Afera fiszkowa - Polski Serwis Naukowy

Afera fiszkowa również Afera kart kontrolnych (fr. L'affaire des fiches) – nazwa skandalu politycznego we Francji na przełomie października i listopada 1904, dotyczącego katalogowania i segregacji politycznej oraz religijnej.

Na trop „afery fiszek” wpadł i oskarżył generała André nacjonalistyczny deputowany Gabriel Syveton, podczas sesji parlamentu 4 listopada 1904 roku.

Syveton odkrył, że antyklerykalny minister wojny, generał Louis André, pod zwierzchnictwem Émile'a Combes'a klasyfikował oficerów w projekcie list awansowych według dwu list, nazwanych przez ministra: Korynt (oficerowie do promowania) i Kartagina (do odrzucenia przy awansach). Fiszki zawierały określenia typu: „klerykał”, „klerokaraluch”, „klerokanalia”, „klecha czystej krwi”, „jezuityzujący”; donosiły również o życiu prywatnym i rodzinnym oficerów: „chodzi na procesje po cywilnemu”, „uczestniczył w mszy z okazji Pierwszej Komunii swojej córki”, „otrzymał błogosławieństwo papieskie dla swojego małżeństwa” a nawet "ma bogatą żonę".

Antyklerykalizm (od "anty" i gr. clericos, "mający władzę religijną") - ideologia społeczno-polityczna przeciwstawna, wroga wobec klerykalizmu, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa (stąd nazwa) w przestrzeni publicznej poza miejscami kultu. Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.

Fiszka (fr. fiche) - kartka w kartotece dotycząca określonego hasła i zawierająca związane z nim informacje lub notatki. Fiszki wykorzystuje się m.in. w katalogach bibliotecznych. Te tzw. fiszki bibliograficzne zawierają tytuł książki, jej autora, miejsce i rok wydania itp. (zob. zapis bibliograficzny). Fiszki wykorzystuje się także w innego rodzaju katalogach. Mianem tym można w znaczeniu ogólniejszym określić dowolną, zwykle niewielkich rozmiarów, kartkę zawierającą notatki.

Całkowita liczba fiszek wynosiła od 19.000 do 30.000.
Obaj, Combes i André byli masonami. Wszystkie fiszki były gromadzone przez Narcisse’a Amédée Vadecarda, sekretarza Wielkiego Wschodu Francji. Wyjście afery na jaw mocno podważyło pozycje rządu w oczach francuzów.
8 grudnia 1904 Gabriel Syveton umarł w tajemniczych okolicznościach, prawdopodobnie popełnił samobójstwo.
Skandal – kontrowersyjna sprawa w mediach. Termin podobny do afery, ale przy analizie spraw nazywanych aferą i skandalem można zauważyć, że skandalem nazywana jest każda głośniejsza sprawa w mediach, a aferą zazwyczaj sprawy z udziałem władz publicznych bądź znanych i wpływowych osobistości życia publicznego. Ocena doniosłości sprawy dokonywana ex post nie musi wcale się pokrywać z początkowo używanym określeniem skandal lub afera. Często skandale mają naturę obyczajową (ujawnienie romansu, kłamstwa itp.).

Zobacz też

Wolnomularstwo

Przypisy

Jacek Bartyzel: "Chronologia Akcji Francuskiej i Karola Maurrasa w kontekście historii współczesnej i Kościoła katolickiego."

The Affaire des Fiches (1904-1905)

4 novembre 1904 L'affaire des fiches

Masonic references in the works of Charles Williams Grand Lodge of British Columbia and Yukon 2007

Burke, Peter The New Cambridge Modern History p. 304 (1979 Cambridge University)

"In 1904, the Affaire des Fiches broke when it became known that the ministry had gathered information on candidates' political and religious views from the Masonic Grand Orient." Page 18, France and the Great War, 1914-1918, By Leonard V. Smith, Stéphane Audoin, Translated by Helen McPhail, Published 2003, Cambridge University Press

Maurice Larkin, Religion, Politics and Preferment in France Since 1890: La Belle Epoque and its Legacy, pages 45-48 (Cambridge University Press, 2002). ISBN 0-521-419166-6

Larkin, Church and State after the Dreyfus Affair, pp. 138-41: `Freemasonry in France’, Austral Light 6, 1905, pp. 164-72, 241-50.

Strona 5, Monuments, martyrdom, and the politics of religion in the French third republic, Neil McWilliam, The Art Bulletin, June 1995