Adolf Fryderyk - Polski Serwis Naukowy

Adolf Fryderyk szw. Adolf Fredrik (ur. 14 maja 1710 w Szlezwiku, zm. 12 lutego 1771 w Sztokholmie) – król Szwecji od 1751.

Życiorys

Pochodził z niemieckiego rodu Holstein-Gottorp. W latach 1727–1750 był księciem-biskupem Lubeki i opiekunem małoletniego księcia holsztyńskiego Karola Piotra Ulryka (późniejszego cara Rosji Piotra III). W 1743 przez stronnictwo kapeluszy został wybrany następcą tronu szwedzkiego. W czasie jego panowania praktycznie pełnia władzy spoczęła w rękach riksdagu. W 1755 próbował z pomocą żony (siostry Fryderyka Wielkiego) wzmocnić swą pozycję, lecz omal nie stracił przy tym zupełnie władzy. W 1766 władze przejęła partia czapek usiłująca sprowadzić rolę króla do minimum. W 1769 na szczęście dla króla władzę odzyskała bardziej umiarkowana partia kapeluszy.

Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.

Rozpoczął budowę kościoła Adolfa Fryderyka w Sztokholmie.

Król zmarł 12 lutego 1771 na atak serca, którego doznał po dość obfitym posiłku. Skonsumował wtedy kolejno homara, kawior, wędzone śledzie, kiszoną kapustę, zupę kapuścianą, szampana i czternaście porcji swego ulubionego deseru - semli - słodkich bułek zamoczonych w gorącym mleku. W ostatnich chwilach życia w ramionach trzymał go minister Axel von Fersen.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Mösspartiet (partia czapek) - prorosyjskie stronnictwo polityczne w Szwecji XVIII wieku (era wolności (1718-1772) . Kierował nim Arvid Horn, choć za jego rządów nazywano ją raczej partią dworu ((szw) Hovpartiet).

Adolf Fryderyk jest dziś pamiętany głównie dlatego, że to jego dziełem było zniesienie cenzury w Szwecji (1766).

Potomstwo

Jego potomstwo z małżeństwa z Ludwiką Ulryką Hohenzollern (córką króla Prus - Fryderyka Wilhelma I):

Gustaw III (1746–1792), król Szwecji w latach 1771–1792

Karol XIII (1748–1818), król Szwecji w latach 1809–1818

Fryderyk Adolf (1750–1803), książę Östergötland

Zofia Albertyna (1753–1829), księżniczka Szwecji i od 1814 księżniczka Norwegii

Bibliografia

Praca zbiorowa: Svenskt biografiskt handlexikon, Wydawnictwo "Albert Bonniers Förlag", Sztokholm 1906, T. I. ss. 9–10. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]

Praca zbiorowa: Nordisk familjebok, Wydawnictwo "Nordisk familjeboks förlags aktiebolag", Sztokholm 1876, T.1. ss. 157–160. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]

Linki zewnętrzne

Biografia na stronie historiesajten.se (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]

Gustaw III (ur. 24 stycznia 1746 w Sztokholmie, zm. 29 marca 1792 tamże) – król Szwecji w latach 1771-1792, syn Adolfa Fryderyka i Ludwiki Ulryki Hohenzollern. Starszy brat Karola XIII i ojciec Gustawa IV Adolfa.

Wraz ludność Szwecji liczyła na początku XVIII wieku około 1 450 000 poddanych (+ Finlandia 300 000 = 1 750 000), około roku 1750 1 800 000 (+ Finlandia 420 000 = 2 220 000), a około roku 1800 2 350 000 (+ Finlandia 830 000 = 3 180 000).

Zobacz też

Szwecja w XVIII wieku

władcy Szwecji