Aglomeracja szczecińska - Polski Serwis Naukowy

Mapa aglomeracji szczecińskiej (zasięg aglomeracji wg Swianiewicza)

Aglomeracja szczecińska – obszar aglomeracji monocentrycznej, który ukształtował się wokół stolicy województwa zachodniopomorskiego – Szczecina, jest największym tego typu obszarem na północnym zachodzie Polski.

Osobne artykuły: Szczecin i Historia Szczecina.

Według programu ESPON obszar funkcjonalny Szczecina (FUA, ang. Functional Urban Area) w 2002 r. zamieszkiwało 610 tys. osób.

Morze (odgłosy morza ?/i ) – część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami. Zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym.
Droga wodna – trasa wyznaczona na akwenie, rzeka, kanał lub tor wodny, przystosowany do żeglugi statków. Droga wodna może być morska, śródlądowa, żeglowna, spławna.

Definicje, charakterystyka, zasięg terytorialny aglomeracji szczecińskiej

Istnieją liczne definicje granic aglomeracji szczecińskiej. Często aglomeracja szczecińska jest utożsamiana ze Szczecińskim Obszarem Metropolitalnym.

Aglomeracja szczecińska tworzy układ urbanistyczny składający się z dwóch elementów będących w stałej symbiozie ze sobą tj. wielkiego miasta, które stanowi jego ośrodek centralny oraz szeregu miast i jednostek osadniczych.

Aglomeracja szczecińska należy w Polsce do rozwiniętych, gdyż spełnia następujące funkcje krajowe jak i międzynarodowe: jest dużym węzłem transportowo – komunikacyjny, ośrodkiem gospodarki morskiej, posiada przemysł energetyczny i chemiczny podmioty te powiązane są ze sobą drogami lądowymi i wodnymi, jest też ważnym ośrodkiem szkolnictwa wyższego.

Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi od niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Dodatkowo obszary aglomeracji szczecińskiej i tereny przylegające bezpośrednio do niego gromadzą większość walorów środowiska naturalnego wynikających z jego specyficznego płożenia nad Odrą, jeziorem Dąbie w Doline Dolnej Odry, Zalewem Szczeciński, Puszczą Wkrzańska łącznie z Puszczami Szczecińskimi i wreszcie Morzem Bałtyckim, wszystko to tworzy podstawy do rozwoju infrastruktury turystycznej tegoż regonu.

Puszcze Szczecińskie – jeden z 19 polskich leśnych kompleksów promocyjnych mających na celu przybliżanie społeczeństwu wiedzy o lesie i jego racjonalnym zagospodarowaniu, a także testowanie i wprowadzanie do praktyki nowych zasad i metod zagospodarowania i wykorzystania zasobów leśnych.
Gmina Dobra (Szczecińska) – położona jest w województwie zachodniopomorskim w środkowej części powiatu polickego. Siedzibą władz gminy jest wieś Dobra.

Aglomeracja szczecińska

Police

Goleniów

Gryfino

Skład aglomeracji szczecińskiej wg Planu zagospodarowania przestrzennego województwa zachodniopomorskiego

Wg tekstu Planu zagospodarowania przestrzennego województwa zachodniopomorskiego:

AGLOMERACJA SZCZECIŃSKA – obszar intensywnej urbanizacji. Centrum administracyjno-gospodarcze-kulturalne. Obszar węzłowy intensywnego rozwoju i przekształceń przestrzennych (miasto Szczecin, Świnoujście, Stargard Szczeciński, Gryfino, Goleniów, Police). Strefa podmiejska intensywnego rozwoju, w tym specjalistyczne rolnictwo – gminy: Kołbaskowo, Dobra Szczecińska, Police, Stargard Szczeciński, Gryfino, Goleniów".

Energetyka – dział nauki i techniki, a także gałąź przemysłu, które zajmują się przetwarzaniem dostępnych form energii na postać łatwą do wykorzystania przy zasilaniu wszelkich procesów przemysłowych, a także napędzaniu maszyn i urządzeń używanych w życiu codziennym.
Szczecin Główny (do 1945 niem. Stettin Hauptbahnhof) – najważniejszy ze szczecińskich dworców, usytuowany przy ul. K. Kolumba na Nowym Mieście nad Odrą. Jedna z najstarszych stacji kolejowych na terenie Polski.

