Grudziądzu. Z dniem 31 stycznia 1928 przeniesiony w stan spoczynku.

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

Józef Rufin Wybicki herbu Rogala (ur. 29 września 1747 w Będominie koło Kościerzyny na Kaszubach, zm. 10 marca 1822 w Manieczkach koło Śremu) – polski pisarz i polityk, adwokat, autor słów do Mazurka Dąbrowskiego, senator-wojewoda Księstwa Warszawskiego od 1807 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego od 1815 roku, prezes Sądu Najwyższego Królestwa Polskiego w latach 1817-1820, odznaczony Orderem Orła Białego (1807), Orderem Świętego Stanisława (1793), Legią Honorową (1807).

24 czerwca 1922 roku zawarł związek małżeński z Janiną z Reszków (1891-1969), córką Edwarda Reszke, śpiewaka operowego. Świadkiem na ślubie był Józef Haller. W 1927 roku przyszła na świat córka Halina, która później wyszła za mąż za Andrzeja Donimirskiego.

Na emeryturze osiadł w majątku ziemskim w Chorzenicach k. Częstochowy. W 1940 roku został zmuszony przez Niemców do opuszczenia majątku. Zamieszkał w Kłomnicach. Po wojnie zgłosił się do marszałka Żymierskiego i uzyskał przydział do Wojska Polskiego. W okresie od 5 kwietnia do 3 listopada 1945 roku pełnił obowiązki dowódcy Okręgu Wojskowego Poznań, po czym został zwolniony z czynnej służby. Osiadł w Olsztynie, gdzie zmarł 25 kwietnia 1947 roku. Pochowany na cmentarzu we Wróblewie k. Sieradza.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Awanse

porucznik kawalerii 1 września 1906

nadporucznik kawalerii 1 listopada 1912

rotmistrz kawalerii 1 września 1915

major kawalerii 1 grudnia 1916 (3 lokata na liście starszeństwa oficerów Legionów Polskich z dnia 12 kwietnia 1917)

podpułkownik kawalerii

pułkownik Sztabu Generalnego 10 stycznia 1921 z dniem 1 kwietnia 1920; następnie zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919)

Ordery i odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari

Krzyż Niepodległości

Krzyż Walecznych – czterokrotnie

Krzyż Kawalerski Legii Honorowej

Bibliografia

Kozłowski W., Pułkownik Adam Nałęcz Nieniewski 1886-1947, [w:] "Na sieradzkich szlakach" nr 2/50/1998/XIII, s. 37-39.

W. K. Cygan, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich, Warszawa l992.

Linki zewnętrzne

Andrzej Siwiński, Od parafii do parafii w byłym województwie, część 5, Posiadłość pułkownika Adama Nieniewskiego, Gazeta Częstochowska

Genealogia potomków Sejmu Wielkiego

Przypisy

Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 54 z 12.08.1923 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 43 z 18.04.1925 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 97 z 01.10.1925 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 27 z 29.11.1927 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 22.01.1921 r.