Adam Piłsudski - Polski Serwis Naukowy

Grób Adama Piłsudskiego na wileńskim cmentarzu na Rossie

Adam Piłsudski (ur. 25 września 1869 w Zułowie, zm. 16 grudnia 1935 w Warszawie) — brat marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, wiceprezydent Wilna, senator IV kadencji w II RP.

Życiorys

Był synem Józefa Wincentego Piotra i Marii z Billewiczów. Nie ukończył nauki w gimnazjum, do 1900 przebywał w majątku rodzinnym Tenenie na Żmudzi. W 1901 podjął pracę w elektrowni, następnie w magistracie wileńskim, gdzie od 1909 pełnił funkcję głównego buchaltera. Przeszedł na emeryturę w 1932, został wówczas mianowany delegatem finansowym rządu przy Zarządzie Miejskim Wilna; od października 1934 był wiceprezydentem Wilna. Kilka miesięcy przed śmiercią został senatorem RP (4 października 1935).

Zułów (lit. Zalavas) – wieś na Litwie, na Wileńszczyźnie, nad Merą, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, przy granicy z Białorusią, do 1939 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie święciańskim.

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, naczelnik państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.

Pełnił wiele funkcji gospodarczych, był m.in. prezesem Rady Nadzorczej Polskiego Towarzystwa Wiedzy Handlowej i Ekonomicznej w Wilnie, członkiem Rady Nadzorczej Polskiego Spółdzielczego Banku Rzemieślniczego w Wilnie, członkiem Komisji Rewizyjnej Towarzystwa "Kredyt Bezprocentowy". Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1932).

Bronisław Piotr Piłsudski herbu Piłsudski, (ur. 2 listopada (21 października starego stylu) 1866 w Zułowie, zm. 17 maja 1918 w Paryżu) – polski zesłaniec, etnograf, zajmujący się ludami i kulturami Dalekiego Wschodu, głównie ludem Ajnów, który obserwował na Sachalinie a później na wyspie Hokkaido. Do dziś Piłsudski uważany jest na świecie za jednego z najważniejszych badaczy tamtych terenów. Był bratem Józefa, Adama, Jana i Kazimierza.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Został pochowany na wileńskiej Rossie. Z małżeństwa z Julią Łodwigowską (1869–1937), działaczką PPS, miał córkę Wandę, lekarkę. Braćmi Adama poza Józefem byli również Bronisław (1866–1918), etnograf, Jan (1876–1950), prawnik, minister skarbu i wicemarszałek Sejmu oraz Kazimierz.

Cmentarz Na Rossie w Wilnie (cmentarz Misjonarzy Na Rossie w Wilnie, lit. Rasų kapinės), zespół cmentarny w dzielnicy Rossa w Wilnie, założony w 1769, w 1801 oficjalnie zalegalizowany przez magistrat wileński, poważnie zniszczony w 1952, zamknięty w 1967; 10,8 ha; wpisany do rejestru zabytków w 1969.

Żmudź (łac. Samogitia, żmudz. Žemaitėjė, lit. Žemaitija) – jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy. Dawna jednostka podziału terytorialnego (starostwo równoważne województwu) Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jako Księstwo żmudzkie należące do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od 1918 r. część Litwy.

Genealogia

Przypisy

M.P. z 1932 r. Nr 259, poz. 295

Źródła

Andrzej Garlicki, Adam Piłsudski, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XXVI, 1981