Mapa dołączona do Planu zagospodarowania przestrzennego województwa zachodniopomorskiego wskazuje obecność w składzie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego też gmin Nowe Warpno, Kobylanka i Stare Czarnowo.

Skład aglomeracji szczecińskiej wg Koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju

Wg mapy (Il.19, str.67) Koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju w Szczeciński Obszar Metropolitalny wchodzą:

miasto Szczecin, powiaty goleniowski i policki w całości;

z powiatu stargardzkiego: miasto Stargard Szczeciński, gmina Kobylanka;

z powiatu gryfińskiego: gmina miejsko-wiejska Gryfino, gminy Stare Czarnowo, Widuchowa, Banie;

z powiatu pyrzyckiego: gminy Bielice i Kozielice.

Skład aglomeracji szczecińskiej wg Porozumienia partnerskiego w sprawie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego

Wg Porozumienia partnerskiego w sprawie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego w jego skład wchodzą:

Transport miejski – sfera działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu usług przewozowych na terenie miasta oraz obszarach podmiejskich. Problematyka transportu miejskiego dotyka w głównej mierze zagadnień transportu pasażerskiego, więc termin ten bywa stosowany zamiennie z terminem komunikacja miejska. Ze względu na wykorzystywane środki transportu wyróżnić można miejski transport szynowy, miejski transport drogowy, miejski transport wodny.
Komunikacja miejska w Policach jest obsługiwana przez Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (SPPK) w siedzibą w Policach przy ulicy Fabrycznej 21.

miasta: Szczecin i Stargard Szczeciński;

powiaty: stargardzki, policki, gryfiński;

gminy: Police, Goleniów, Gryfino, Stargard Szczeciński, Kołbaskowo, Dobra, Kobylanka, Stare Czarnowo, Nowe Warpno.

Skład aglomeracji szczecińskiej wg Unii Metropolii Polskich

Wg Unii Metropolii Polskich w Szczeciński Obszar Metropolitalny wchodzą:

Gospodarka - całokształt działalności gospodarczej prowadzonej w danym regionie (gospodarka regionalna), kraju (gospodarka narodowa) lub na całym świecie (gospodarka światowa). Działalność ta polega na wytwarzaniu dóbr i świadczeniu usług zgodnie z potrzebami ludności. Najprostszy podział gospodarki wyróżnia trzy sektory: rolnictwo, przemysł, usługi.
Tor wodny Szczecin-Świnoujście (do 1945 niem. Kaiserfarht) – stanowi sztuczną drogę wodną. Prowadzi od pławy podejściowej na kotwicowisku w Zatoce Pomorskiej przez Świnę w Świnoujściu, Kanał Mieliński, Kanał Piastowski, Zalew Szczeciński, Roztokę Odrzańską, Domiążę w Policach, Odrę Zachodnią do portu morskiego w Szczecinie.

miasta Szczecin i Świnoujście

powiaty goleniowski, gryfiński, kamieński i policki.

W tych granicach wyodrębnia się tzw. obszar intensywnie zurbanizowany w składzie:

miasta Szczecin i Świnoujście;

powiat policki w całości;

z powiatu goleniowskiego: gmina miejsko-wiejska Goleniów;

z powiatu gryfińskiego: gmina miejsko-wiejska Gryfino i gmina Stare Czarnowo.

Skład aglomeracji szczecińskiej wg Swianiewicza

Skład aglomeracji szczecińskiej wg Swianiewicz, Klimska:

Największe miasta aglomeracji to:

Droga – wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa. Przeznaczona do ruchu pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. (Kodeks Drogowy Art.2 ust.1)
Aglomeracja (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – w urbanistyce jest to obszar o intensywnej zabudowie, charakteryzujący się również dużym zagęszczeniem ludności przebywającej na danym terenie okresowo (np. w ciągu dnia) lub stale. Aglomeracje charakteryzują się dużym przepływem osób i towarów oraz znaczną wymianą usług. W brzmieniu bardziej potocznym aglomeracja jest skupiskiem sąsiadujących ze sobą miast i wsi, które stanowią wspólny organizm, poprzez zintegrowanie lub uzupełnianie się rozmaitych form infrastruktury tych miejscowości oraz wzajemne wykorzystywanie potencjałów, którymi te miejscowości dysponują.

