Adam z Bremy - Polski Serwis Naukowy

Adam z Bremy, Adam Bremeński (ok. 1050 - po 1081 - daty orientacyjne) – niemiecki kronikarz i geograf, piszący po łacinie. Przybył do Bremy w 1068 r. aby napisać historię "Hamburga i ziem północnych" (północnej Europy).

Dzieło Adama z Bremy, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, obejmuje lata 755-1072 i składa się z czterech ksiąg: trzech historycznych (Liber I - III) i czwartej geograficznej (Descriptio insularum aquilonis). Wiadomości zawarte w Gesta... oparte są częściowo na pracach wcześniejszych kronikarzy, a częściowo na przeprowadzonych przez Adama badaniach i wywiadach (np. z królem duńskim Swenem Estrydsenem posiadającym rozległą wiedzę historyczną i geograficzną).

Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat, duń. Grønland) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie, o obszarze 2175,6 tys. km² (największa wyspa na świecie), pokrytej w 84% przez lądolód (tylko 341,7 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 57,6 tys. (prawie 90% to Inuici).

Brema (niem. Bremen) – miasto w północnych Niemczech, położone nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego. Brema jest stolicą najmniejszego z krajów związkowych Niemiec – "Wolnego Hanzeatyckiego Miasta Brema" (Freie Hansestadt Bremen), na które składa się miasto Brema i leżące około 60 km na północ Bremerhaven.

W swojej pracy Adam zawarł mapę Skandynawii oraz pierwsze wzmianki o Grenlandii i Winlandii (znanej dziś pod nazwą Ameryka). Nieocenione informacje historyczne dotyczą, prócz rejonów Hamburga, Słowian i mieszkańców Jutlandii oraz ludów nadbałtyckich; kronika Adama jest często jedynym źródłem wiedzy o niektórych faktach i postaciach.

Winlandia (prawdopodobnie Kraj Łąk) to nazwa nadana odkrytej w roku 1000 przez Wikinga Bjarniego Herjólfssona, zaś zasiedlonej przez Leifa Erikssona części Ameryki Północnej. Odkryty wówczas fragment lądu jest dziś różnie identyfikowany; przypuszczalnie była to Nowa Fundlandia lub Ziemia Baffina.

Półwysep Jutlandzki (Jutlandia, duń. Jyske Halvø, Jylland, niem. Jütland) – półwysep położony w północnej Europie, oblany morzami Bałtyckim i Północnym.

Krytyka

Przy braku dobrej woli dzieło Adama z Bremy można nazwać "pismem propagandowym arcybiskupstwa hamburskiego". Adam sam pisze, że czasem lepiej jest przemilczeć pewne fakty i wymyślić inne. I rzeczywiście, są przykłady na nierzetelność kronikarza: Adam pisze, że (nielubiany przez niego) Gorm Stary był u władzy 5 lat (w rzeczywistości musiały to być co najmniej 22 lata), a z drugiej strony lubiany przez Adama król Harald Sinozęby opisany jest jako władca zasiadający na tronie 50 lat (nieprawda).

Kronika z Roskilde (łac. Chronicon Roskildense, duń. Roskildekrøniken) - krótka duńska praca historyczna, którą można nazwać najstarszą znaną próbą napisania spójnej historii Danii od momentu wprowadzenia chrześcijaństwa do czasów autora. Praca napisana została w języku łacińskim.

Arcybiskupstwo Bremy (arcybiskupstwo Hamburga-Bremy) – historyczna diecezja katolicka w północnych Niemczech (istniejąca w latach 787–1566/1648), a zarazem kościelne księstwo wchodzące w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego położone pomiędzy dolnymi biegami Wezery i Łaby (istniejące od X do XVII wieku; terytoria diecezji oraz państwa były różne).

Zobacz też

Zobacz w Wikiźródłach hasło Adam Bremeński w Encyklopedii kościelnej

Saxo Grammaticus (Gesta Danorum), Sven Aggesen, Kronika z Roskilde

Linki zewnętrzne

Tekst Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum dostępny online (łac.)