Afera mięsna - Polski Serwis Naukowy

Afera mięsna – afera związana z nieprawidłowościami w handlu mięsem w latach 60. XX wieku. 20 listopada 1964 roku rozpoczął się proces oskarżonych w tej aferze, w wyniku której ostatecznie aresztowano ponad 400 osób. Ich działalność polegała m.in. na kradzieży mięsa, podmienianiu towaru, fałszowaniu faktur.

Rehabilitacja - przywrócenie praw, które zostały utracone na mocy wyroku sądowego. Rehabilitacją może być także uniewinnienie uprzednio skazanej osoby z powodów ujawnienia nieprawidłowości w procesie.

Kodeks postępowania karnego – podstawowy akt prawny regulujący polskie postępowanie karne (Ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego obowiązuje od 1 września 1998 r. (z wyjątkiem art. 647, 650 § 3, które – zgodnie z ustawą wprowadzającą – weszły w życie 1 stycznia 2008 r.).

Głównym oskarżonym był Stanisław Wawrzecki. Oprócz niego oskarżono czterech dyrektorów uspołecznionego handlu mięsem, czterech kierowników sklepów oraz właściciela prywatnej masarni. Prokurator wniósł o trzy kary śmierci. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy orzekł jedną, która została wykonana. Czterech innych dyrektorów skazano na karę dożywotniego pozbawienia wolności; pozostali podsądni dostali od 9 do 12 lat więzienia; orzeczono też przepadek mienia i wysokie grzywny.

Kradzież (art. 278 kk) to zabór cudzej rzeczy w celu przywłaszczenia. Pod pojęciem zaboru rozumie się fizyczne wyjęcie rzeczy spod władztwa właściciela. Dotyczy to również przedmiotu pozostawionego przez niego w znanym mu miejscu w zamiarze późniejszego jej zabrania. Wymóg dokonania zaboru oznacza, że nie jest możliwa kradzież rzeczy znalezionej przez sprawcę lub jemu powierzonej. Nie wyklucza to odpowiedzialności za inne przestępstwo, a mianowicie za przywłaszczenie.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

27 lipca 2004 roku Sąd Najwyższy (sygn. II KK 332/03) uchylił wyroki w aferze mięsnej uzasadniając, że zapadły one z rażącym naruszeniem prawa. W ustnym uzasadnieniu wyroku pięcioosobowego składu sędzia Stanisław Zabłocki podkreślił, że wyrok nie może służyć pełnej rehabilitacji skazanych. To bardziej rehabilitacja wymiaru sprawiedliwości, który przed 40 laty nie zapewnił im rzetelnego i sprawiedliwego procesu – powiedział sędzia (wyrok wraz z uzasadnieniem opublikowany w: OSNKW z 2004 r., nr 9, poz. 87).

Kara dożywotniego pozbawienia wolności – kara polegająca na osadzeniu skazanego w . Kary dożywotniego pozbawienia wolności nie orzeka się wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat (art. 54 § 2 kk).

Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym, to system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.

Proces odbywał się nie w trybie przewidzianym przez Kodeks postępowania karnego z 1928 lecz w trybie doraźnym przewidzianym dekretem PKWN z 1945, co było rażącym naruszeniem prawa w tym prawa do obrony i stanowiło jedną z przyczyn uchylenia wyroku w 2004 roku. Uniemożliwiało to poddanie wyroku procedurze odwoławczej, a także poszerzało katalog możliwych do orzeczenia kar do kary śmierci włącznie. Obrońcy oskarżonych wnosili o zmianę trybu postępowania, lecz wniosek nie został uwzględniony przez prezesa Sądu Wojewódzkiego w Warszawie.

Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) – samozwańczy [1] tymczasowy organ władzy wykonawczej w Rzeczpospolitej Polskiej, działający od 21 lipca 1944 do 31 grudnia 1944, na obszarze wyzwalanym spod okupacji niemieckiej - pomiędzy przesuwającą się linią frontu sowiecko-niemieckiego a Linią Curzona. PKWN został powołany w Moskwie (zob. rząd marionetkowy) i funkcjonował pod polityczną kontrolą Józefa Stalina. Zdominowany był przez komunistów polskich i realizował politykę ZSRR w Polsce. Na powstanie PKWN mieli dominujący wpływ komuniści z Centralnego Biura Komunistów Polskich, jednak ostateczną decyzję o jego powstaniu podjął Stalin.

Kara śmierci (kara główna, kara ostateczna) – kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa stosowana od początków istnienia prawa, różnie w zależności od krajów, systemów prawnych i epok, najczęściej za czyny uniwersalnie pojmowane jako zbrodnie takie jak zabójstwo lub zdrada stanu, ale także za drobniejsze przestępstwa, w tym skierowane przeciw mieniu lub nawet występki obyczajowe, jak cudzołóstwo. Była bądź jest też zapisana w prawach religijnych różnych wyznań. W polskim systemie prawnym nie obowiązuje od 1998.

Skład orzekający Sądu Wojewódzkiego:

Roman Kryże (przewodniczący składu sędziowskiego, sędzia Sądu Najwyższego delegowany do sprawy)

Kazimierz Gerczak

Faustyn Wołek

Prokuratorzy:

Alfred Policha

Eugeniusz Wojnar

Adwokaci:

Krzysztof Łada-Bieńkowski (obrońca Stanisława Wawrzeckiego)

Stanisław Dryjski

Andrzej Mirski

Zofia Wajdowa

Jacek Wasilewski

Filmy dokumentalne, spektakle

Paragraf 148-kara śmierci - Mięso

Śmierć w majestacie prawa

Afera mięsna, spektakl telewizyjny autorstwa Roberta Mellera i Janusza Dymka, reż. Janusz Dymek (2007)

Przypisy

Afera mięsna (pol.). tvp.pl. [dostęp 2012-02-07].