Szczecin – ludność – 407 tys. Powierzchnia – 301 km²

Stargard Szczeciński – ludność – 70 tys. Powierzchnia – 48 km²

Świnoujście – ludność – 41 tys. Powierzchnia – 197,23 km²

Police – ludność – 34 tys. Powierzchnia – 37 km²

Goleniów – ludność – 22 tys. Powierzchnia – 12 km²

Gryfino – ludność – 21 tys. Powierzchnia – 9,58 km²

W skład aglomeracji wchodzą również gminy:

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

z powiatu gryfińskiego:

gmina Gryfino bez miasta – ludność – 10 tys. Powierzchnia – 244 km²

gmina Stare Czarnowo – ludność – 3,8 tys. Powierzchnia – 153,17 km²

z powiatu stargardzkiego:

gmina Stargard Szczeciński – ludność – 11 tys. Powierzchnia – 318,47 km²

gmina Kobylanka – ludność – 5,5 tys. Powierzchnia – 122,05 km²

z powiatu goleniowskiego:

gmina Goleniów bez miasta – ludność – 10 tys. Powierzchnia – 431 km²

gmina Stepnica – ludność – 4.5 tys. Powierzchnia – 294,16 km²

z powiatu Police:

gmina Police bez miasta – ludność – 7,5 tys. Powierzchnia – 214,5 km²

gmina Nowe Warpno – ludność – 1,5 tys. Powierzchnia – 197,07 km²

gmina Dobra – ludność – 11,7 tys. Powierzchnia – 110,27 km²

gmina Kołbaskowo – ludność – 8 tys. Powierzchnia – 105,40 km²

Skład aglomeracji szczecińskiej wraz z przygranicznymi niemieckimi miejscowościami

Aglomeracja szczecińska może być liczona również zaliczając przygraniczne niemieckie miejscowości w których to osiedliło się wielu Polaków na co dzień dojeżdżających do pracy do Szczecina (okolice miasta Pasewalk, powiat Vorpommern-Greifswald) jak również Niemców korzystających z oferty przede wszystkim handlowej Szczecina. Wówczas liczba mieszkańców aglomeracji jest wyższa. Obszar ten łączy stała komunikacja autobusowa – linia 705 (Szczecin – Bismark-Löcknitz – Rossow-Polzow – Pasewalk.)

Port Lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ "Solidarność" (kod IATA: SZZ, kod ICAO: EPSC) – międzynarodowy port lotniczy położony 33 km na północny wschód od centrum Szczecina, przy drodze krajowej nr 6 (Goleniów – Gdynia) w pobliżu wsi Glewice. Swoim zasięgiem obejmuje około 1,6 mln mieszkańców. Obecnie jest to 9. najbardziej ruchliwy polski port lotniczy.
Police (do 1945 niem. Pölitz) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, siedziba powiatu polickiego i gminy miejsko-wiejskiej Police, miasto satelickie Szczecina, położone nad Łarpią i Odrą-Domiążą na Równinie Wkrzańskiej. Port wodny na lewym brzegu Roztoki Odrzańskiej. Police otacza Puszcza Wkrzańska.

Biorąc pod uwagę część powiatu Vorpommern-Greifswald:

Amt Löcknitz-Penkun – ludność – 11.211 tys. Powierzchnia – 428,4 km²

Amt Am Stettiner Haff – ludność – 12.324 tys. Powierzchnia – 434,8 km²

Ueckermünde – ludność – 10.387 tys. Powierzchnia – 84,69 km²

Pasewalk – ludność – 11.699 tys. Powierzchnia – 54,99 km²

Amt Uecker-Randow-Tal – ludność – 8,240 tys. Powierzchnia – 289,7 km²

powiat Uecker-Randow

Sieć komunikacyjna

Goleniów (niem. Gollnow) – miasto w zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie goleniowskim, położone nad rzeką Iną, 35 km na północny wschód od Szczecina. Członek Nowej Hanzy. Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Goleniów i dziesiątym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności). Nieopodal biegną drogi krajowe nr 3 i 6, a w pobliskich Glewicach znajduje się port lotniczy Szczecin-Goleniów.
Gmina Goleniów – gmina miejsko-wiejska położona w województwie zachodniopomorskim, w południowo-zachodniej części powiatu goleniowskiego. Do 31 XII 1998 r. wchodziła w skład województwa szczecińskiego. Siedzibą gminy jest miasto Goleniów. Jest to największa ze wszystkich gmin powiatu, zarówno pod względem liczby ludności jak i pod względem powierzchni. Miejsce w województwie (na 114 gmin): powierzchnia 5., ludność 8.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)